كنه قرمز پا كوتاه انار (Tenuipalpus punicae)

كنه قرمز پا كوتاه انار (Tenuipalpus punicae)

گیاهان میزبان

کنه قرمز پا کوتاه انار را منوفاژ معرفی شده و غیر از انار میزبان دیگری برای آن ذکر نشده است . T.punicae فقط روی انار و T.granati فقط روی مو فعالیت دارد . ولی در خوزستان این کنه بر روی انجیر نیز مشاهده شده است . و این احتمال وجود دارد که بالا رفتن تراکم جمعیت آن در فصول گرم سال ، این کنه توسط باد بر روی درختان انجیر منتقل گردیده و روی برگهای این درخت مشاهده شده است . لذا وجود آن روی درختان انجیر و سایر درختان تصادفی بوده و تغذیه ای روی آنها ندارد .

 

 

شکل شناسی

رنگ کنه بالغ زنده نارنجی روشن تا قرمز و پس از بلوغ و تغذیه ، لکه های سیاه رنگ در طرفین جانبی بدن آن ظاهر می شود .

تخم

تخمها به رنگ قرمز خونی، بیضوی کشیده ، تقریباً به طول 125وعرض54 میکرون اند.

لارو

لارو دارای 3 جفت پا به رنگ قرمز روشن و به شکل بیضوی است. اپیستوزوما باریکتر از پودوزوما و به طول حدود 142 و عرض 108 میکرون می باشد . اولین و دومین جفت موهای پودوزومایی نخی شکل و سومین جفت بسیار بلند و کشیده و کنگره دار می باشد . موهای پشتی – مرکزی و اولین جفت موهای پشتی کناری ریز و یک دست می باشد . موی شانه ای و موهای پشتی – کناری ( 2 ، 3 ، 4 ،6 ) دندانه دار و تقریباً به یک اندازه و پنجمین موی پشتی – کناری تاژک مانند می باشد.

پوره سن 1

پوره سن یک دارای 4 جفت پا ، نسبتاً بزرگتر از لارو ، به طول 187 و عرض 140 میکرون می باشد . دارای نقوشی عرضی و موازی روی قسمت پوئوزوما بوده و از نظر رنگ تیره تر از لارو می باشد . شکل بدن بیضی پهن ، اپیستوزوما باریکتر از پودوزوما ، اولین و دومین موی پودوزومایی کوچک و ریز و سومین مو بسیار کشیده و کنگره دار می باشد . موهای پشتی – میانی و اولین موی پشتی – کناری ریز و سوزنی شکل و موهای شانه ای و دومین و ششمین موی کناری - پشتی تقریباً به یک اندازه ولی کوتاهتر از موهای 3 و 4     می باشد . موی 5 تاژک مانند و شلاقی شکل می باشد .

پوره سن 2

پوره سن دو بیضوی و پهن ، قسمت اپیستوزوما باریکتر از پودوزوما ، به طول 253 و عرض 173 میکرون می باشد . قسمت پشتی دارای نقوش عرضی و قسمت میانی دارای نقوش طولی در قسمت انتها می باشد .

ماده بالغ

پالپ ها سه یندی ، دومین بند با یک موی پشتی دندانه دار ، سومین بند با یک موی حسی انتهایی بلند و یک موی انتهایی کوتاه ، ران با موی داخلی نیزه ای ، زانو با دو موی نیزه ای و ساق پا با سه موی باریک است . پنجه با دو موی پشتی – انتهایی سوزنی شکل و همچنین دارای یک میله حسی ، ران با موهای خارجی نیزه ای ، زانوی III بدون مو ، صفحه روسترال در قسمت میانی و در حاشیه مضرس می باشد . پرپودوزوما کوچک ، سومین مو کوچک نیزه ای و کمی دندانه دار است . ناحیه پشتی هیستروزوما در طرفین ناحیه نیمه جانبی Sublateral دارای شیار نیمه جانبی است که در داخل آنها پوست به مقدار زیادی شبکه نامنظم دارد . ناحیه جلو پیش ران III با پروپودوزوما مجاور است . سه جفت از موهای پشتی – مرکزی هیستروزوما شانه ای و اولین جفت موهای پشتی هیستروزوما خیلی کوچک و مویی شکل و دندانه دار هستند .

نر بالغ

شبیه ماده است با این تفاوت که در قسمت پشتی جلوی بدن ، خطوط چین و چروک دار بیشتر در قسمت میانی – جانبی است ، سومین موی پشتی پروپودوزوما بلندتر ، طول بدن 219 میکرون و در پهن ترین قسمت 144 میکرون است .

خسارت

شدت خسارت این کنه بستگی به درجه حرارت و ارتفاع منطقه داشته و هرچه ارتفاع کمتر باشد مقدار جمعیت و میزان خسارت افزایش پیدا می کند . در باغاتی که در ارتفاع 1000 متری از سطح دریا قرار دارند ، میزان خسارت به ماتب شدیدتر از باغات کوهپایه و ارتفاعات می باشد .

علائم خسارت این کنه در اوایل فصل چندان محسوس نیست ، زمانی که هوا رو به گرمی می گذارد ، علائم ابتدایی به صورت نقاط رنگ پریده در روی برگ درختان انار ظاهر می گردند و به تدریج با افزایش تراکم جمعیت کنه ها ، حالت خشکیدگی بروز نموده و به تدریج برگها شروع به ریزش می نمایند . در بعضی از مواقع شدت خسارت آنقدر زیاد می باشد که برگها حتی قبل از شهریور ماه ریزش نموده و درختان بدون برگ می شوند و میوه ها به صورت خشکیده و نارس در روی سرشاخه های بدون برگ مشاهده می شود . در اواسط تابستان که جمعیت کنه در سرشاخه های درخت و روی برگها زیاد می گردد ، از فاصله قرمز رنگی در محل تجمع کنه ها دیده می شود .

پوست میوه ها در اثر تغذیه ، در ابتدا حالت پریدگی پیدا می کند و در نهایت به رنگ قهوه ای و خشکیده در می آید و پس از مدتی بطور کلی آب میوه خشک شده و 
میوه ها کاملاً هسته ای و غیرقابل استفاده می شوند . خسارت این کنه گاهی مواقع نیز باعث ترک خوردگی میوه می گردد . از نظر حساسیت ارقام نیز هرچه رقم دارای پوست نازکتری باشد ، بیشتر مورد حمله این آفت قرار می گیرد . این کنه روی سطح زیرین برگهای گیاهان میزبان فعالیت داشته و آنها را به رنگ نقره ای و سپس 
زنگ زده در می آورد .

زیست شناسی

زندگی این کنه در شرایط آزمایشگاهی در سه دمای ثابت 1 + 25 ، 1 + 30 و 1 + 35 درجه سانتیگراد ، 12 ساعت روشنایی و 5 + 60 درصد رطوبت نسبی با استفاده از روش تک برگی روی شاخه های کوچک انار به طول تقریبی 15 سانتیمتر مطالعه شده است . کنه های ماده در آزمایشگاه نیز مانند طبیعت تخمهای خود را به صورت انفرادی در امتداد رگبرگها و روی شاخه ها در محل اتصال دمبرگ به شاخه قرار می دهند . تعداد تخم های گذاشته شده در دماهای مختلف بین 6 تا 26 عدد دیده شده است .

پراکنش کنه قرمز پا کوتاه  انار از طریق درخت صورت می گیرد که به علت کاشتن درختان انار در فواصل نزدیک به یکدیگر و تماس شاخ و برگهای آنها با یکدیگر این امر به سهولت لنجام می گیرد . البته انتشار آن توسط باد هم امکان پذیر است .

مرحله لاروی

پس از تکمیل رشد جنین و قبل از خروج لارو ، تخمها ظاهری شفاف و برق پیدا می کنند . لارو به وسیله پاهای خود سوراخ هایی در اطراف تخم ایجاد می کند و با فشار وراده توسط پاهای جلویی و ناحیه گناتوزوما به پوسته تخم ، از طریق ایجاد شکاف عرضی از قسمت بالایی تخم خارج می شود ، زمان خروج لارو از تخم ، بسته به دما متغیر بوده و به طور متوسط حدود 35 دقیقه طول می کشد . لاروها بلافاصله بعد از خروج از تخم ، شروع به تغذیه از برگهای جوان و نازک انار می کنند . مدت تغذیه لاروها بین 1 تا 9 روز در درجه حرارت های مختلف متغیر است ، لاروها پس از تغذیه و تکمیل رشد مرحله ی استراحت لاروی ( استراحت اول ) می شوند . در این مدت کنه بی تحرک بوده و هیچگونه تغذیه ای ندارد . این مدت بین 5/1 تا 5/2 روز به طول می انجامد .

پوره سن یک

 

طول مدت فعالیت کنه در این مرحله در دمای 25 درجه سانتیگراد بین 2 تا 6 روز است که سپس وارد مرحله استراحت دوم می شود که در دمای 25 درجه سانتیگراد بین 1 تا 5/2 روز متغیر است . در این مرحله نیز تغذیه و تحرک متوقف گردیده و پاهای جلویی و پدی پالپ به طرف جلو و 2 جفت پاهای عقبی به طرف عقب کشیده     می شود . در این حالت کنه به سطح میزبان می چسبد . این حالت معمولاً در مکانهای امن مانند فرورفتگی های برگ و بیشتر کنار رگبرگ وسطی اتفاق می افتد . بعد از مدتی پوست کنه به رنگ بنفش متمایل به قرمز براق درآمده و حالت شیشه ای به خود می گیرد .

سپس پوست اندازی آغاز می شود که در این مرحله پوست قدیمی از پهلو در طول بدنه کنه و معمولاً از سمت راست شکاف برداشته و کنه خود را به پهلو و عقب کشیده و از پوست قدیمی خود، جدا می شود .

پوره سن دو

ناحیه پشتی دارای نقوش عرضی در قسمت میانی و نقوش طولی در قسمت تحتانی می باشد . حالت نقوش به همان ترتیب موجود در پروتونمف می باشد . در این حالت کنه پس از تغذیه به مدت 4 تا 8 روز در دمای 25 درجه سانتیگراد وارد مرحله استراحت سوم می گردد و مدت استراحت در این دما 1 تا 5/2 روز طول می کشد .

مرحله بلوغ

بعد از سپری شدن در مرحله استراحت سوم ، کنه ای که از داخل پوسته خود خارج می شود فرد بالغ می شود . رنگ افراد ماده و نر ، قرمز خونی و از پوره ها کمی کمرنگ تر به نظر می رسند . کنه های بالغ عمدتاً ماده بوده و نسبت کنه های نر به ماده 1 به 20 است . کنه های ماده در غیاب کنه های نر به صورت بکرزایی 
تولید مثل می کنند .

زمان مورد نیاز برای تکمیل سیکل زندگی شامل دوره جنینی ، دوره لاروی ، طول دوره پورگی سن یک و سن دو در دماهای        1 + 25 ، 1 + 30 ، 1 + 35 به ترتیب 5/28 ، 20 و 5/16 روز به طول می انجامد که در این زمان برای طی دوره تکاملی یک نسل که شامل سیکل زندگی به اضافه دوره قبل از تخم گذاری در کنه ماده بالغ می باشد ، در حرارتهای مختلف فوق الذکر به ترتیب عبارت از 32 ، 22 و 18 روز بود .  زمستان گذرانی این کنه ، به صورت ماده بالغ در زیر شکافها و زیر پوست درختان انار ، سرشاخه ها و محل اتصال شاخه ها به تنه درخت ، همچنین روی علف های هرز پای درختان و باقیمانده پاجوشهای سال قبل و نیز در روی قسمت طوقه درخت نزدیک سطح خاک به حالت بدون حرکت و مجتمع انجام می گیرد . این کنه دارای 7 تا 9 نسل در سال است .

اكنش نسبي ده رقم تجاري انار شامل ترش ساوه، شيرين ساوه، آقا محمدعلي شيرين، الك ترش ساوه، الك شيرين ساوه، پوست سفيد شيرين، پوست سفيد ترش، پوست سياه ترش، تابستاني ترش ساوه و پوست سفيد بي هسته شمال نسبت به فراواني و نوسانات جمعيت كنه قرمز پا كوتاه انار (Tenuipalpus punicae) طي دو سال (1381-1380) در منطقه ساوه مورد مطالعه قرار گرفت. با انتخاب طرح آماري بلوك هاي كامل تصادفي، نمونه برداري از هر رقم در فواصل 15 روز از اواخر ارديبهشت تا پايان آبان ماه انجام و جمعيت مراحل فعال كنه بر روي هر دو سطح برگ انار شمارش شد. حداكثر جمعيت كنه به ترتيب با ميانگين 67.66 و 24.33 كنه در نيمه اول شهريور ماه و اواخر مرداد ماه بر روي رقم پوست سفيد شيرين طي دو سال برآورد شد. بر اساس نتايج تجريه آماري داده ها بيشترين و كمترين ميانگين جمعيت كنه به ترتيب با تعداد 13.47 و 0.4 براي ارقام پوست سفيد شيرين و ملس ترش ساوه در سال نخست و با جمعيت كمتر روي همين ارقام در سال دوم ملاحظه شد و به عنوان حساس ترين و متحمل ترين ارقام انار به جمعيت كنه تعيين شدند ولي جمعيت كنه از نظر آماري تفاوت معني داري بين ارقام نداشت. تجزيه ميانگين داده ها در يازده نوبت نمونه برداري از جمعيت كنه فقط يك پيك طي مرداد الي نيمه اول شهريور داشت و با افزايش درجه حرارت مرتبط بود. نتايج فراواني جمعيت كنه با رنگ و طعم ارقام انار مرتبط شناخته شد به طوري كه يشترين جمعيت كنه بر روي ارقام پوست سفيد به ثبت رسيد و در اين رابطه حداكثر روز شمار كنه نيز به مدت 225 روز براي رقم پوست سفيد ترش ثبت شد. نتايج روز شمار كنه قرمز پاكوتاه انار دوره طولاني تري را روي ارقام بومي در مقايسه با ارقام غير بومي انار نشان داد

روشهای کنترل

الف ) دشمنان طبیعی

یکی از مهمترین عوامل موثر در کاهش جمعیت این کنه ، وجود شکارگرهای فراوان از حشرات و کنه ها در فون باغات انار است . باغات انار تقریباً یک میکروکلیمای دست نخورده می باشند و به علت اینکه کمتر عملیات مبارزه شیمیایی در آنها صورت می گیرد ، فون بسیار قوی از انواع بند پایان مفید را دارا می باشد که مهمترین آنها کنه های زیر هستند :

1-                  Amblydromella Kettanehi ( Dosse )

2-                  Paraseiulus Talbii  ( Athias – Henriot )

3-                  Anystis Baccarum

4-                  Allothrombium Shirazicum Zhang

5-                  Leptus Dubius ( Paoli )

6-                  Proctolaelaps Iongipils ( Chant )

7-                  Asca Sp

و طی بررسی های انجام شده مشخص شده است که به موازات افزایش تراکم جمعیت کنه قرمز پا کوتاه جمعیت این شکارگرها هم افزایش یافته و مانع افزایش جمعیت آفت می شوند .

ب ) شیمیایی

در صورت طغیان استفاده از کنه کش کلتان به میزان دو در هزار و نئورون به نسبت 1/5 در هزار توصیه می شود .

 

وموكسینیل+ ام سی پی آ :(bromoxinil+MCPA)

 

علفکش انتخابی، شامل 20 درصد بروموكسینیل و 20 درصد ام سی پی أ

فرمولاسیون:
برومایسید ام آ  Bromicide MA      @     EC
تاریخ ثبت:  سال 1381
ویژگی های خاص:

نحوه اثر:بازدارنده فتوسیستم 2 و اكسین مصنوعی

نحوه جذب و انتقال درگیاه: جذب از طریق برگ و ریشه و قابل انتقال در گیاه

علائم تأثیر در گیاه: ظهور نقاط سوخته بر روی برگ ها و مرگ گیاه ظرف 2 هفته

موارد مصرف در ایران:
علف های هرز پهن برگ در مزارع گندم
موارد مصرف در سایر کشورها:
گندم، جو، یولاف و چاودار زراعی، تریتیكاله، بزرك 
 

راهنمای مصرف:
•دوز مصرفی برومایسید ام آ 5/1 لیتر در هكتار و زمان مصرف آن از زمان 3 برگی تا انتهای پنجه زنی گندم است.
•سم پاشی در شرایطی صورت گیرد كه احتمال وقع یخبندان وجود ندارد.
•در شرایطی كه بیماری های گیاهی و یا یخبندان به گیاه زراعی آسیب وارد آورده است نباید از این علف كش استفاده شود. در غیر این صورت خسارت وارده به گیاه زراعی افزایش می یابد.
•بهترین زمان مصرف در مزارع بزرك زمانی است كه ارتفاع گیاه 50 تا 150 میلی متر باشد. در این مزارع سم پاشی هوایی توصیه نمی شود

•كنترل علف های هرز زمانی همراه با موفقیت خواهد بود كه سم پاشی در زمان رشد فعال علف های هرز صورت گیرد.
•در مراحل اولیه بعد از كاربرد این علف كش ممكن است پژمردگی موقت در گیاه زراعی مشاهده شود.
•در شرایطی كه حداكثر دمای روزانه بیشتر از 20 درجه سانتی گراد است باید عملیات سم پاشی متوقف شود. این توصیه برای چند روز پس از سم پاشی نیز باید در نظر گرفته شود.
•با توجه به اینكه تأثیر این علف كش بر روی گیاهان مختلف متفاوت می باشد از این جهت امكان ایجاد مقاومت در گیاهان به حداقل می رسد.

احتیاط های لازم:
•این علف كش نباید در شرایط آب و هوایی كه احتمال بارندگی تا 4 ساعت پس از سم پاشی وجود دارد استفاده شود.
•درصورتیكه علف های هرز به دلیل كمبود آب و یا سرمای هوا پژمرده شده اند،كاربرد برومایسید ام آ  بی نتیجه خواهد بود.
•ممكن است پس از كاربرد این علف كش علائم سوختگی در گیاه زراعی مشاهده شود. این رفتار بخصوص در مزارع یولاف و در زمانی كه سم پاشی با تاخیر انجام شود، بیشتر مشاهده می شود.
•منطقه سم پاشی شده نباید تا 56 ساعت بعد از اعمال تیمار مورد چرا قرار گرفته و یا علوفه آن برداشت شود.

ملاحظات زیست محیطی:
•این علف كش برای ماهی ها و سایر موجودات آبزی و همچنین پستانداران خطرناك است.
•میزان سمیت( LD50، LC50،EC50):892 میلی گرم بر كیلوگرم برای پستانداران.
•آلوده كننده اكوسیستم های آبزی.
•فرار این علف كش موجب بروز خسارتهای مختلف می شود. به برچسب سم توجه شود.
•این علف كش نباید به جز در موارد توصیه شده بكار رود

 

بروموکسینیل

لفكش بروموکسینیل یا  پاردنر-برومینال ( Bromoxynil ) :

علف کش تماسی(كمی سیستمیك)، انتخابی، از گروه نیتریل ها

فرمولاسیون:
: 1برومینال (Brominal)      w/v     %5/22     SL
:2پاردنر(Pardner)     w/v     %5/22          SL

تاریخ ثبت:  سال 1365

ویژگی های خاص:

نحوه اثر:بازدارنده انتقال الكترون در فتوسیستم 2
نحوه جذب و انتقال درگیاه: جذب توسط اندام های هوایی با مقدار انتقال كم در گیاه
علائم تأثیر در گیاه: زردی ودر نهایت از بین رفتن برگ ها و كل گیاه

موارد مصرف در ایران:
كنترل علف های هرز پهن برگ در مزارع گندم  ] 5/2 لیتر در هکتار[  و جو

موارد مصرف در سایر کشورها:
علف های هرز پهن برگ در ذرت علوفه ای، کتان، ذرت، ذرت شیرین، جوبهاره، یولاف بهاره، گندم بهاره، جو  پائیزه، یولاف پائیزه، گندم پائیزه

راهنمای مصرف:
•دوز مصرف این علف كش 2/5 لیتر در هكتار و زمان كاربرد آن 2 تا 4 برگی علف های هرز است.
•محلول پاشی هنگامی انجام شودکه بخش عمده علف های هرز جوانه زده و بزرگترین آنها در مرحله 4 برگی باشد

•کارایی کنترل شیمیایی علف های هرز با استفاده از محلول پاشی دو مرحله ای (تقسیم دوز توصیه شده به دو قسمت و كاربرد آن در دو نوبت) افزایش می یابد. مرحله اول انجام عملیات سم پاشی در مرحله گیاهچه ای یا دو برگ حقیقی علف های هرز است. مرحله دوم پیش از زمانی است  كه بخش هوایی محصول زمین را پوشش دهد.
•كارایی این علف كش در شرایط آفتابی و دمای مناسب و در زمانی كه فرایند فتوسنتز در گیاه بخوبی انجام می شود بیشتر است

•قابل اختلاط با سموم باریک برگ کش و در جاهایی که احتمال بادبردگی وجود دارد توصیه می شود.
•از 3 برگی تا اواخر مرحله پنجه زنی گندم و جو و در مرحله گیاهچه ای علف های هرز مصرف شود تا ضمن کنترل بهتر علف های هرز محصول بیشتری نیز عاید كشاورز گردد.
•علف های هرزی که زمستان را سپری کرده باشند، مقاومت بیشتری در مقابل این علف کش از خود نشان می دهند. برای جلوگیری از عوارض سوء جانبی و یا اثرات آنتاگونیستی علف کش های هورمونی (نظیر توفوردی) روی گراس کش ها،  می تواند به جای علف کشهای هورمونی مصرف شود

•بهتر است سم پاشی در ساعات صبح یا عصر انجام شود. این علف کش در اختلاط با توفوردی طیف تأثیر علف کشی آن وسیع تر و دامنه مصرف آن طولانی تر می گردد.
•حداکثر دفعات سم پاشی در طول یکسال و در تمامی محصولات زراعی، یک بار می باشد. حداکثر دوز مطلق معادل یک تیمار با دوز کامل است.
•با روغن ها وسایر افزودنی ها مورد استفاده قرار نگیرد

•با تجهیزات دستی یا در غلظت های بیشتر از مقادیر توصیه شده مورد استفاده قرار ندهید.
•در شرایط آب و هوای بسیار سرد و یخبندان، خشکسالی، هنگام غرقاب بودن خاک، هنگامی که بارندگی ظرف 4 ساعت مورد انتظار است و همچنین در شرایطی که گیاه زراعی تحت تنش است استفاده نشود.
•روی محصولاتی که تحت تأثیر هر نوع تنش می باشند، به کار نرود.
•آخرین مرحله سم پاشی در محصولات مختلف متفاوت است. این زمان برای ذرت دانه ای و ذرت شیرین پیش از مرحله  10 برگ کاملاً توسعه یافته و برای كتان پیش از رسیدن طول گیاه به 20 سانتی متری و قبل از مشاهده جوانه گل می باشد. در مورد کتان بهاره، از مرحله توسعه کامل برگ اول  تا زمانی كه ارتفاع گیاه به 20 سانتیمتر می رسد.
•انجام عملیات سم پاشی در آب و هوای بسیار گرم یا در مرحله رشد سریع موجب سوختگی حاشیه برگ ها می شود اما این عارضه به سرعت و بدون تأثیر بر رشد گیاه ناپدید می شود.

احتیاط های لازم:
•مصرف این علف كش تنها برای محصولات توصیه شده مقدور است. در صورت فرار علف كش و پخش آن در مزارع ذرت و سویا و سایر محصولات حساس علائم سوختگی در نوك و حاشیه برگ ها مشاهده می شود.

ملاحظات زیست محیطی:
•میزان سمیت( LD50، LC50 ،EC50):190 میلی گرم بر كیلوگرم برای پستانداران، 50 تا 240  میلی گرم بر كیلوگرم برای پرندگان و 063/0 تا 46/0 میلی گرم بر لیتر برای ماهی ها
• قابل اشتعال
•برای  ماهی ها و دیگر موجودات آبزی خطرناک است. نباید آب های سطحی یا زیرزمینی با مواد شیمیایی و ظروف مصرفی آلوده شوند

•برای زنبور عسل با احتمال  بالا خطرناک است، روی محصولات کشاورزی در مرحله گلدهی یا روی گیاهانی که زنبور عسل بصورت فعالانه از آنها تغذیه می کنند، بکار نرود.
•كاربرد این علف كش در مرحله گلدهی علف های هرز توصیه نمی شود.
•دام ها را از مناطق تیمار شده به مدت حداقل 6 هفته بیرون نگه دارید

دیکوفول

کنه کش دیکوفول :

نام : Dicofol

كنه‌كش تماسی با كمی خاصیت حشره‌كشی از گروه ارگانوكلره

فرمولاسیون:
كلتان Kelthane          w/v %5/18           EC      

تاریخ ثبت: 1/10/47     
ویژگی‌های خاص:
نحوه اثر: : كنه‌كش عصبی

موارد مصرف در ایران:
كنه تار عنكبوتی در پنبه [2/5 لیتر در هكتار برای پنبه در تیرماه به بعد )، اشجار جنگلی وغیر مثمر (1/5 در هزار)

راهنمای مصرف:
•برای کنترل کنه در پنبه 5/2 لیتر در هكتار از تیرماه به بعد– برای اشجار جنگلی 5/1 در هزار
•به خاطر کلره بودن حدالامکان از کاربرد آن خوداری شود

ملاحظات زیست محیطی:
•میزان سمیت( LD50، LC50 ،EC50): LD50 برای پستانداران  690  میلی‌گرم بر کیلوگرم، LD50  برای پرندگان 265 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LC50  برای ماهی‌ها 3/0 میلی‌گرم بر لیتر، EC50  برای دافنی 14/0 میلی‌گرم بر لیتر

متالاكسيل-مانکوزب

قارچكش سيستميك و حفاظتي

نام عمومي : Metalaxyl-Mancozeb   فرمولاسيون شرکت گياه : WP72%

متالاكسيل-مانکوزب

LD50 : mg/kg 5189   دوره کارنس : 14 روز

 

اين قارچکش در بازار با نام تجاري ريدوميل - ام زد Ridomil-MZ (WP72%) موجود است.  داوني- جي (از دو گروه اسيل آلانينها و اتيلن بيس دي تيوكارباماتهاست) قارچكش سيستميك بوده كه بصورت پودر وتابل (WP72%) به منظور كنترل سفيدكهاي دروغي (قارچهاي پاتوژن شاخه Oomycota) استفاده مي‌شود. اين تركيب از80 گرم متالاكسيل (8%) و 640 گرم 64% مانكوزب در يك كيلو گرم (72%) تشكيل يافته است. نيمه عمر(DT₅₀) يا پايداري اين قارچكش در برابر هيدروليز شدن در شرايط اسيدي يا خنثي كمتر از 200 روز و در شرايط قليايي (pH=9) و دماي 25 درجه سانيتگراد، 116 روز است.

مكانيسم اثر :داوني- جي قارچكشي سيستميك ولي با عمل حفاظتي و معالجه اي است. قسمت متالاكسيل اين تركيب مانع سنتز پروتئين در اندامهاي قارچي مي‌شود و قسمت مانكوزب آن نيز روي آنزيمهاي سيكل تنفسي تأثير مي‌گذارد. متالاكسيل اين تركيب از طريق ريشه، ساقه و برگ قابل جذب بوده و براي كنترل بيماري در داخل بافتهاي گياهي بواسطه خاصيت سيستميك خود استفاده مي گردد و از خاصيت پوششي مانكوزب نيز به منظور پيشگيري از نفوذ عوامل بيماريزاي قارچي به داخل نسوج گياهي استفاده مي‌شود.

موارد مصرف :داوني- جي براي كنترل بيماري سفيدك دروغي (Downy Mildew) روي توتون، سيب زميني، گوجه فرنگي، پياز، خيار، كلم، گل كلم و كاهو استفاده مي‌شود. اين تركيب براي كنترل بيماري سفيدك دروغي انگور و همچنين ضد عفوني بذر عليه بيماري گياهچه ميري پيتيومي (Pythium damping-off) توصيه مي‌شود.

 

 

سازگاري و اختلاط :مصرف  داوني- جي  در دز و موارد توصيه شده اثر سوئي روي گياه ندارد ولي از كاربرد آن در گلخانه و يا براي مبارزه با بيماريهاي خاكزي بايد اجتناب شود. متالاكسيل- مانكوزب با اغلب سموم رايج در كشاورزي قابل اختلاط است.

 

 

 

توجه :  موارد توصيه شده، از منابع معتبر و مختلف خارجي و داخلي(کتب ، مقالات و بروشورها) استخراج گرديده  و صرفا به منظور آشنايي کارشناسان و کشاورزان محترم با جنبه هاي مختلف کاربرد اين سم مي باشد. لذا پيشنهاد مي شود که هميشه توصيه سازمان حفظ نباتات را در اولويت قرار دهند. در مورد توصيه هاي فني  شرکت گياه نيز انجام آزمايش قبلي در سطح کوچک قبل از مصرف  توصيه مي گردد. در ضمن مسائل و نكات مذكور كلي بوده و بستگي به شرايط محيطي و امكانات موجود دارد. چون شرکت توليد كننده از نحوه شرايط نگهداري، زمان مصرف، مقدار دز مصرفي، چگونگي  مصرف، شرايط جوي محيط و اختلاط آن با ساير سموم و تركيبات شيميايي توسط مصرف كننده بي اطلاع مي‌باشد، لذا هيچگونه مسئوليتي متوجه توليد کننده نمي‌باشد. همچنين فروش و مصرف اين سم بدون نسخه گياهپزشکي ممنوع مي باشد.

 

 

موارد توصيه  داوني- جي  روي بيماري سفيدكهاي داخلي

 

نام محصول	ميزان مصرف	فواصل سمپاشي	زمان مصرف
توتون و تنباكو در خزانه	300 گرم در يكصد ليتر آب	7 تا 10 روز	اولين سمپاشي در مرحله چهار برگي. بوته ها به محلول سم كاملا آغشته شوند.
توتون و تنباكو در مزرعه	300 گرم در يكصد ليتر آب	10 تا 14 روز	اولين سمپاشي 5 تا 7 روز پس از نشاكاري. بوته ها به محلول سم كاملا آغشته شوند.
سيب زميني	5/2 كيلوگرم در هكتار	10 تا 14 روز	در شرايط آلودگي شديد فواصل سمپاشي  بايد 10 روزه باشد.
صيفي جات ، پياز كلم و گل كلم	250 گرم در يكصد ليتر آب	10 روز	اولين سمپاشي را بايد با توجه به بيولوژي  بيماري در منطقه چند روز قبل از  احتمال بروز بيماري انجام داد.
گوجه فرنگي	350 گرم در يكصد ليتر آب	7 تا 10 روز

 

کنفیدور

ایمیدیو اکلوپراید (کنفیدور)

ایمیداکلوپرید حشره کشی سیستمیک، از گروه ایمیدازول است، که با نحوه اثر تماسی و گوارشی طیف وسیعی از آفات نظیر شته ها، مگس های سفید و زنجرکها را کنترل می کند. ماده موثر آن توسط بافتهای برگ، ساقه و ریشه جذب و با قرار گرفتن در جریان شیره نباتی به تمام قسمتهای گیاه منتقل می شود و آفاتی را که در قسمتهای مختلف وجود دارند، نابود می سازد.
دوام اثر طولانی یکی دیگر از مشخصات این حشره کش است. مصرف ایمیداکلوپرید به ویژه به صورت گرانول در خاک، به راحتی میتواند ریشه و برگها را برای چندین هفته از حمله آفات (تا زمان سپری شدن مراحل حساس رشد گیاه) مصون نگه دارد. این پدیده بهصورت محلول پاشی از طریق شاخ و برگ نیز امکان پذیر است. ایمیداکلوپرید روی آفات متفاوت از سایر سموم عمل می کند. بنابراین روی نژادهای مقاوم آفات به سموم فسفره، کارباماته و پایرتروئیدها موثر است.
ایمیداکلوپرید طیف اثر وسیعی دارد و علاوه بر آفات مکنده، روی برخی از آفات جونده مانند سوسکها، لارو پروانه ها، حشرات خاکزی، موریانه ها و نیز آفات بهداشتی به ویژه کک ها نیز موثر است.
این حشره کش از قابلیت انعطاف مصرف خوبی برخوردار است و از طریق خاک (فرمولاسیون گرانول)، ضدعفونی بذر، محلول پاشی شاخ و برگ، تزریق به ساقه، انحلال در آب آبیاری (خاک پای درختان)، مالیدن به وسیله قلم مو روی ساقه (بدون آب) قابل مصرف می باشد. همچنین جذب و انتقال سیستمیک این آفتکش از طریق ریشه به خوبی صورت می گیرد.

مقدار مصرف	نوع آفت	نام محصول
400 سی سی در هزار لیتر آب	پسیل پسته	پسته
250 سی سی در هکتار	شته توتون	پنبه
250 سی سی در هکتار	شته جالیز	توتون
35 سی سی سم + 300 سی سی روغن در 100 لیتر آب در دو نوبت سم ­پاشی به فاصله 10 روز	پروانه مینوز در خزانه	مرکبات

علائم مسمومیت:

سردرد و سر گیجه

درجه سمیت:

Acute oral LD50 for rats: 450 mg/kg

تیودیكارب یا لاروین

thiodicarb

تیودیكارب یا لاروین

حشره‌كش تماسی و گوارشی و سیستمیک از گروه اگزایم کاربامات

فرمولاسیون:
:1لاروین Larvin 80% DF

تاریخ ثبت: 3/12/66 ثبت موقت 5 سال،‌ 17/3/72 تمدید به مدت 3 سال، ‌29/2/76 تمدید به مدت 3 سال، 14/10/77 علیه تریپس پنبه به مدت 3 سال – تمدید لغایت 86

ویژگی‌های خاص:

نحوه اثر: مهار کننده آنزیم کلین استرازدرسیستم عصبی حشرات هستند
موارد مصرف در ایران:
كرم غوزه در پنبه 1 كیلوگرم در هكتار، تریپس در پنبه 5 در هزار به روش ضدعفونی بذر، پروانه چوبخوار در پسته 5/1 در هزار

موارد مصرف در سایر كشورها:
شب پره‌ها و سخت بالپوشان و ناجوربالان و دوبالان در پنبه، سویا، ذرت، انگور، میوه، سبزیجات و دیگر محصولات 200 تا 1000 گرم در هکتار، تیمار بذری 2500 تا 10000 گرم در تن؛ حلزون و راب‌ها در غلات و دانه‌های روغنی

راهنمای مصرف:
•برای كرم غوزه پنبه محلول پاشی به مقدار 1 كیلوگرم در هكتار توصیه می‌شود.
•برای پروانه چوبخوار پسته محلول پاشی به نسبت 5/1 در هزار توصیه می‌شود.
•برای تریپس پنبه به روش ضدعفونی بذر پنبه به نسبت 5 در هزار توصیه می‌شود.
•مهارکننده آنزیم كولین استراز در سیستم عصبی می باشد.
•قابل اختلاط با ترکیبات خیلی قلیایی و اسیدی نیست.

ملاحظات زیست محیطی:
•میزان سمیت( LD50، LC50 ،EC50): LD50 برای پستانداران467-66 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LD50 برای پرندگان 5620-2023 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LC50 برای ماهی‌ها 3/3-4/1 میلی‌گرم بر لیتر، EC50 برای دافنی 027/0 میلی‌گرم بر لیتر

آترازین

آترازین Atrazine

یکی از پر مصرفترین علفکشهای رایج دنیا است جهت کنترل بسیاری از کشیده برگها وپهن برگها (سلمه، خرفه، تاج خروس، پیچک صحرایی، سوروف، قیاق، گاو چاق کن و...) استفاده می شود. آترازین علفکشی است از گروه تری آزین که به سرعت توسط ریشه جذب و از طریق آپوپلاست انتقال می یابد. آترازین همچنین از طریق برگ نیز جذب می شود ولی انتقال آن صفر می باشد. آترازین درایران با نام تجاری گزاپریم (Gesaprim) و با فرمولاسیون WP80% به بازار عرضه می گردد.

موارد مصرف:

آترازین+ آلاکلر جهت مبارزه باعلفهای هرز مزارع ذرت

آترازین+ آمترین جهت مبارزه باعلفهای هرز مزارع نیشکر

آترازین+ بروماسیل جهت مبارزه باعلفهای مناطق غیرمزروعی

مقدار مصرف درهکتار:

1) یک تا 1.5 کیلوگرم آترازین+ 5لیتر آلاکلر قبل از کاشت ذرت مخلوط با خاک ویا بلافاصله بعد از کاشت و قبل از رویش ذرت

2) پنج کیلوگرم آترازین به تنهائی یا مخلوط با 4 کیلوگرم آمترین هنگام کشت بعد از ظهور علفها در کشت نیشکر

3) 30کیلوگرم آترازین+15کیلوگرم بروماسیل پس از رشد علفها در مناطق غیرمزروعی

نام آیوپاک[نهفتن] 1-Chloro-3-ethylamino-5-isopropylamino-2,4,6-triazine
نام‌های دیگر	Atrazine
شناساگرها
CAS	1912-24-9^Y
پاب‌کم	2256
کم‌اسپایدر	2169^Y
UNII	QJA9M5H4IM^Y
دراگ‌بانک	DB07392
KEGG	C06551^Y
ChEBI	CHEBI:15930^Y
ChEMBL	CHEMBL15063^Y
Jmol-3D images	Image 1
SMILES [نمایش] Clc1nc(nc(n1)NC(C)C)NCC
InChI InChI=1S/C8H14ClN5/c1-4-10-7-12-6(9)13-8(14-7)11-5(2)3/h5H,4H2,1-3H3,(H2,10,11,12,13,14)^Y Key: MXWJVTOOROXGIU-UHFFFAOYSA-N^Y InChI=1/C8H14ClN5/c1-4-10-7-12-6(9)13-8(14-7)11-5(2)3/h5H,4H2,1-3H3,(H2,10,11,12,13,14) Key: MXWJVTOOROXGIU-UHFFFAOYAJ
خصوصیات
فرمول مولکولی	C8H14ClN5
جرم مولی	۲۱۵٫۶۸ g mol^−1
شکل ظاهری	colorless solid
چگالی	1.187 gcm^−3
دمای ذوب	‎175 °C, 448 K, 347 °F
دمای جوش	‎200 °C, 473 K, 392 °F
محلول در آب	7 mg/100 mL
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در °C۲۵ و kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.

دیازینون

ديازينون(DIAZINON)

 

نام عمومی سم:ديازينون

 

 

گروه:حشره كش/نماتد كش

 

 

كلاس: Organophosphate

 

 

تركيب شيميائي: O,O,-diethyl O-[6-methyl-2-(1-methylethyl)-4-pyrimidinyl] phosphorothioate (CAS 9CI); O,O-diethyl O-(2-isopropyl-6-methyl-4-pyrimidinyl) phosphorothioate (CAS 8CI).

 

 

فرمولاسيون:EC 60%

 

 

سميت(LD50_(mg/kg)):300

 

 

دوره كارنس:حداقل فاصله زماني بين آخرين سمپاشي تابرداشت محصول 10روزمي باشد.

 

 

پادزهر و كمكهاي اوليه:سولفات آتروپين

 

 

نحوه تاثير:حشره كش غيرسيستميك بااثرتماسي وگوارشي وتنفسي

 

 

كاربرد:حشره كش تماسي وگوارشي كه براي مبارزه باهرگونه مختلف آفات جونده ومكنده به كارمي رود.جهت مبارزه با کرم سیب،پسیل گلابی،شپشکهای پسته و مرکبات و نخیلات و آفات چغندر،گرانول 10%،علیه کرم ساقه خوار برنج

 

 

بسته بندي: يك ليتري پت،ربع ليتري پتاحتياطات :از تنفس در محيط سمپاشي شده احتراز نموده و در هنگام سمپاشي از تماس محلول با
پوست بدن ، خوردن ، آشاميدن و سيگار كشيدن اجتناب نماييد. در صورت آلودگي دست و صورت را با آب و صابون كاملا بشوييد . هنگاميكه باد به شدت مي وزد سمپاشي نكنيد . پس از مصرف ظروف خالي را معدوم كنيد.

علائم مسموميت در انسان:
دعبارتند از سردرد ، سر گيجه ، اسهال ، بي حسي و اختلال در بينايي .

پادزهر ترياق اين سم سولفات آتروپين ميباشد .

ثبت نام و نشاني خريدار و ميزان سم فروخته شده ضروري است.
خواهشمند است قبل از مصرف بروشور هاي مربوطه را به دقت مطالعه فرمائيد.

توجه :توصيه هاي ارائه شده كلي بوده و بستگي به شرايط محيطي و امكانات موجود داردو اين شركت از نحوه نگهداري ، زمان مصرف و اختلاط آن با سايرسموم و تركيبات ديگرتوسط مصرف كننده بي اطلاع مي باشد، لذا هيچگو نه مسئو ليتي متوجه اين شركت نمي باشد.

 

موارد استعمال و ميزان مصرف :

اجازه ثبت اين سم در تاريخ1/10/47 در كميسون هيئت نظارت بر سموم به تصويب رسيد ه است.

مالاتیون(Malation)

                                                 

 

مالاتیون(Malation)

 

نام عمومی سم: مالاتیون

 

 

 

گروه:حشره كش

 

 

 

كلاس: Organophosphate

 

 

 

تركيب شيمائي:

 

 

 

فرمولاسيون:EC 57%

 

 

 

سمیت(LD50):_{میلی گرم/کیلوگرم}

 

 

 

دوره كارنس:

 

  

پادزهر و كمكهاي اوليه:

 

 

 

نحوه تاثير: حشره کش غیر سیستمیک،تماسی و گوارشی و کمی خاصیت تنفسی،کنه کش 

 

 

 

كاربرد: علیه آفات غلات،آفات درختان میوه سردسیری،زنجره میوه خوار و شپشک خرما،مگس چغندر و گیلاس،آفات جالیز،شپشک و شته های مرکبات،پسیل زیتون،آفات یونجه،ملخ آسیایی نیشکر،شته رز و کاج،آفات غلات و حبوبات انبار

 

 

 

 

 

بسته بندي:

 

 

ملاحظات: این سم کولین استراز خون را کاهش می دهد.

پرش به: ناوبری، جستجو

مالاتیون
نام آیوپاک Diethyl 2-[(dimethoxyphosphorothioyl)sulfanyl]butanedioate
نام‌های دیگر	2-(dimethoxyphosphinothioylthio) butanedioic acid diethyl ester Malathion Carbofos Maldison Mercaptothion Ortho malathion
شناساگرها
CAS	121-75-5
پاب‌کم	4004
کم‌اسپایدر	3864
UNII	U5N7SU872W
دراگ‌بانک	DB00772
KEGG	D00534
ChEBI	CHEBI:6651
ChEMBL	CHEMBL1200468
کد اِی‌تی‌سی	P03AX03,الگو:ATCvet
Jmol-3D images	Image 1
SMILES O=C(OCC)C(SP(=S)(OC)OC)CC(=O)OCC
InChI InChI=1S/C10H19O6PS2/c1-5-15-9(11)7-8(10(12)16-6-2)19-17(18,13-3)14-4/h8H,5-7H2,1-4H3 Key: JXSJBGJIGXNWCI-UHFFFAOYSA-N InChI=1/C10H19O6PS2/c1-5-15-9(11)7-8(10(12)16-6-2)19-17(18,13-3)14-4/h8H,5-7H2,1-4H3 Key: JXSJBGJIGXNWCI-UHFFFAOYAK
خصوصیات
فرمول شیمیایی	C10H19O6PS2
جرم مولی	‎ 330.358021
شکل ظاهری	Clear colorless liquid
چگالی	1.23 g/cm^3
دمای ذوب	‎2.9 °C
دمای جوش	‎156−157 °C at 0.7 mmHg
محلول در آب	145 mg/L at 20 °C^[۱]
محلول	Soluble in ethanol and acetone; very soluble in ethyl ether
log P	2.36 (octanol/water)^[۲]
(verify) (what is: /?) تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

نمایش سه‌بعدی مالاتیون

مالاتیون با ال‌دی ۵۰ ۳۰۰۰ (L.D.۵۰= ۳۰۰۰ mgkg^-۱)از کم خطرترین سموم فسفره است. عمل جذب سطحی برروی آن انجام می‌شود و جذب سطحی عامل منفی محسوب می‌شود. در برنامه‌های بهداشتی مصرف زیادی دارد و به مقدار ۲ گرم در مترمربع برای یکبار در سال مصرف می‌شود. سمیت مالاتیون بسیار کم و عوارض حاصله از آن ناچیز است. در موقع کار باید از وسایل حفاظتی مانند دستکش، ماسک، لباس کار و غیره استفاده کرد. به صورت پودر وتابل برای مصرف در منازل بر ضد حشرات خانگی مانند مگس، پشه، سوسک، کک و غیره کاربرد دارد برای این منظور پودر وتابل ۴۰ درصد به میران ۲درصد (هر لیتر محلول برای ۱۵ متر مربع)استفاده می‌شود. اثر مالاتیون سریع و نسبتاً مداوم است

آشنایی با حشره‌کشها و سموم آفت‌کش گیاهی

طبقه‌بندی حشره‌کشها:
نسل اول: روغنها و ترکیبات گیاهی و مشتقات آرسنیک که بر اساس آزمون و خطا تولید شده‌اند.
نسل دوم: ددت، کارباماتها، فسفره‌ها، پایرتیروئیدها که از راه سنتز گسترده و غربال و شناخت بنیان فعال مواد درست میشوند.
نسل سوم: ترکیباتی مانند شبه‌هورمون جوانی که سنتز آنها بر اساس مولکولهای موثر در فیزیولوژی، بیوشیمی و اکولوژی حشرات و تفاوتهایی که در بین آفت و حشرات مفید وجود دارد انجام شده‌است.
نسل چهارم: ژنهای عامل توکسین را به موجودات مورد نظر منتقل میکنند، در این روش ترکیبی از بیوتکنولوژی، نوروفیزیولوژی و بیوشمی حشره مورد استفاده قرار میگیرد.

طبقه‌بندی از نظر چگونگی تاثیر:
۱- آفتکشهای فیزیکی:
از راههای فیزیکی باعث اختلال در اعمال حیاتی حشره میشوند، بستن منافذ تنفسی (مانند دیازینون و گوزاتیون)، موم پوست حشره جذب کرده و باعث از دست رفتن آب بدن میشوند (مانند گروههای بی‌اثر مثل اسید بوریک و سیلیکاژل)
۲- آفت‌کشهای پروتوپلاسم:
موادی هستند که به کلیه آنزیمهای بدن حشره حمله میکنند و باعث رسوب آنها میشوند، ترکیبات جیوه، اسیدهای قوی و فلزات سنگین مثل کادنیوم و سرب.
۳- آفت‌کشهای عصبی:
این ترکیبات در سیستم عصبی حشره اختلال ایجاد میکنند، اینگونه سموم ممکن است روی قسمتهای مختلف سلول عصبی مثل آکسون و سیناپس‌ها و آنزیمهای عصبی اثر بگذارند، حشره‌کشهای فسفره کلره و کاربامتهای از این دسته‌اند.
۴- مهارکننده‌های متابولیکی:
موادی هستند که با جذب الکترون تولید انرژی حاصل از اکسیداسیون کربوهیدراتها لیپیدها و پروتئین‌ها را مختل می‌نمایند، روتنون، دی‌نیتروفنل‌ها، کنه‌کشها و قارچکشهایی که مشتقات آلی قلع هستند و نیز یون سیانور از این گروه هستند که از اکسیداسیون احیاء جلوگیری میکنند.
۵- عوامل آلکیله کننده:
این ترکیبات یک اتم هیدروژن را در یک ترکیب حیاتی با عامل آلکیل جایگزین میکنند، مهمترین این ترکیبات مشتقات هالوژنه‌ هیدروکربنها مثل متیل بروماید است.

میزان د.د.ت موجود در بدن جانداران و محیط

حشره‌کشهای گیاهی:
۱- نیکوتین و ترکیبات مشابه
۱-۱ نیکوتینوئیدها (کلرو نیکوتینی‌ها)
۱-۱-۱ ایمیدیا کلوپرید
۱۹۸۵ – کونفیدور- تماسی، گوارشی – تاثیر روی سیستم عصبی – حشرات مکنده، اطراف ریشه، ضدعفونی بذر – سیستمیک – شته، سفیدبالک، مینوز، پسیل، زنجره، تریپس و شپشک. فرمولاسیون مایع غلیظ قابل تعلیق FC 35٪ به نسبت ۰.۲ تا ۱ درهزار.
گائوجو: ۱۹۹۵ – از ایمیدیا کلوپرید – ضدعفونی بذر – ضدعفونی بذر چغندرقند باعث کنترل ۹۰٪ جمعیت شته سبز هلو میشود.
۱-۱-۲ استامپیرید
تجاری موسیپلان – برای کنترل مینوز لکه گرد، پسیل پسته، در خاک ایمیداکلوپرید بهتر است در شاخه و برگ استامیپرید.
۱-۱-۳ تیاکلوپرید
تجاری: کالپسو، سفید بالک مزارع پنبه و سوسک کلرادو.
۱-۱-۴ تیامتوکسام
تجاری: کروزر – ضدعفونی بذر سیب‌زمینی علیه ناقلان بیماریهای ویروسی.

۲- پیرترینها:
پیرتروئیدهای مصنوعی:
هسته مرکزی در این ترکیبات سیکلو پروپان کربوکسیلات است.
نسل اول: تنها شامل یک پیرتروئید مصنوعی به نام آلترین است که در سال ۱۹۴۹ به طور تجاری عرضه شد.
نسل دوم: برای مصارف بهداشتی و خانگی، مانند تترامترین، رزمترین، بیوآلترین، بیورزمترین، فنوترین.
نسل سوم: ترکیباتی نظیر فنوالدات ۱۹۷۲ و پرمترین ۱۹۷۳ عرضه شدند. این ترکیبات اولین پیرتروئیدهایی هستند که به دلیل دوام مناسب در برابر نور خورشید در کشاورزی مورد استفاده قرار گرفتند.
نسل چهارم: سی‌هالوترین، سیپرمترین، دلتامترین، فن پروپاترین، سیفلوترین، فلووانیلات.

۲-۱ آلترین
تجاری: پینامین و پیرازین ۱۹۴۹- تماسی، گوارشی و تنفسی – بر علیه مگسها، مورچه‌ها، پشه‌ها، سوسریها و سایر آقات بهداشتی- فرمولاسین آیروزول مخلوط با پپرونیل بوتوکسید به عنوان سینرژیست- فرمولاسین دیگر پودر وتابل. سمیت کمی برای انسان و جانوران خونگرم دارد.

۲-۲ تترامترین
تجاری: نئوپینامین ۱۹۶۵ – تماسی – اثر ضربه‌ای شدید روی مگسها،‌ پشه‌ها، سوسریها و سایر آفات بهداشتی – فرمولاسیون: امولیسیون روغنی و آیروزول. سمیت کم برای انسان و خونگرم.

۲-۳ پرمترین
تجاری آمبوش و کوپکس و تالکورد ۱۹۷۲ – تماسی و گوارشی – بر طیف وسیعی از حشرات و لاروهایشان موثر است و تا حدودی خاصیت دور کنندگی دارد – بر علیه لاروهای برگخوار، شته‌ها، کرم سیب، کرم غوزه پنبه و انگلهای خارجی دامها استفاده میشود. حشرات مفید را از بین میبرد، سمیت کم برای انسان و خونگرم.

۲-۴ سیپرمترین
تجاری: آمبوش سی و سیمبوش و ریکورد – تماسی گوارشی – خواص ضد تغذیه‌ای دارد، بر طیف وسیعی از آفات موثر است – بر علیه لارو پروانه‌ها، سوسکها، شته‌ها و … در پنبه، چغندرقند، سیب‌زمینی و بر علیه آفات خانگی و انباری استفاده میشود- تا ۱۶ هفته در خاک میماند. حشرات مفید را از بین میبرد. سمیت متوسط برای انسان و خونگرم.

۲-۵ فنوالدات
تجاری: پیریدین و سومی‌سیدین ۱۹۷۲ – حشره‌کش و کنه‌کش – تماسی و گوارشی – بر طیف وسیعی اثر قاطع و سریع دارد و از آن برای مبارزه با راسته سخت‌بال‌پوشان، راست‌بالان در محصولاتی مانند کلم، چغندرقند، لوبیا، پنبه، درختان میوه، و در مبارزه با کنه‌های دامی استفاده میشود. حشرات مفید را از بین میبرد. سمیت متوسط برای انسان و خونگرم.

سموم فسفره آلی
طبقه‌بندی بر اساس گروهای متصل به بنیان فسفات
۱- مشتقات اسید فسفریک
۲- مشتقات اسیدفسفو تیوییک
۳- مشتقات اسید فسفو دی تیوییک
۴- مشتقات اسید فسفونیک

۱- مشتقات اسید فسفریک

۱-۱- تترا اتیل پیروفسفات TEPP
تجاری: بلادان، واتپون، نیفوس ۱۹۴۴ – حشره‌کش و کنه‌کش – تماسی – کارنس کوتاه – برعلیه آفات سبزیجات و صیفی‌جات – از قدیمی‌ترینها – بسیار سریع الاثر – دیگر استفاده نمیشود – سمیت بسیار شدید بر انسان و خونگرم از طریق گوارشی و پوستی

۱-۲ هپتنوفوس
تجاری: هوستاکوئیک ۱۹۷۰ – حشره و کنه‌کش – سیستمیک – تماسی، گوارشی، تدخینی – با اثر ضربه‌ای شدید – کارنس کوتاه – برعلیه آفات مکنده روی درختان میوه، زینتی‌ها، بویژه سبزی و صیفی‌جات – بر حشرات مفید کشنده، سمیت بسیار زیاد بر انسان و خونگرم از راه گوارشی و سمیت کم از راه پوستی.
(ابتدا با بنیان فسفات ساخته شده ولی بعدا فسفر با کلر عوض شده که اثر بهتری دارد)

۱-۳- نالد
تجاری: برومکس و بیروم ۱۹۶۰ – حشره و کنه‌کش – تماسی و تدخینی – اثر ضربه‌ای شدید – کارنس کوتاه – بر علیه آفات مکنده نظیر شته‌ها و لاروهای پروانه‌های برگخوار، سخت‌بالپوشان و کنه‌ها در محصولات زود برداشت مانند سبزی و صیفی در مزارع و گلخانه‌ها و نیز سالن‌های پرورش قارچ استفاده میشود. (ترجیحاً در محیط بسته) – کشنده حشرات مفید – سمیت بسیار زیاد بر انسان و خونگرم از طریق گوارشی.

۱-۴- فسفامیدون
تجاری: دی‌مکرون و دیکسون ۱۹۵۶ – حشره و کنه‌کش – سیستمیک – گوارشی و تدخینی – اثر تماسی ضعیفی دارند – بر علیه آفات مکنده برگخوارها و کنه‌ها – کشنده حشرات مفید – سمیت بسیار زیاد بر انسان و خونگرم.

۲- مشتقات اسید فسفرو تیوئیک

۲-۱- پاراتیون
تجاری: فولیدن ۱۹۴۶ – حشره و کنه‌کش و نماتدکش – تماسی و گوارشی – بر علیه شپشکهای درختان میوه – سمیت بسیار شدید برای انسان و خونگرم از گوارشی و پوست – منسوخ شده.

۲-۲- متیل پاراتیون
تجاری: فولیدن-ام و بلادان-ام ۱۹۴۹ – حشره و کنه‌کش – تماسی و گوارشی و کمی تدخینی – اثر ضربه‌ای شدید – خاصیت نفوذی دارد- کارنس کوتاه – بر علیه حشرات مکنده، لارو پروانه‌ها و سخت‌بال‌پوشان – قادر است مینوزها (پروانه‌ها مزوفیل برگ را میخورند) و حشرات پیچاننده‌ی برگ (شته‌ها) را تحت تاثیر قرار داد – سمیت زیاد برای انسان و خونگرم.

۲-۳- اکسی دی‌متون متیل
تجاری: متاسیستوکس‌آر – حشره و کنه‌کش – تماسی گوارشی – سیستمیک – اثر ضربه‌ای شدید – کارنس بلند – بر علیه حشرات مکنده، انواع شته‌ها، تریپس‌ها، کنه‌ها روی گیاهان مختلف – سمیت بسیار زیادی برای انسان و خونگرم.

۲-۴- فنیتروتیون
تجاری: سومی‌تیون، فولی‌تیون، آکوتیون ۱۹۵۹ – حشره و کنه‌کش – نفوذی ضعیف- تماسی – اثر ضربه‌ای شدید – کارنس متوسط – بر علیه حشرات مکنده، بویژه شته‌ها، زنجرکها و سن‌ها، قادر است کنه‌ها و لارو پروانه‌ها را کنترل کند. در ایران بر علیه سن گندم (سن ۲ الی ۴ لاروی) استفاده شده‌است. سمیت گوارشی نسبتا زیاد بر انسان و خونگرم.

۲-۵- دیازینون
تجاری: بازودین و فوسیدول ۱۹۵۲ – تماسی، گوارشی، تدخینی – تا حدودی سیستمیک و نفوذی – اثر ضربه‌ای شدید – کارنس متوسط – آفت کشی وسیع الطیف بر علیه انواع آفات برگ‌خوار، ساقه‌خوار، مکنده و آفات خاکزی به کار میرود – به صورت گرانول در خاک توسط ریشه‌ها جذب و وارد قسمتهای سبز گیاه میشود – وقتی برای ضدعفونی بذر و ریشه نهالها استفاده شود در ریشه جوانه‌ها اختلال ایجاد میشود – دوام سم در خاک ۱۲ الی ۱۴ هفته است. سمیت گوارشی و پوستی بسیار زیاد برای انسان و خونگرم.

۳- مشتقات فسفرو دی تیوئیک

۳-۱- مالاتیون یا کاربوفوس
تجاری: مالاتیوزول ۱۹۵۲ – حشره و کنه‌کش – گوارشی و تدخینی – با خاصیت نفوذی – اثر ضربه‌ای شدید – کارنس کوتاه – بر علیه حشرات مکنده، کنه‌های نباتی و نیز لاروهای سنین اول پروانه‌ها و لارو زنبورهای گیاهخوار به کار میرود – میتوان روی سبزی و سیفی استفاده کرد – ۱۰ تا ۱۵ روز روی گیاه و ۷ تا ۸ روز داخل خاک – سمیت گوارشی و پوستی کمی برای انسان و خونگرم دارد.

۳-۲- فوزالن
تجاری: زولون و آزوفن ۱۹۶۳ – حشره و کنه‌کش – تماسی – با خاصیت نفوذی و محلول در چربی- اثر ضربه‌ای شدید – کارنس بلند – طیف اثر زیاد – بر علیه لارو پروانه‌ها، مینوزها، حشرات مکنده، و تعدادی از سخت‌بال‌پوشان و لاروهایشان. – ۱۸ تا ۲۱ روز در خاک می‌ماند – سمیت گوارشی و پوستی زیاد برای انسان و خونگرم.
مزایا: باقی‌ماندن و تاثیر آن در دماهای پائین است، این سم از طریق لایه کوتیکولی گیاهان وارد آنها شده و در پوست میوه و کوتیکول برگ تجمع می‌یابد. (نفوذی و محلول در چربی)

۳-۳- فنتوآت
تجاری: پاپ‌تیون ۱۹۶۱ – حشره و کنه‌کش – تماسی گوارشی – اثر ضربه‌ای شدید – کارنس متوسط تا بلند – سمیت شدید بر علیه مکنده‌ها و لارو حشرات جونده – کشنده حشرات مفید – اثر بسیار زیادی روی لارو شپشک‌ها دارد – دوام سم روی گیاهان متوسط است ولی روی مرکبات تا ۲.۵ ماه دوام می‌آورد (چون مرکبات دیر خزان میکنند) – سمیت خیلی شدید برای انسان و خونگرم.

۴- مشتقات اسید فسفونیک

۴-۱- تری کلروفن
تجاری: تری کلور فن – حشره‌کش – گوارشی تماسی و تا حدودی تدخینی – سیستمیک – اثر ضربه‌ای شدید – کارنس کوتاه – به دلیل ناکافی بودن اثر تماسی بر حشرات مکنده و کنه‌ها چندان موثر نیست – حشره‌کشی وسیع الطیف است که بر علیه انواع مختلفی از آفات به کار میرود ولی ممکن است باعث طغیان آفاتی نظیر کنه‌ها شود (مقاومت ایجاد میکند). – فرمولاسیون EC و گرانول – ۷ تا ۱۰ روز روی گیاه باقی میماند.

روغنها:
تقسیم‌بندی از نظر شیمیایی
۱- روغنهایی که از دسته گلیسیریدها هستند و ممکن است گیاهی یا حیوانی باشند. این روغنها با مواد قلیایی تولید صابون نموده و گلیسیرین آزاد میشود. گیاهی: روغن سویا، روغن کتان، روغن پنبه‌دانه – حیوانی: روغن ماهی.
۲- روغنهای فرار یا اتری که از مواد چربی تشکیل نمی‌شوند و قابلیت تبدیل صابون را ندارند، این روغنها از غده‌های مخصوصی در بعضی از گیاهان ترشح میشوند و معمولا به آنها اسانس گفته‌میشود. این مواد در دفع آفات بیشتر به عنوان مواد جلب کننده در طعمه‌ها برای جلب حشرات به کار میروند، البته برخی از آنها خواص دور کنندگی نیز دارند.
۳- روغنهای نفتی:
از طبقات سنگهای رسوبی زیر زمینی استخراج میشوند – این دسته مهمترین روغنهایی است که در دفع آفات به کار میرود.

مهمترین کاربردهای روغنها:
۳-۱- در فصل زمستان علیه آفاتی نظیر شپشکها، کنه‌ها، تخم لارو حشرات زمستان گذران. (غلظت روغن میتواند زیاد باشد)
۳-۲- در فصول بهار و تابستان علیه آفات (غلظت روغن کم است)
۳-۳- در بهداشت علیه لارو عده‌ای از حشرات آبزی خصوصاً پشه‌ها در سطح آبهای راکد.
۳-۴- به عنوان سینرژیست (تشدید کننده) اثر سموم و نیز کاهش میزان تبخیر آنها
۳-۵- به عنوان حلال و حامل سموم.

موارد قابل توجه در ارزیابی خواص حشره‌کشی روغنها:
۱- سرعت تبخیر روغن
۲- غلظت یا ویسکوزیته روغن
۳- درجه سولفوناسیون
۴- شاخص تقطیر روغنها
۵- نقطه اشتعال روغن

اشکال روغنهای معدنی:
۱- امولسیونهای غلیظ
۲- روغنهای امتزاج پذیر
۳- امولسیونهای رقیق

جونده‌کش‌ها:
۱- جونده‌کشهای گازی و تدخینی
۲- جونده‌کشهای معدنی
۳- جونده‌کشهای آلی
۳-۱- جونده‌کشهای ضد انعقاد خونی (کومارینی)
۳-۲- جونده‌کشهای ضدانعقادی مشتقات ایندندیون
۳-۳- حشره‌کش و جونده‌کشهای کلره
۳-۴- جونده‌کشهای فسفره
۳-۵- جونده‌کشهای گیاهی
۳-۶- سموم جونده‌کش متفرقه

۲-۱- فسفر دوزنگ (جونده‌کش معدنی)
به صورت طعمه مسموم مصرف میشود، با دانه گندم یا تخم خربزه همراه با روغن چسباننده مانند روغن نباتی- گرد سیاه خالص – بوی سیر میدهد – تحت تاثیر رطوبت و مواد اسیدی تجزیه میشود – در برابر اسید شدیدا واکنش داده تولید گاز سمی فسفین مینماید. – در آب نامحلول – در حالت خشک تبخیر نمیشود – وقتی وارد بدن جونده شد تحت تاثیر اسید معده تولید گاز فسفین میکند – که گاز وارد خون شده اختلالات عصبی تولید میکند – قلب کلیه‌ها کبد و سایر اعضای بدن از کار می‌افتد. – اثر حاد دارد – در بدن جونده تجمع نمیکند و جونده سریعا می‌میرد پس شکارچی‌ و لاشه‌خوار را تهدید نمیکند – سمیت تنفسی بسیار زیادی برای انسان و خونگرم.

۲-۲- سولفات تالیوم (جونده‌کش معدنی)
ماده خالص پودر بی‌رنگ و بدون طعم – خاصیت تبخیری ندارد، پر دوام است – محلول در آب – به صورت خمیر و دانه معروف به زلیو فرموله شده – قابل اختلاط با سموم دیگر نیست – بر مورچه‌ها از طریق گوارش اثر میگذارد – در معده جونده تالیوم آزاد شده جذب بدن میشود – تالیوم فلز سنگین است و انزیمهای سلولی را بلوکه و رسوب میدهد – جونده مسوم علائم عصبی، ترشحی و ماهیچه‌ای نیز بروز میدهد. – سمیت گوارشی و پوستی شدید برای انسان و خونگرم – خواص تجمعی دارد – مصرفش ممنوع شده است.

۳-۱- سموم کومارینی (جونده‌کش آلی)

۳-۱-۱- وارفارین (آلی – کومارینی)
تجاری: کومافن – به طور یکسان بر نر و ماده اثر میکند – جوانترها زودتر می‌میرند – فرمولاسیون به صورت گرد ۰.۵ درصد، ماده حاصل نشاسته – ۱۰۰گرم طعمه = ۵گرم فرمولاسیون + ۹۵ گرم پفک نمکی لینا – طعمه پاشی باید مرتبا تکرار شود – سمیت بسیار زیاد برای انسان و خونگرم.

۳-۱-۲- کوماکلر (آلی – کومارینی)
تجاری: تومورین – بر علیه موشهای انباری سیاه و موش نروژی – در چند نوبت توسط جونده باید مصرف شود – به صورت طعمه مسموم و گرد فرموله شده – سمیت بسیار زیادی برای انسان و خونگرم.

۳-۲-۱- پیندون (آلی – ایندندیونی)
تجاری: پی‌وال، پی‌والین – پایداری و دوام زیاد – بر علیه موشهای خانگی و صحرایی ، بر موشهای بزرگ نیز موثر است- طعمه مسموم – فرمولاسیون: گرد، مایع قابل حل در آب EC و دانه‌های مسموم: گرانول – طعمه تهیه شده با دانه‌ةای غلات در برابر آلوودگی به حشرات و قارچها مقاومت دارد (خواص حشره‌کش و قارچ کشی دارد) – طعمه مسموم = یک قسمت سم با ۴هزار قسمت مواد خوراکی (۰.۰۲۵ درصد) – قابل اختلاط با وازفارین – ترکیبی به نام اکتوسینوپ از پیندون و وازفارین ساخته شده – سمیت بسیار زیاد برای انسان و خونگرم.

سموم کلره

معایب سموم کلره:
۱- چربی دوست هستند
۲- خاصیت تجمعی در بافتهای بدن جانوران و خصوصاً انسان دارند.
۳- به علت دوام و پایداری زیاد باعث ایجاد فشار دائم و مستمر بر جمعیت آفات شده و بروز مقاومت را تشدید میکنند.

د.د.ت
تجاری: هیلدیت ۱۹۳۹- حشره‌کش – تماسی گوارشی – دوام زیاد روی سطوح به دلیل تبخیر ناچیز – جامد است – در برابر آفتاب و ماوراء بنفش تجزیه نمیشود – وسیع‌الطیف – کشنده حشرات مفید – در اثر از بین رفتن کنترل‌کنندگان طبیعی و ایجاد مقاومت در آفات موجب طغیان آفات اولیه و ایجاد آفات ثانویه میشود – به طور مستقیم سمیت شدید برای انسان و خونگرم – توسط IPA در ۱۹۷۳ ممنوع شد.

لیندن
تجاری: گامالین – تماسی و کمی گوارشی و تنفسی – علیه آفات خاکزی و ضدعفونی خاک – لیندن خالص گران است و از ایزومرهای آن استفاده میشود – نحوه تاثیر دقیق معلوم نیست ولی روی سیستم عصبی تاثیر میگذارد – رابطه منفی بین دما و میزان سمیت وجود دارد.

اندوسولفان
تجاری مشابه: پراید – حشره و کنه‌کش – تماسی و گوارشی – علیه مکنده‌ها، کنه‌ها، لارو پروانه‌ها و سوسکها در محصولات مختلف – کارنس بلند – سیستمیک نیست – در خاک تجمع نمیکند – سمیت کمی برای حشرات مفید دارد – سمیت گوارشی و پوستی بسیار زیاد برای انسان و خونگرم – LD50 70میلی‌گرم بر کیلوگرم.
هنوز استفاده میشود – ۲ ایزومر آلفا و بتا با تفاوت در توان آفت‌کشی دارد – تبخیر نمیشود – در برابر نورخورشید پایدار است – در کل کم‌دوامتر از بقیه است – با افزایش دما اثرش افزایش پیدا میکند ptc – دوره تاخیر دارد – مقدار مصرف اکسیژن و شدت تنفس را بالا میبرد

استروبان
تجاری: استروبان ۱۹۵۱ – از کلره شدن ترپن‌ای به نام آلفاپین به دست آمده – خواصش شبیه توکسافن است – سمیت نسبتا کمتر برای انسان و خونگرم

توکسافن
تجاری: کوم‌فرکلر Comphechlor 1947 – مخلوطی از ترپنهای کلره است – از کلره نمودن ترپن‌ای به نام کام‌فن – پایداری زیادی دارد – علیه کرم غوزه پنبه همراه با سموم دیگر استفاده‌ می‌شده‌است – در خاک باقی می‌ماند و آلودگی ایجاد میکند – توسط ریشه خصوصا گرامینه‌ها جذب میشود – قابلیت تجمع در چربی بدن دارد و مسمویت مزمن در انسان و خونگرم ایجاد میکند – سمیت بسیار زیاد و حاد برای انسان و خونگرم دارد – سمیت آن برای زنبور عسل نسبتاً کم است.

طبقه‌بندی قارچ‌کشها

۱- قارچ کشهای معدنی
۱-۱- ترکیبات مسی
۱-۲- گوگرد و ترکیبات گوگردی
۱-۳- ترکیبات معدنی جیوه
۱-۴- ترکیبات فلزی دیگر مانند روی نیکل و کروم و کادنیوم و …

۲- قارچ‌کشهای آلی
۲-۱- ترکیبات آلی جیوه
۲-۲- ترکیبات آلی قلع
۲-۳- فنل‌ها
۲-۴- مشتقات کلرو بنزن
۲-۵- دی‌ تیوکاربامت‌ها
۲-۶-کاربامت‌ها
۲-۷-بنزی‌می‌دازول‌ها
۲-۸- آزول‌ها
۲-۹- تری آزول‌ها
۲-۱۰-پری دین‌ها
۲-۱۱-تیازول‌ها

گوگرد
هزار سال قبل – ترکیبات معدنی گوگرد و گوگرد خالص دارای خواص قارچ‌کشی، کنه‌کشی و حشره‌کشی هستند – غیر سیستمیک با خواص حفاظتی و التیامی – از جوانه‌زنی اسپورها جلوگیری میکند – بسیار موثر علیه سفیدکهای سطحی و سوختگی‌ها – برای کنترل لکه سیاه سیبة پیچیدگی برگ هلو – برای کنه‌های تولید کننده گال موثر است – از توسعه زخمها جلوگیری و رشد قارچها در آنها را محدود میکند. مزایای خاصی دارد:
گ-۱- امکان کنترل چندین بیماری مانند سفیدکهای سطحی و لکه سیاه سیب با هم
گ-۲- قیمت پائین گوگرد نسبت به سایر ترکیبات قارچ کش
گ-۳- سمیت پائین برای انسان و سایر پستانداران
گ-۴- سازگاری با سایر ترکیبات قارچ کش
گ-۵- دارا بودن اثرات کنه‌کشی

مخلوط بردو
مهمتین و پرکاربردترین ترکیب مسی است که خواص قارچ کشی آن بطور تصادفی در سال ۱۸۸۲ کشف شد مخلوط بردو شامل سولفات مس و آهک است.

قارچ کشهای آلی:

۱- دی تیو کار باماتها

۱-۱- تیرام
تجاری: آرازان Arasan – قارچ کش – با اثر محافظتی – برای کنترل بیماریهای قارچی مختلف مانند زنگ گیاهان زینتی، پوسیدگی نرم میوه‌ها، لکه سیاه و بیماری انباری سیب و گلابی و پیچیدگی برگ هلو استفاده میشود – برای کنترل بیماری مرگ گیاهچه به کار میرود.

۱-۲- فربام
تجاری: فربام – قارچ کش – با اثر محافظتی و نیز تاثیر ثانوی و زردشدگی یا کلوروز است – برای کنترل الکه سیاه سیب، گلابی، پیچیدگی برگ هلو – در آب سوسپانسیون سیاهرنگی میدهد که اثر آن روی شاخ و برگ و میوه گیاهان باقی می‌ماند – به همین دلیل کمتر روی درختان میوه و گیاهان زینتی استفاده میشود.

۲- گروه دی نیترو فنلها

۲-۱- دینو کاپ
تجاری: کاراتان – اولین قارچ کشی آلی با اثر مناسب روی سفیدکهای سطحی است – غیر سیستمیک – تماسی با اثر محافظتی و درمان کنندگی – متشکل از دو ماه موثره است – اولی بیشتر کنه‌کش است و دومی بیشتر قارچ‌کش است.

نماتدکشها:
۱- نماتدکشهای ترکیبات فرار و گازی

گروه اول: هیدروکربنهای هالوژنه (آلکیل هالیدها)

کربن دی سولفید
۱۸۷۱ در آلمان برای کنترل نماتد چغندر قند به کار رفت.
کلرو پیکرین
یا گاز اشک آور – ۱۹۱۹ در انگلستان مورد استفاده قرار گرفت.
اتیلن دی بروماید
گاز است – برای نماتد کشی در خاک استفاده میشود

دی کلرو پروپن
تجاری: نماتوکس – نماتدکش دارای اثر حشره‌کشی و قارچ کشی و با از بین بردن نماتدهای ناقل ویروس اثر کنترل ویروسی نیز دارد – تدخین شونده – برای ضدعفونی خاک – ایزومر سیس دارای تاثیر بیشتری است – بسیار موثر – قادر به از بین بردن سیست (کیست) زمستانگذرانی نماتد است – پرمصرف‌ترین نماتدکش – قبل از کاشت برای ضدعفونی در سبزیکارها، گلخانه‌ها، باغات میوه و مزارع استفاده میشود – بهترین دما ۱۰ تا ۲۷ در خاک

گروه دوم؛ مشتقات ایزو تیو سیانات

متیل ایزو تیو سیانات
۱۹۵۹ – نماتدکش – گاز عمومی برای کنترل قارچ‌های خاک‌زی، حشرات، نماتدها و بذرو علفهای هرز است – گیاهسوزی میکند – قبل از کاشت باید استفاده شود.

متام سدیم
تجاری: واپام – تدخین شونده – قبل از کاشت – برای کنترل قارچها، نماتدها، بذور علفهای هرز و حشرات خاک‌زی – گران است و در گلخانه‌ها و محصولات پر ارزش استفاده میشود – تا از بین رفتن ماده موثره نباید کشت شود – گیاهسوزی شدیدی دارد.

دازومت
تجاری: باسمید – تماتدکش، قارچ‌کش، علف‌کش و حشره‌کش غیر انتخابی – گرانول – ضدعفونی خاک – از عمل آنزیمهای مختلف ممانعت میکند.

۲- ترکیبات نماتدکش با فراریت کم

گروه اول؛ سموم فسفره آلی

فنامیفوس
تجاری: نماکور – نماتدکش – سیستمیک – تماسی – از ریشه جذب و به برگهای گیاه منتقل میشود – واکنش اکسیداسیون روی گوگرد باعث افزایش سمیت و نیز خاصیت سیستمی ترکیب میشود.

گروه دوم؛ کارباماتها
مهمترین کاربامات نماتدکش آلدی کارپ است.

تیودان

حشره‌كش تماسي گوارشي از گروه کلره آلي

فرمولاسيون:
1. تيودان Thiodan                %35             EC
2. فن       Fan                      % 4               G
تاریخ ثبت: 1/10/47 و 16/7/52
ویژگی‌های خاص:
نحوه اثر: حشره‌کش غيرسيستميک با اثر تماسي گوارشي
موارد مصرف در ايران:
كرم غوزه، كارادرينا، سفید بالک(عسلك) در پنبه، پسيل گلابي، سرخرطومي سيب و گلابي در درختان ميوه، زنبور گلابي، سن‌های ناقل نماتوسپورا درپسته،‌ سوسك سرشاخه خوار پسته در پسته، كارادرينا در سويا، سوسك كلرادوي سيب زميني در سيب زميني  محلول پاشي به ميزان 5/2 تا 3 ليتر در هکتار(1) براي درختان ميوه و براي محصولات زراعي 5/1 تا 3 در هزار (1)
موارد مصرف در ساير كشورها:
آفات مکنده، جونده و چوبخوار حشره اي، کنه‌ها در طيف وسيعي از محصولات کشاورزي شامل مرکبات، تاکستانها (2/0% - 1/0)، زيتون، سبزيجات شامل سيب زميني (2/0% - 1/0)، کدوئيان، گياهان زينتي، پنبه (l/ha 5/2 -5/1)، چاي (l/ha 2-1)، برنج (l/ha 2-5/1)، غلات (l/ha 2 -1)، ذرت سورگوم (l/ha 5/2 -5/1)، دانه‌هاي روغني (l/ha 2-1)، نيشکر (l/ha 5/2 -5/1)، توتون (l/ha 5/1-8/0)، يونجه، قارچ خوراکي، جنگل، محصولات گلخانه‌اي، مگس تسه تسه
راهنماي مصرف:
•محلول پاشي به ميزان 5/2 تا 3 ليتر در هكتار براي درختان ميوه و براي محصولات زراعي به نسبت 5/1 تا 3 درهزار (1)
•ممکن است روي يونجه و لوبيا گياه‌سوزي ايجاد کند.
•داراي دو ايزومر فضايي آلفا و بتا است. تكنيكال اين سم 64% تا 67% ايزومر آلفا و 29% تا 32% ايزومر بتا است.
•ایزمر آلفا خاصیت حشره کشی بیشتری دارد.
ملاحظات زيست محيطی:
•ميزان سميت( LD50، LC50 ،EC50): LD50 براي پستانداران 110-70 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LD50  براي پرندگان620-205 میلی‌گرم بر کیلوگرم، LC50  براي ماهی‌ها 002/0 میلی‌گرم بر لیتر، EC50  براي دافنی 750-75 میکروگرم بر لیتر
•براي پرندگان کم خطر است.
•براي  ماهي‌ها و ديگر موجودات آبزي فوق‌العاده خطرناک است.

حشرات مفید در کشاورزی

Lady Bird - کفشدوزک

 این حشره از شته ها و کرمهای عنکبوت و Mealy Bags و هاگهای قارچی تغذیه می کند و به این ترتیب باعث کاهش آفات و بیماریها می گردد. البته گونه های متفاوتی از این حشره وجود دارد که هر کدام نوع خاصی از این آفات و بیماریها را می توانند مورد تغذیه قرار داده و نابود کنند. استفاده از این حشره خود نوعی روش کنترل بیولوژیک آفات و بیماریها است.  

 

  Flower BuG

 این حشره 3-4 mm طول دارد و شکارچی است. از شته ها و تریپس ها و کرم و تخم کرمها تغذیه می کند. دارای نیش بلندی است که به وسیله آن بدن حشرات دیگر را سوراخ کرده و از آنها تغذیه می کند.  

  

  Parasitized Aphids

 بعضی از زنبورهای بی ثمر گونه wasp بر روی لارو شته ها تخم گذاری کرده و هنگامی که این تخمها می شکنند و حشره جدید متولد می شود، شروع به تغذیه از این شته ها می کند.  

 

Lady Bird larvae

لارو کفشدوزک است که همانطور که خود کفشدوزک از آفات تغذیه می کند ، لارو آن نیز توانایی تغذیه از آفات را دارد. اندازه این لارو حدود 11 میلی متر است و لکه های سیاه و نارنجی رنگی بر روی بدنش وجود دارد. قبل از اینکه این لارو تشکیل شفیره بدهد از 200 تا 400 شته می تواند تغذیه کند.  

 

   (Hoverfly (larvae

لارو این حشره از شته ها تغذیه می کند وحدود 16 میلی متر طول دارد. نوع بالغ این لارو دارای نوارهای زرد یا سیاه بر روی بدنش است که ظاهری شبیه زنبورهای نوع wasp پیدا می کند و ممکن است با آنها اشتباه گرفته شود، البته دارای بدن کشیده تری نسبت به این نوع زنبور است.  

 

هزارپای قهوه ای - Brown centipede

 این حشره حدود 30 میلی متر طول دارد و در لایه های فوقانی خاک زندگی می کند و عموماً در زیر سنگها لانه می کند. در شبها بیشتر فعالیت می کند. برای تغذیه آفات موجود در خاک و تخم آنها را می خورد.  

 

 

هزارپای ماری - snake centipedes

 این حشره بدن قهوه – زرد رنگی در حدود 60 میلی متر دارد. حشرات کوچک داخل خاک را می خورد. در صورتی که بخواهید نابودش کنید رفتاری شبیه ما را ز خود نشان می دهد.  

 

Earth worm - کرم خاکی

در زهکشی و تجزیه مواد و تهویه در خاک نقش مؤثری دارد.  

 

Solitary wasp

بر روی شته ها و مگس ها و weevilsها تخم می گذارد و لارو این حشره از حشرات تغذیه می کند تا به مرحله شفیرگی برسد.  

 

 عنکبوت گرگی - wolf spider

بیشتر عنکبوتها از خود تارهایی می تنند و حشرات را به وسیله این تارهای تنیده شده و چسبناک شکار می کنند. ولی این نوع عنکبوت با توجه به قدرت حرکت سریع بر روی خاک و شاخ و برگ گیاهان طعمه های خود را شکار می کند. نوع ماده آن در اوایل فصل تابستان مشاهده می شود و کیسه ای در زیر شکم آن وجود دارد که محل قرارگیری تخم های آن است.

 

Shrew

 این موش کوچک شکارگر دارای پوزه ای کشیده است. در طول شبانه روز قادر به فعالیت بوده و شکار می کند. عموماً از slug ها و شپش ها و کرمهای خاکی تغذیه می کند.  

 

   Parasitic wasp

 این حشره که دارای پاهای بلندی است. بر روی شفیره یا تخم یا حشرات دیگر تخم گذاری می کند و نوزاد آن از این قسمتها تغذیه کرده و هنگامی که آماده تولید شنیده می شوند، حشره ای که از آن تغذیه می کنند می میرد.  

  

Bumble Bees

 معمولاً این حشره لانه خود را بر روی زمین می سازد ( مثلاً خانه متروک موشها)، در گرده افشانی مؤثر است و از شهد گلها تغذیه می کند.  

 

Honey Bees

 این حشره علاوه بر تولید عسل از شهد گلها در گرده افشانی نیز نقش مؤثری دارد. معمولاً تا 12 میلی متر طول دارد.  

 

Devil's coach Horse

این نوع سوسک حدود 25 میلی متر طول دارد و در زیر سنگها زندگی می کند. این سوسک توانایی تغذیه از اسلاگها و آفاتی که داخل خاک زندگی می کنند (مثل leather jacket , cut worm ها) را دارد.  

 

Song thrush

 این پرنده قادر به خوردن حلزون ها و کرمهاست و به وسیله نوک خود لایه محکمی که بدور حلزون ها است را می تواند بشکند.  

 

   Common Toad

 

 

معمولاً این قورباغه ها به آب برای زندگی نیاز دارند ولی در تابستان امکان دارد برای مدتی از آب دور شوند و شروع به خوردن کرمها و عنکبوت ها و woodlice ها کنند.  

 

   Hedge Hogs

این جانور توانایی خوردن اسلاگها و مگس ها و کرمها و حشرات دیگر بخصوص زنبورها را دارد. در طول زمستان به خواب زمستانی فرو می رود.  

 

   Green Lace wing

 بدنش 15-12 میلی متر طول درد و نوع بالغ آن به رنگ سبز یا سیاه است . لارو این حشره قدرت خوردن شته ها و حشرات کوچک دیگر را دارد.  

  

Carabid Beetles

 نوعی سوسک است که در زمین زندگی می کند و توانایی بالا رفتن از گیاهان را دارد و از حشرات موجود روی آنها تغذیه می کند. 2.35 میلی متر طول دارد و به رنگهای سیاه – قهوه ای یا سبز متالیک است. لارو این حشره توانایی خوردن اسلاگها و تخم حشرات را دارد.  

 

Tiger Beetle

 این حشره شکارچی حدود B-11 میلی متر طول دارد. معمولاً در زمینهای شنی زندگی می کند و قادر به خوردن حشرات داخل خاک است. 

برای دریافت فایل pdf به ادامه مطلب بروید

ادامه نوشته

مدیریت تلفیقی افات

چكيده

با رشد سريع جمعيت جوامع بشري و افزايش تقاضا براي موادغذايي، تحول شگرفي در کشاورزي سنتي ايجاد گرديد و كودهاي شيميايي، فراورده‌هاي هورموني و ساير عوامل خطرزا براي محيط زيست به صورت كنترل نشده و بي رويه به بخش كشاورزي وارد شدند تا اين بخش بتواند به تقاضاي رو به رشد موادغذايي پاسخ دهد. اما اين افزايش توليد مشکلات زيست محيطي و اجتماعي گوناگوني از جمله نگراني درخصوص کيفيت مواد غذايي و به خطر افتادن سلامت افراد را به دنبال داشته است. لذا يكي از روش‌هايي كه از طريق آن مي‌توان در راستاي بهبود كيفيت موادغذايي گام برداشت؛ مديريت تلفيقي آفات مي‌باشد. مقاله حاضر درصدد است تا به بحث در خصوص مديريت تلفيقي آفات در راستاي بهبود كيفيت موادغذايي بپردازد. برطبق نتايج به دست آمده، در مديريت تلفيقي آفات از روش‌هاي زراعي، فيزيكي و مكانيكي، بيولوژيكي براي كنترل آفات به منظور كاهش مصرف سموم و آفت‌كش‌ها استفاده كرده و به روش شيميايي به عنوان آخرين راهبرد اجرايي با در نظر گرفتن حداقل اثرات سوء براي محيط زيست توجه مي‌شود.

كلمات كليدي
مديريت تلفيقي آفات، كيفيت، موادغذايي، بهبود

مقدمه
امروزه جهان با مشكل بزرگي به نام رشد جمعيت مواجه است كه يكي از پيامدهاي آن كمبود غذا مي‌باشد و تامين غذاي اين جمعيت رو به رشد به بخش كشاورزي مربوط مي‌شود. افزايش جمعيت سبب شده است تا كودهاي شيميايي، سموم دفع آفات نباتي، فراورده‌هاي هورموني و ساير عوامل خطرزا براي محيط زيست به صورت كنترل نشده و بي رويه به بخش كشاورزي وارد شوند تا اين بخش بتواند به تقاضاي رو به رشد موادغذايي پاسخ دهد.
اما اين افزايش توليد همواره مشکلات زيست محيطي و اجتماعي گوناگوني همچون آلودگي منابع آب، تداوم فشارهاي اقتصادي بر کشاورزان، نبود اطمينان از وجود بازارهاي مناسب، نگراني مصرف‌کنندگان از سلامت و کيفيت مواد غذايي و به خطر افتادن سلامت و محيط زيست را به دنبال داشته است. از اينرو در دهه‌هاي اخير با افزايش نگراني‌هاي کيفيت غذا و سلامت غذا و سلامت افراد جامعه و همچنين تخريب منابع طبيعي، کشاورزي پايدار مورد توجه واقع شده است. كشاورزي پايدار نوعي كشاورزي است كه در جهت منافع انسان بوده، كارايي بيشتري در استفاده از منابع دارد و با محيط در توازن است. در كشاورزي پايدار بر ثبات عملكرد در طولاني مدت با حداقل تاثير بر محيط تاكيد مي‌شود. كشاورزي پايدار با حفاظت از زمين، آب و ذخاير ژنتيكي گياهي و جانوري همراه بوده، تخريب زيست محيطي به همراه نداشته، از فناوري مناسب و سازگار با محيط زيست استفاده كرده، از نظر اقتصادي سودآور بوده و از نظر اجتماعي مطلوب است. يكي از اهداف مهم نظام‌هاي كشاورزي پايدار، كاهش مصرف نهاده‌ها در توليد محصولات و در نهايت، بهبود كيفيت مواد غذايي است. در اين راستا يكي از روش‌هايي كه از طريق آن مي‌توان به اين هدف دست يافت؛ مديريت تلفيقي آفات مي‌باشد. با توجه به آنچه ذكر گرديد، مقاله حاضر درصدد است تا به بحث در خصوص مديريت تلفيقي آفات و بهبود كيفيت مواد غذايي بپردازد.

مديريت تلفيقي آفات (IPM)
مفهوم مديريت تلفيقي آفات ابتدا در دهه 1970 در كشورهاي در حال توسعه در پاسخ به اثرات منفي زيست محيطي در ارتباط با استفاده نادرست يا بيش از حد آفت‌كش‌هاي شيميايي و نهاده‌هاي توليدي و در جستجوي آلترناتيوهاي كنترل آفات و در جهت كاهش استفاده از آفت‌كش‌ها مطرح شد و گسترش يافت (Buhler, 1997 & Morse). بر طبق تعريف شبكه مديريت تلفيقي آفات ملي، مديريت تلفيقي آفات يك رويكرد پايدار به وسيله تركيبي از روش‌هاي بيولوژيكي، زراعي، فيزيكي و شيميايي بوده كه به شيوه‌اي خطرات زيست محيطي و امنيت غذايي را به حداقل خود مي‌رساند (Knodel & McMullen, 1999).
در آيين نامه بين المللي توزيع و مصرف سموم شيميايي (2002)، مديريت تلفيقي آفات چنين تعريف شده است: «مديريت تلفيقي آفات (IPM) عبارت است از بررسي تمامي فنون موجود براي مهار آفات و تلفيق اقدامات مناسب به منظور جلوگيري از رشد جمعيت آفات و نگهداشتن ميزان مصرف سموم شيمايي در حدي كه توجيه اقتصادي داشته باشد و خطرات آن بر سلامتي انسان و محيط زيست به كمترين حد برسد و يا كاهش يابد. در مديريت تلفيقي آفات بر توليد محصول سالم با حداقل آسيب به كشت بوم زراعي و بهره‌گيري از راهكارهاي طبيعي مبارزه با آفات تاكيد مي‌شود». در واقع اهداف مديريت تلفيقي آفات كاهش استفاده از آفت‌كش‌ها و در عين حال امنيت مواد غذايي، حفاظت از محيط زيست و تضمين سلامت كشاورزان، خانواده‌هايشان و مصرف‌كنندگان است (Palis, 2006).
مزاياي مديريت تلفيقي آفات
مديريت تلفيقي آفات يكي از عناصر و اجزاي توسعه كشاورزي پايدار مي‌باشد كه از رسالت‌هاي اوليه آن كمك به كشاورزان جهت توليد محصولات مفيد و با كيفيت از طريق بكارگيري رويكردهاي دقيق اقتصادي و زيست محيطي است. در حقيقت مي‌توان گفت مديريت تلفيقي آفات يكي از فناوري‌هايي است كه براي كاهش استفاده از آفت‌كش‌هايي كه موجب خسارت به محيط زيست و به خطر انداختن سلامت انسان مي‌شود بكار گرفته شده است تا توسط آن بتوان محصولات را به سمت پايداري بيشتر سوق داد (Pingali & Rogers, 1995). به زعم عمادي (1384) مديريت تلفيقي آفات فراتر از يك بسته فناوري همانند رهيافتي براي توسعه پايدار كشاورزي عمل مي‌كند و رويكردي چندجانبه است. از لحاظ اقتصادي در پي بهبود عملكرد و سود، كاهش هزينه و بهبود مديريت واحد بهره‌برداري است. از لحاظ اكولوژيكي در پي كاهش مصرف سموم و آفت‌كش‌هاي شيميايي، بهره‌گيري از دشمنان طبيعي آفات جهت حفظ توازن و تنوع گونه‌هاي زنده است و از لحاظ اجتماعي نيز در پي سازماندهي كشاورزان در گروه‌هاي هميار، ايجاد شبكه، توسعه مهارت‌هاي فني، ارتباطي، ارتقاي دانش فناوري كشاورزان با كمك آموزش تجربي و تسهيل‌گري، حفظ بهداشت و سلامت جامعه، تسهيل امنيت و سلامت غذايي و غيره است.
با توجه به اين كه كشاورزان علاقمند هستند تا هزينه‌هاي توليد را كاهش دهند، مديريت تلفيقي آفات اين فرصت را براي كشاورزان فراهم مي‌كند تا بتوانند هرچه بهتر در اين راستا توليد محصولات را اقتصادي تر كنند. مورد ديگري كه كشاورزان را به كاهش مصرف سموم شيميايي وادار مي‌كند، محدوديت‌هاي مربوط به باقيمانده سموم شيميايي آفت‌كش در محصولات صادراتي است (حيدري، 1385).

عمليات مديريت تلفيقي آفات
روش‌هايي كه در مديريت تلفيقي آفات مورد استفاده قرار مي‌گيرد به روش‌هاي زراعي، روش‌هاي فيزيكي و مكانيكي، روش‌هاي بيولوژيكي، و روش‌هاي شيميايي به شرح زير تقسيم مي‌شود.
روش‌هاي كنترل زراعي
شامل مجموعه‌اي از عمليات زراعي و مديريت مزرعه است كه موجب كاهش خسارت عوامل خسارت‌زا مي‌گردد. به عنوان مثال تنظيم تاريخ كاشت با توجه به بيولوژي آفات، كاهش خسارت آن‌را امكان‌پذير مي‌سازد. مثلا در شرايط اصفهان، ذرت‌هاي كاشته شده در نيمه دوم خرداد و ديرتر از آن، از خسارت زنجرك‌ها و تعدادي از ويروس‌ها كه توسط اين زنجرك‌ها منتقل مي‌شوند، در امان مي‌مانند (جلالي، 1385).
چنانچه از الگوي ساليانه تحولات آفات اطلاعاتي وجود داشته باشد مي‌توان با تنظيم تاريخ كاشت، دوره استقرار گياه را طوري تنظيم كرد كه در آن دوره جمعيت آفات كم باشد. همچنين، با برداشت زودتر و يا با استفاده از ارقام زودرس تا حدي خسارت آفت را كاهش داد (كوچكي و خلقاني، 1377).
روش‌هاي كنترل بيولوژيكي
كنترل بيولوژيكي پديده‌اي است طبيعي ناشي از كنش متقابل اجزاي زنده يك زيست بوم در تنظيم جمعيت. با توجه به اين مساله كنترل بيولوژيكي همه عوامل مرگ و مير را در بر مي‌گيرد كه خود شامل رقابت بين گونه‌هاي هم‌سان يا متفاوت، تاثير ميزبان‌هاي مدافع يا مقاوم و نتايج مستقيم يا غير مستقيم حمله موجودات وابسته به سطوح بالاتر غذايي است. كنترل بيولوژيكي كاربردي غالبا مستلزم حفظ منابع‌طبيعي و تكثير انواع بخصوص موجودات به منظور تنظيم جمعيت گونه‌هاي نامطلوب و در نتيجه جلوگيري يا كاهش اثرات منفي آن‌ها است (قهاري، 1379).
بطور كلي، كنترل بيولوژيك عبارت از بكارگيري موجودات زنده جهت كاهش جمعيت آفات است. انگل‌هاي حشرات (پارازيتويدها)، باكتري‌هاي بيمارگر و شكارگرهاي آفات از جمله موجوداتي هستند كه در اين روش مورد استفاده قرار مي‌گيرند. در اين روش كنترل از اين عوامل مفيد كه بطور طبيعي در محيط يا بر روي محصول وجود دارند حمايت و حفاظت شده و يا پس از تكثير و پرورش، بطور مصنوعي در محيط موردنظر رهاسازي مي‌شوند تا با شكار، انگلي كردن و يا ايجاد بيماري در آفت، باعث تضعيف يا مرگ آن‌ها شوند (راثي‌پور، 1377).
روش‌هاي كنترل فيزيكي و مكانيكي
كنترل فيزيكي عبارت از استفاده از سرما (نگهداري محصولات توليدي در سردخانه و انبارهاي سرد و نيز يخ آب زمستانه)، گرما (ضدعفوني بذور بعضي از گياهان براي كنترل عوامل بيمارگر، ضدعفوني غده‌ها و پيازها با هواي گرم و خشك)، تشعشع، رطوبت و خشكي (در بسياري از مواد افزايش رطوبت نسبي موجب كاهش خسارت آفاتي مانند كنه‌هاي نباتي مي‌گردد. از سوي ديگر، كاهش رطوبت نسبي در گلخانه‌ها موجب كاهش مقدار زيادي از بيماري‌هاي گياهي مي‌گردد) براي كنترل آفات است. كنترل مكانيكي شامل استفاده از ابزار و ادوات، پلاستيك، تله‌هاي مختلف، توري و غيره براي كنترل اين عوامل خسارت‌زا مي‌باشد (راثي‌پور، 1377).
روش‌هاي كنترل شيميايي
در مديريت تلفيقي آفات استفاده از سموم مجاز به عنوان آخرين راهبرد اجرايي با درنظر گرفتن حداقل اثرات سوء براي محيط زيست و دشمنان طبيعي آفات محسوب شده كه در آن سعي مي‌شود تا با تلفيق پديده‌هاي طبيعي و استفاده از آن‌ها در كشاورزي، از مصرف نهاده‌هاي خارجي مانند سموم و كودهاي شيميايي تا حد امكان جلوگيري شود و شرايط مناسب براي سلامت بشر و محيط زيست فراهم گردد (سليماني و اميري لاريجاني، 1383).
در شرايطي كه آفت شدت يابد و با روش‌هاي ديگر مبارزه كنترل آن ميسر نشده باشد؛ استفاده از تركيبات معدني و يا تركيبات آلي كه منشا طبيعي داشته باشند، مجاز مي‌باشد. ذكر اين نكته ضروري است كه اين دسته از سموم بايستي حداقل خطر را براي جانوران، بخصوص پستانداران و حشرات مفيد، داشته باشند و كمترين آسيب ممكن را به محيط زيست وارد نمايد و سريعاً تجزيه شده و در طبيعت تجمع پيدا نكند (راثي‌پور، 1377).
با جمع‌بندي از آنچه بيان گرديد، ذكر اين نكته شايان اهميت است كه مديريت تلفيقي آفات يك رهيافت اكولوژيكي براي مديريت آفات است كه روش‌هاي زراعي، فيزيكي و مكانيكي، بيولوژيكي و شيميايي را به نوعي تركيب مي‌سازد كه هزينه اقتصادي، خطرات بهداشتي و زيست محيطي كمتري به دنبال داشته باشد.

نتيجه‌گيري و پيشنهادها
آن‌چه از مرور مقاله حاضر مي‌توان به مثابه برگرفته‌هاي تلخيص شده به دست آورد، همانا ضرورت توجه به مقوله مديريت تلفيقي آفات در راستاي بهبود كيفيت موادغذايي مي‌باشد. استفاده بي‌رويه از سموم و آفت‌كش‌هاي شيميايي يكي از منابع مهم آلودگي محيط زيست هستند و بر سلامتي موجودات زنده از جمله انسان‌ها تاثير منفي مي‌گذارند. مديريت تلفيقي آفات يكي از مولفه‌هاي دستيابي به كشاورزي پايدار است و از رسالت‌هاي اوليه آن مي‌توان كمك به كشاورزان در جهت توليد محصولات مفيد و با كيفيت از طريق بكارگيري رويكردهاي دقيق اقتصادي و زيست محيطي را نام برد. مديريت تلفيقي آفات به دلايل اقتصادي، اجتماعي و زيست محيطي قابل توجيه است. آشكار شدن پيامدهاي نامطلوب مصرف سموم و آفت‌كش‌هاي شيميايي، افزايش آگاهي و مسئوليت‌پذيري زيست محيطي كشاورزان، خطر افزايش مقاومت آفات در مقابل آفت‌كشها توام با مشكلات دسترسي و هزينه‌بري آفت‌كش‌هاي شيميايي و استقبال مصرف‌كنندگان از محصولات ارگانيك به عنوان يك مزيت از جمله عواملي است كه كشاورزان را به سوي مديريت تلفيقي آفات سوق مي‌دهد.
در مديريت تلفيقي آفات از روش‌هاي زراعي، فيزيكي و مكانيكي، بيولوژيكي براي كنترل آفات به منظور كاهش مصرف سموم و آفت‌كش‌هايي كه موجب خسارت به محيط زيست و به خطر انداختن سلامت انسان مي‌شوند؛ استفاده كرده و به روش شيميايي به عنوان آخرين راهبرد اجرايي با در نظر گرفتن حداقل اثرات سوء براي محيط زيست توجه مي‌شود.
در پايان پيشنهاد مي گردد تا برنامه‌هاي آموزشي جهت افزايش دانش افراد در خصوص محيط زيست و اهميت حفظ آن توليد و پخش گردد. همچنين، کلاس‌هاي ترويجي در خصوص مديريت تلفيقي آفات و روش‌هاي مبارزه با آفات در راستاي كاهش مصرف سموم و آفت‌كش‌هاي شيميايي برگزاري شود و خبرنامه‌هاي ترويجي درباره اقدامات فرهنگي در راستاي گسترش مديريت تلفيقي آفات انتشار يابد.

دانلود فایل به صورت ppt

انواع مبارزه

مبارزه بيولوژيك با آفات گياهي

 

         

مقدمه:

در کشورهای مختلف جهان، رشد روز افزون حمعیت موجب نیاز غذایی شدید گردیده که سبب شده انسان در جهت تولید بیشتر محصولات کشاورزی اقدام نماید . انسان همواره از دیرباز با مشکل آفات وبیمارهای گیاهی برای تولید محصولات کشاورزی مواجه بوده وبرای حفظ محصول تولیدی خود به روشهای مختلف با آفات نباتی مبارزه کرده است . با ظهور سموم شیمیایی مختلف تولید وعرضه آن تشویق کشاورزان به استفاده بیش از حد سموم روزبه روز بر وسعت سمپاشی علیه آفات نباتی افزوده شده ویعلت تاثیر سریع سموم کنترل در آفت ومصرف آسان آن ،بدون آینده نگری وتوجه به اثرات سوء مخرب آن بر محیط زیست وانسان ،مصرف سموم شیمیایی بیش ازحد صورت گرفته است . در مدت زمان کوتاهی آثار سوءمصرف بی رویه سموم شیمایی برروی انسان وسایر جانداران، آبهاومحیط زیست آشکار گردیده وضمن از بین رفتن حشرات مفید ودشمنان طبیعی آفت ومقاوم شدن افات نباتی مقابل سموم نه تنها انسان در کنترل آفات موفق نشده بلکه سلامتی انسانها نیز به خطر افتاده است وبا آثار با قیمانده غیر مجاز سموم روی محصولات کشاورزی روز به روزبرشمار قربانیان سموم شیمیایی افزوده شده وبیماری های صعب العلاج نظیرسرطان ، نازاییها،ومسومیت های حاد ومزمن و... از پی آمدهای استفاده  بی رویه از سموم بوده است.

 

                

                                      بالتوري سبز                                       زنبور براكون

با پیدایش روش مبارزه بیولوژیکی وبکار گیری روشهای تلفیقی در مبارزه با افات نباتی اعم از کنترل زراعی مکانیکی ، شیمیایی  و بیولوژیکی میزان مصرف سموم شیمیایی کاهش یافته وروشهای  غیر شیمیایی مبارزه با آفات آغاز شده است .بر این اساس در کشور ما نیز کار شناسان کشاورزی با استفاده از روشهای مبارزه بیولوژیک در قالب مدیریت تلفیقی اقدام به کنترل آفات نباتی در مزارع برنج ،گندم پنبه ، سویا وباغات نموده وبا حمایت از دشمنان طبیعی آفات از قبیل : کفشدوزک , بالتوری , کنه های  شکار گر همچنین تکثیر وپرورش حشرات مفید – زنبور تریکوگراما وبراکون  با آفات محصولات زراعی مبارزه نموده اند. در منطقه مغان نیز طرح مبارزه بیولوژیک با آفات آغاز شده وکار پرورش ،تکثیر ورها سازی حشره مفید زنبور تریکوگراما وبراکون به منظور کنترل آفات کرم غوزه پنیه ودانه خوار سویا وساقه خوار ذرت صورت گرفته واز طرف کشاورزان پنبه کار ؛ سویا کار وذرت کار منطقه مغان نیز مورد استقبال واقع شده وروز به روز بر تعدا دکشاورزان متقاضی بیولوژیک افزوده میشود

 

                   

                     كفشدوزك هفت نقطه اي                              زنبور تريكو گراما

روشهای مبارزه بیولوژیک:

مبارزه بیولوژیک  یعنی استفاده از دشمنان طبیعی (عوامل بیولوژیک )برای کاهش جمعیت یک افت که شامل چند گروه اند ومهمترین آنها عبارتند از :

1- میکرو ارگانیسمها شامل ویروس ،باکتری وقارچ بوده که باعث آلودگی عامل خسارت زا شده واز این طریق آفت را ازبین می برند.

2- پرداتورها یا شکارگرها: این عوامل مستقیماًاز آفت تغذیه وآن را ازبین می برند مثل حشره مفید کفشدوزک که آفت شته را ازبین می برد.

3- پارازیت یا انگها: این عوامل بیولوژیک  با تخم گذاری روی بدن آفت از آن تغذیه وبدین طریق آفت از بین می رود ، مثل زنبور براکون که لارو کرم غوزه را ازبین می برد.

4- پاراز یتوئیدها: این دسته انگلها از طریق تخم گذاری روی تخم آفت آنها را ازبین میبرند مثل زنبور تریکو گراما که با تخم گذاری روی تخم کرم غوزه آنرا ازبین می برد.این حشرات مفید (زنبور براکون – زنبور تریکو گراما ) از طریق تکثیر در کارگاه پرورش حشرات مفید (انسکتاریوم )به کشاوزران عرضه وبدین ترتیب جمعیت آنان در طبیعت با رها سازی این زنبور ها زیاد میشود.

5- روش ژنتیکی: مثل تکنیک نر عقیمی که با رها سازی حشره عقیم وجفت گیری با حشره ماده جمعیت آفت کاهش می یابد .

6- استفاده از فرمون ها: استفاده از تله های فرمونی که نوعی ماده شیمیایی جلب کننده هستند ودر تعیین زمان خسارت آفت موثرند  فرمرنها شامل فرمون جنسی وفرمون تجمعی هستند که بوسیله فرمون جنسی ازطریق جلب حشرات نر وصید آنها جمعیت نیز کاهش می یابد 

اجرای طرح مبارزه بیولوژیک  با آفات پنبه، سویا وذرت:

در این طرح که باهدف کاهش مصرف سموم شیمیایی وبه منظور حمایت از حشرات مفید وافزایش جمعیت دشمنان طبیعی آفت صورت می گیرد ،در منطقه مغان در مزراع پنبه وسویا وذرت وبرای کنترل آفات کرم غوزه پنبه،کرم دانه خوار سویا وکرم ساقه خوار ذرت از دونوع ماده بیولوژیک  با عنوان زنبور تریکو گراما جهت پارازیت تخم آفت وزنبور براکون جهت پارازیت لارو آفت استفاده می شود .با سر کشی به مزارع پنبه ،سویا وذرت وبررسی آفت ونمونه برداری از جمعیت آفت وتعیین زمان مناسب رها سازی کار مبارزه با افات محصولات زراعی بارهاسازی حشره مفید در مزراع صورت می گیرد . البته جهت پیش آگاهی وتعیین زمان تخم ریزی پروانه آفت بااستفاده ازتله نوری وتله فرمونی نیزاقدام می شود. در ابتدا جهت پارازیت تخم آفت از زنبور تریکو گراما در یک یادو مرحله بسته به در صد تخم اقدام به رها سازی زنبور می گردد .بدین منظور از کارتهای تریکو گراما که روی هریک از آنها مقدار 2%گرم زنبور استفاده وبه فاصله هر10متر یک عدد کارت روی بوته پنیه یا سویا قرار می گیرد . بعد از قراردان کارتها به فاصله 24 تا 48 ساعت زنبورهای تریکو گرامادر مزرعه پخش می شود وبلافاصله شروع به پارازیت نمودن تخم آفت می کند وبدین ترتیب تخم آفت از بین می رود واز این طریق جمعیت آفت کاهش یافته وجمعیت زنبور تریکو گراما افزایش می یابد .زنبور براکون دومین ماده بیولوژیک  است که در مزراع پنبه ،سویا وذرت رها سازی می شوند؛

 

               از بين رفتن تخم توسط زنبور تريكوگراما                     نصب تريكوكارت در مزرعه

 

این زنبور نسبتاًقوی وفعال بوده  ،دارای قدرت پارازیت بالا میباشد .زنبور ماده برا کون لارو آفت راپیداکرده و پس از فلج یا کشتن آن اقدام به تخم ریزی روی لارو نموده وآن را ازبین می برد که بدین منظور از لیوانهایی که داخل هریک از آنها 200عدد زنبور براکون است وبرای هر هکتار  5عدد لیوان (1000عدد زنبور براکون ماده )استفاده میشودکه با ازبین بردن لارو آفت مانع خسارت محصول میشود .عملیات رها سازی زنبور تریکوگراما وبراکون در مزراع پنبه ،سویا وذرت در منطقه مغان بسته به جمعیت آفت وتعدادنسل های آفت بطور متوسط 3تا 4 بار در طول دوره رشد محصول صورت میگیرد.

 

مبارزه بیولوژیک  با آفات گامی موثر در کاهش مصرف سموم وحفظ محیط زیست می باشد . برای موفقیت درمبارزه بیولوژیک با آفات گیاهی با کارشناسان کشاورزی مشورت کنید

ادامه نوشته

روشهای اصول مبارزه با افات

        اصول مبارزه با افات

به طور کلی کنترل حشرات به دو صورت انجام می شود.یکی کنترل طبیعی و دیگری کنترل مصوعی که در زیر به شرح ان می پردازیم

 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

الف-کنترل طبیعی natural contorol

در این طریقه کلیه عوامل طبیعی غیر از انسان در جتوگیری از افات دخالت دارند.به عبارت دیگر در کترل طبیعی انسان نقش عمده ای ندارد ولی با مطالعه و به کار گیری شیوهای فنی وعلمی میتواند موجب تقویت وتسریع این طریقه گردد و یا اینکه با بی توجهی در عملیات زراعی مانع از تاثیر کافی این عوامل شود وشرایط بهم خوردن عوامل طبیعی را فراهم سازد. معمولا عکس العمل عوامل مختلف روی هم شرایط متعادلی بوجود می اورد و اجتماع حشرات را در حد متناسب قرار می دهد. حشرات  مضر هم مانند دیگر جانوران دارای دشمنان طبیعی هستند که با شکار یا پارازیته شدن تحت کنترل در می ایند.هوای گرم و مرطوب برای زندگی حشرات مناسب می باشد: ولی حرارت و رطوبت های بسیار کم یا زیاد باعث مرگ حشرات ی گردد . بطور کلی حشرات در های گرم و خشک کمتر یافت می شوند.هوای سرد زمستان بخصوص یخبندان زود راس ویا دیر راس باعث مرگ بسیاری از حشرات می شود.باران های بسیار شدید به بسیاری از حشرات مانند شتها اسیب می زند.یک برف سنگین زمستان در مورد مراحل مختلف زندگی حشرات اثر گذار است.حشرات در مقابل نور رشد و دگر دیسی سریعتر دارند و شدت نور در انتشار.لقاح و تخم گذاری بسیاری از حشرات موثر است .                                                                                                                    خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک:نوع گیاهان ان منطقهاست که نوع حشرات ان منطقه را مشخص می کنند. غذا یکی از عوامل مهم در انتشار حشرات است و وقتی  مقدار ان به اندازه کافی نباشد حشرات یا از بین می روند یا به منطقه ی دیگری مهاجرت می کنند.دریاها .کوها ومراتع نیز موانع موثری در انتشار جغرافیایی حشرات هستند.

2-کنترل صنوعی یا کار بردیapplied method

در این نوع کنترل انسان بطورمستقیم یا غیر مستقیم دخالت دارد ومخصوصا دانش متخصص نقش مهمی در ان دارد.برسی بیولوزی افات وتعین بهترین  تاریخ مبارزه و مطالعه روی هورمون ها و فرمون ها وهمه تحقیقاتی که در کنترل کاربردی موثر است دست پرورده انسان است.روش های که در این نوع کنترل دخالت دارند عبارتند از:

1-مبارزه زراعی

2-مبارزه فیزیکی ومکانیکی

3-مبارزه قانونی

4-مبارزه بیولزیک

5-مبارزه شیمیایی

در به کار بردن هریک از روش ها نکته ای که باید در نظر داشت اینده نگری به منظور حفظ تعادل مطلب طبیعی و صرفه اقتصادی مبارزه با افات است.برای کلیه افات باید استانه ی زیان اقتصادی وسطح زیان اقتصادی مشخص گردد.یکی از مهترین اصول مهمترین اصول مبارزه با افات رعایت موارد مذکور است.بدین ترتیب که به صرف مشاهده کوچکترین اثار خسارت ویا حشره عامل نباید اقدام به عملیات مصنوعی مبارزه بخصوص کاربرد مواد شیمیایی افت ‏کش نمود بلکه باید ارزش اقتصادی این عملیات با توجه به جمیع جهات مشخص شود.

 

1-مبارزه زراعی cultural contorol

فرق بین روش های زراعی با روش های فیزیکی و مکانیکی در این است که در این روشها ازعملیات مختلف زراعی واز امکانات وماشینهای کشاورزی علیه افات استفاده میشود.این طریقه مبارزه اغلب غیر مستقیم و بیشتر جنبه ی پیشگیری دارد و باید قبل از حمله ی شدید افات به کا رود. با وجوداینکه این روش ها در بسیاری از موارد شایان اهمیت زیادی است متاسفانه غالب کشاورزان در به کار بردن ان رغبت نشان نمی دهند.در صورتی که اگرکاربرد این روشها بر اساس مطالعات وبررسی های لازم باشد بخصوص در زراعت های وسیع که ارزش محصولات بدست امده در واحد سطح نسبتا کم است روش های زراعتی از اصولی ترین راه مبارزه می باشد.مبارزات زراعی بستگی به شرایط خاص زندگی یک گونه از حشره ی افت از جمله دیاپوز.تغذیه.شرایط مساعد زادو ولد.نوع گیاه زراعتی و شرایط جغرافیایی منطقه پایه ریزی می شوند و در پاره ای از موارد بهترین نتایج را می دهند.

مهمترین روش ههای زراعی که علیه افات به کار برده می شوند عبارتند از:

الف-تناوب زراعی

ب-تیلر زدن و شخم

ج-از بین بردن بقایای گیا هی

د-تغیر تاریخ کشت یا برداشت

و-به کار بردن واریته های مقاوم

 

2-مبارزه ی مکانیکیmechanical contorol

در این روش یک ابزار یا وسیله ی مکانیکی برای انهدام و مبارزه با افات به کار می رود.جمع اوری با دست قدیمی ترین و ابتدای ترین راه از بین بردن افات می باشد و هم اکنون نیز ممکن است در شرایط محدود  مانند جمع اوری افات از روی چند بوته ویا چند درخت سیب علیه شتها و یا کرم خراط مورد استفاده قرار گیرد.جمع اوری تخم افاتی مانند ملخ ها یکی دیگر از راهای مبارزه با افات بوده است.سال ها قبل برای مبارزه با ملخ های بومی وزارت کشاورزی مردم را تشویق به جمع اوری تخم ملخ ها می کرد وان را از انها خریداری می نمود.استفاده از انواع واقسام ماشین های جمع اوری حشرات‘باند های مخصوصی که برای لارو کرم سیب اطراف تنه ی درختان می بندند. کندن گودال ها برای جمع اوری و دفن ملخ های مهاجر که در گذشته عمل می شداز ان جمله اند.

3- مبارزه ی فیزیکی physical contorol

در مبارزه ی فیزیکی ازبرخی از خواص فیزیکی محیط یا از ادوات فیزیکی علیه افات استفاده می شود.این روش بیشتر در شرایط بسته و محدود قابل اجراست.مهم ترین روش های فیزیکی که در مبارزه با افات به کار می روند به شرح زیر است.

1-بکار بردن سرما

2-بکار بردن حرارت های بالا

3-استفاده از نور

4- استفاده از امواج رادیوئ

5-استفاده ازپرتوهای یون ساز                      

کشت هیدروپونیک گیاهان

مقدمه

در اواخر قرن نوزدهم با شناخت مواد غذایی پرمصرف و بعدها نیاز به مواد کم‌مصرف و فراهم نمودن شرایط تهویه مناسب در محلولهای غذایی بطور مصنوعی سیکل کامل تولید از مرحله سبز شدن تا مرحله باردهی و مرگ از نظر علمی در حوالی سالهای 1930 ـ 1920 امکان‌پذیر اعلام گردید. اصطلاح هیدروپونیک (Hydroponicum) اولین بار بوسیله Gericke پیشنهاد شد که او موفق گردیده بود در کالیفرنیا تولید نباتات را در معیار تجارتی بدون استفاده از خاک از رشد اولیه تا مرحله باردهی نشان دهد. این اصطلاح مجموعه‌ای است از یک لغت یونانی Hydro یعنی آب و کلمه لاتین Ponero یعنی جای دادن که بطور خلاصه مفهوم قرار گرفتن چیزی در آب از آن استنباط می‌گردد.

هنگامی که استفاده از روش آب کشت و تولید محصولات کشاورزی بدون استفاده از خاک مطرح می‌شود این سوال ظاهرا بسیار ساده پیش می‌آید که وقتی میلیونها هکتار زمین مزروعی وجود دارد که قسمتی هم بدون استفاده مانده، وقتی خاک به عنوان منبع مواد غذایی گیاهان و محیط طبیعی رشد آنها به بشر ارزانی شده چرا به جای استفاده از آن به دنبال روش تولید بدون استفاده از خاک برویم؟ پاسخ این سوال در مواردی که جامعه مصرف کننده مثلا سبزیجات تازه به دلایل صنعتی ، تجارتی ، نظامی و غیره در منطقه بدون خاک مزروعی مستقر شده و یا دسترسی با آب ارزان قیمت نداشته و مسائل حمل و غیره مطرح باشد نسبتا آسان است.

سیر تکاملی

از زمانی که Gericke در سال 1929 امکان کشت تعدادی از نباتات را بدون استفاده از خاک تا مرحله تکامل و باردهی آنان به ثبوت رساند تا امروز که در نقاط مختلف جهان تولید با روش آب‌کشت به صورت تجارتی معمول گردیده، فکر دانشمندان و متخصصین به تکامل این روش و رفع نواقص آن مشغول بوده است. دستگاه یا ظرفی که Gericke از آن استفاده کرد در حقیقت جعبه‌ای یود که به جای درب آن یک ورق توری قرار داشت. روی توری بستر بذور و زیر آن مقداری فضای خالی و بعد از فضای خالی محلول غذایی در کف محفظه واقع می‌شد.

نبات پس از سبز شدن در بستر بذر که از جنس سنگریزه یا ماده دیگری غیر از خاک بود ریشه خود را از سوراخهای توری عبور داده و ریشه پس از طی فضای خالی زیر توری خود را به محلول غذایی می‌رساند. با پاشیدن آب یا محلول غذایی روی بستر بذر ، رطوبت برای رشد بذر و جلوگیری از خشک شدن آن قسمت ریشه که داخل محلول غذایی قرار نداشت، تامین می‌گردد. به علاوه با تبخیر مختصری که از سطح محلول غذایی و یا در اثر محلول‌پاشی از بالای توری حاصل می‌شد درصد رطوبت فضای زیر توری تا سطح محلول غذایی را بالا نگه داشته و از خشک شدن ریشه‌های واقع در این قسمت جلوگیری می‌گردید. ضمنا این ریشه‌ها حداکثر دسترسی به هوا را داشتند.

با این روش Gericke تضاد مکانیسم آب و هوا را در محیط رشد ریشه به شکلی از بین برد اما این روش برای تولید تجارتی راه حل مناسبی ارائه نمی‌داد و چند نقص کلی و عمده داشت. یکی اینکه طبیعت این نباتات اقتضا نمی‌کرد که ریشه آنها در هوا آویزان باشد بلکه برعکس نیاز به اتکا داشتند. و دیگر مشکل اینکه در طوقه ریشه گیاهان حساس پوسیدگی ایجاد شد. ولی در هر حال با تلاش شبانه روزی دانشمتدان و محققان ، امروز مطالعه و تحقیق و کسب تجربه در این زمینه به حدی توسعه یافته و مورد توجه قرار گرفته است که آینده کار برد روش آب‌کشت را خیلی روشن جلوه می‌دهد. در حال حاضر تولید تجارتی محصولات با روش آبکشت در آمریکا ، ژاپن ، اروپا و هندوستان رو به افزایش بوده و در سایر نقاط دنیا در حال پیشرفت است. بدون تردید کشور ما نیز دور از این تکنولوژی قرار نخواهد گرفت.

انواع روشها

کشت مستقیم در محلول غیر متحرک

این روش شباهت زیادی به اولین روش تولید آبکشی دارد که در آن قسمتی از ریشه‌ها به منظور جذب اکسیژن در هوا قرار داشته و قسمتی در محلول غذایی جایی می‌گیرند. به دلایلی عمده امروزه در سیستمهای تجارتی از آن استفاده نمی‌شود.

کشت در مه

این روش شباهت زیادی به روش کشت در محلول دارد با تفاوت که غذا به صورت مه یا باران پودر شده به نباتات پاشیده می‌شود ولی به همان دلایل ذکر شده از قبیل اشکالاتی که نگه داشتن نباتات دارد و همان مشکلات بیولوژیکی روش بالا ، روش کشت در مه هنوز تجارتی نگردیده و در حال حاضر تحقیقاتی در این مورد در کشور ایتالیا جریان دارد.

کشت در ماده جامد با مدار باز از نظر محلول غذایی

در عمل مثل روش کشت در خاک است با این تفاوت که به جای خاک ماده بی‌اثری مثل شن یا سنگریزه مورد استفاده قرار گرفته و ریشه‌ها در این ماده رشد می‌کنند. از نظر وسایل و ساختمان و تاسیسات ، روی هم رفته خیلی ساده می‌باشد. مشهورترین نوع این روش ، کشت در ماسه یا شن با استفاده از محلول غذایی از سطح ماسه مصرف شده و پس از آنکه مقداری بوسیله ریشه‌ها جذب گردید، بقیه به صورت فاضلاب از سیستم خارج می‌شود. خروج فاضلاب از مدار محلول دهی باعث می‌شود که این روش از نظر صرفه جویی در مصرف آب در مواردی که هزینه تامین آب زیاد است مقرون به صرفه و قابل توصیه نباشد.

روش کشت در ماده جامد با مدار بسته از نظر محلول غذایی

در این سیستم کشت در حوضچه‌های متصل به مخزنهایی صورت می‌گیرد که بوسیله بتن یا استفاده از مواد دیگر ساخته شده است. محلول غذایی از مخزن مربوط بوسیله پمپ وارد حوضچه شده و سطح ارتفاع آن در حوضچه بالا آمده و مجددا بوسیله پمپ تخلیه گردیده و به مخزن مربوطه برمی‌گردد. این عمل بر حسب نیاز نبات به آب و غذا چند بار در روز تکرار می‌گردد.

مزیت عمده این روش در مقایسه با روش مدار باز امکان صرفه جویی در مصرف آب به مقدار زیاد بوده و با مقدار قابل ملاحظه‌ای نیز در مصرف مواد غذایی صرفه‌جویی می‌شود. بدیهی است از نظر کنترل کیفیت و کمیت محلول غذایی مراقبت و دقت بیشتری لازم خواهد بود. به علاوه هزینه تاسیسات اولیه به مراتب بیشتر می‌باشد . در این گلخانه‌ها مورد توجه باشد ، استفاده از سیستم تغذیه و آبیاری با مدار بسته توصیه و تاکید می‌گردد.

موارد استفاده

• محدودیت اراضی
• تولید برخی محصولات خاص
• تولید محصول در غیر فصل طبیعی

مزایا

• کنترل محیط از نظر عناصر غذایی
• یکی از مزیت‌هایی که در ارتباط با تغذیه گیاه در کشت بدون خاک مطرح بوده کنترل محیط از نظر عناصر غذایی است. فرمول محلول غذایی تهیه شده قابل دسترسی است. به عبارت دیگر می‌توان هر ماده‌ای با هر نوع غلظتی تهیه و در محلول قرار داد. نسبت بین یون‌ها را به خوبی می‌توان حفظ کرد. مثلا می‌توان در محلولی نسبت یون آمونیوم به نیترژون را تنظیم کرد. ولی در محیط خاک این مسأله قابل کنترل نیست.

معایب

• مشکل تهویه
• عدم وجود خاصیت تامپونی
• سرمایه‌گذاری زیاد اولیه

در سیستم‌های بدون کشت می‌توان از طریق تعویض محلول غذایی و تهویه مصنوعی تهویه را تأمین کرد. در خاک خاصیت بافری یا تامپونی برای عناصر غذایی وجود دارد ولی در محلول‌های غذایی این مشکل وجود ندارد. مسأله دیگر در کشت بدون خاک سرمایه‌گذاری اولیه برای گیاه می‌باشد. معمولا هیدروپون‌ها نیاز به سرمایه‌گذاری دارند که ممکن است برای هر نوع محصولی این مساله اقتصادی نباشد.

مواد غذایی مورد نیاز در کشت هیدروپونیک

خاک دارای خاصیت تامپونی و بافری است. بدین مفهوم که اگر عنصری توسط گیاه جذب شد و غلظتش در محلول خاک کاهش پیدا کرد خاک این توانایی را دارد که از فاز جامد یا فاز تبادلی آن عنصر را آزاد و وارد محلول خاک کند و غلظت را به همان سطح اولیه خودش برگرداند. خاصیت تامپونی یا همان حفظ غلظت و آزاد کردن عناصر از فاز جامد یا تبادلی است. ولی در محلول‌های غذایی یا کشت هیدروپونیک تجدید غلظت وجود ندارد. در بعضی از سیستم‌ها ، محلول غذایی حالت چرخشی داشته و در یک محدوده (یا مخزنی) کمبود غلظت خود را جبران کرده و دوباره وارد سیستم خواهد شد که این خود یکی از مزیت‌های خاک در رابطه با کشت بدون خاک است.

در سیستم‌های بدون خاک در تغذیه گیاه از محلول‌های غذایی استفاده می‌کنند لذا برای تهیه محلول‌های غذایی از نمک‌های عناصری مانند نیترات پتاسیم و سولفات پتاسیم استفاده می‌کنند. معمولا برای تهیه این محلول‌ها ، فرمول‌های غذایی متعددی پیشنهاد شده است. برای هر گیاه خاص با توجه به نیاز غذایی آن گیاه ، فرمول غذایی خاصی تنظیم می‌شود. یعنی غلظت لازم در محلول غذایی کنترل می‌شود. بطوری که تمامی عناصر غذایی مورد نیاز در آن به مقدار کافی وجود داشته باشند.

ادامه نوشته

کشاورزی ارگانیک

مقدمه
هم اکنون بیش از سه دهه از توجه جهانی به موضوع حفاظت محیط زیست وحدود دو دهه از مباحث پیرامون توسعه پایدار می گذرد. قبل از این ایام، در تمامی پروژه های توسعه، صرفاً دیدگاه اقتصادی و ایجاد در آمد و بازده اقتصادی بیشتر، مد نظر بود. لیکن در دهه 1970 میلادی این ذهنیت در افکار سیاستگذاران و برنامه ریزان توسعه مطرح گردید که این گونه روند رشد اقتصادی نهایتاً منجر به تخریب محیط زیست، نا برابری اجتماعی،کاهش منابع و... میشود وجبران این معضلات در دراز مدت موجب ضررهای فراوان اقتصادی خواهد شد(1)
کشاورزی ارگانیک درراستای توسعه پایدار کشاورزی بوده و به مجموعه ای از عملیات گفته می شود که باهدف کاهش مصرف نهاده های غیرطبیعی به اجرا در می آیدو در آن مصرف کود و سموم شیمیائی ،مواد نگهدارنده سنتز شده ،داروهای شیمیائی ،ارگانیسم های تولید شده به روش مهندسی ژنتیک و پساب ها کنار گذاشته می شود.بررسی ها نشان می دهند که روند استقبال جهانی از کشاورزی ارگانیک امید بخش می باشد که ازجمله دلایل آن می توان به افزایش نگرانی ها در مورد آلودگی منابع پایه ،سلامت غذا ،انسان و حیوانات و نیزتوجه بیش تر به ارزش های طبیعت و مناظر طبیعی اشاره کرد.
گرچه در مزارع ارگانیک عملکرد محصول معمولا ده تا سی درصد کم تر از مزارع غیر ارگانیک است اما در صورت برنامه ریزی اصولی،میزان عملکرد ،تولید و درآمد مزارع ارگانیک می تواند بیشتر از مزارع غیر ارگانیک باشد. برای مثال در فیلیپین عملکرد شالیزارهای ارگانیک شش تن گزارش شده است.تجارب موجود در زمینه اجرای پروژه های کشاورزی ارگانیک نشان داده است که در مناطق کم بازده با استفاده از شیوه های کشاورزی ارگانیک عملکرد دو تا سه برابر می شود .علاوه بر این،درکشورهای توسعه یافته عواملی مانند آمادگی مصرف کندگان برای خرید به قیمت بالاتر،پرداخت یارانه از سوی دولت و گسترش اکوتوریسم موجبات افزایش درآمد کشاورزی ارگانیک را فراهم می سازد. بررسی ها در کشورهای توسعه یافته نشان داده است که مصرف کنندگان حاضرند محصولات ارگانیک را به بهای ده تا چهل درصد بیشتر از محصولات غیر ارگانیک بخرند. امروزه تعداد زیادی از فروشگاه های زنجیره ای محصولات ارگانیک عرضه می کنند و بازار این محصولات رو به رونق بوده و تقاضای بالقوه بیش از عرضه است .انتظارمی رود رشد تقاضا در آینده ادامه یابد بنابراین کمبود عرضه محصولات ارگانیک این فرصت را برای کشورهای در حال توسعه به وجود می آورد که وارد بازار شوند و سهمی از آن را به خود اختصاص دهند.
علاوه بر مزایای زیست محیطی و اقتصادی مذکور،کشاورزی ارگانیک از لحاظ اجتماعی نیز منافع زیادی به همراه دارد از جمله به دلیل استفاده از نهاده های ارزان و غیر وارداتی و نیز تکیه بیش تر به نیروی کار ،فرصت های شغلی را افزایش می دهد . همچنین کشاورزی ارگانیک شیوه ها و غذاهای سنتی را احیا می کند و در تقویت انسجام اجتماعی نقش موثری دارد(2) .
دراستراتژی انقلاب سبزنیز باهدف تامین موادغذایی جمعیت روبه رشد جامعه جهانی (به علت بالارفتن امیدبه زندگی دراثربهبود وپیشرفت ارایه خدمات بهداشتی ودسترسی به موادغذایی باتنوع وکیفیت بهتردرکشورهای توسعه یافته واکثرکشورهای درحال توسعه) بر اهداف کوتاه مدت و حداکثر عملکرد متکی است(3). در کشاورزی تجاری با استفاده بی رویه و نامتعادل از کودها و سموم که تخریب خاک و از بین رفتن موجودات خاکزی را در پی داشت، توان تولید و حاصلخیزی خاک کاهش یافت و نتیجه این روش کشاورزی، پایین آمدن کیفیت محصولات بود.
مضرات کشاورزی و محصولات تهیه شده به روش تجاری:
1- در کشاورزی تجاری و متعارف از بیش از 300 ترکیب شیمیایی خطرناک و مصنوعی نظیر آفت کشها، علف کشها و کودهای شیمایی بمنظور کنترل آفات و حشرات و حاصلخیز سازی خاک استفاده میگردد که بقایای این مواد پس از ورود به بدن میتوانند موجب مشکلات عدیده ای گردد منجمله: بروزنقصهای مادرزادی، تولد نوزاد با وزن کم، اختلال در سیکل ماهانه زنان، سقط جنین، بلوغ زودرس و یا دیر رس، یائسگی پیش رس، تغییر در رفتار جنسی، کاهش تعداد اسپرم مردان، کاهش باروری و یا ناباروری، تغییر در سرعت متابولیسم، اختلال در سیستم غدد داخلی، ضعف عضلانی، کاهش حافظه، آسیب به سیستم عصبی و مغز، کاهش کارایی سیستم ایمنی بدن و سرطانزایی. یافته ها حاکی از آنست که 60 درصد سموم دفع آفات، 90 درصد قارچ کشها و 30 درصد حشره کشها سرطانزا میباشند.
2- استفاده از کودهای شیمایی و آفت کشها سبب آلودگی آب، خاک و هوا میگردند.
3- استفاده بی رویه از کودهای شیمیایی و آفت کشها موجب میشود تا آفتها نسبت به سموم مقاوم گردیده و آفتهای جدیدی نیز ظاهر گردند.
4- پرتو دهی محصولات یعنی آنکه محصولات را در معرض میزان کنترل شده پرتوهای یونیزه کننده قرار میدهند تا اینکه باکتریهایی نظیر E.COLI و سالمونلا نابود گردیده و درواقع محصولا را به این طریق ضد عفونی میکنند. کنترل حشرات و انگلها، افزایش ماندگاری و جلوگیری از جوانه زدن از دیگر علل پرتودهی محصولات غذایی میباشد. اما این پرتودهی موجب: 1-از دست رفتن میزان اندکی از مواد مغذی محصولات میشود. 2-هنگامی که مواد غذایی پرتودهی میشوند مواد شیمیایی سرطان زایی بنام CYCLOBUTANONES تشکیل میگردد.
5- مهندسی ژنتیک و یا اصلاح ژنتیک محصولات به جداسازی، دستکاری و انتقال ژنها اطلاق میگردد. در این روش ژنهای با خاصیت مطلوب از یک گونه جدا گردیده و به گونه هدف انتقال داده میشود. بهبود کیفیت، افزایش تولید، ایجاد یک صفت مطلوب و مقاوم ساختن محصولات در برابر آفتها و تنشهای محیطی از کاربردهای مهندسی ژنتیک میباشد. مضرات محصولات اصلاح شده ژنتیکی شامل بروز نقصهای مادرزادی، کاهش طول عمر، افزایش حساسیت زایی مواد غذایی (بعلت تغییر در زنجیره پروتئینها)، فقر مواد مغذی، مقاومت آنتی بیوتیکی (احتمال دارد ژنهای مقاوم در برابر آنتی بیوتیک ها به باکتریهای بیماریزا در بدن منتقل گردد و یک بیماری جدید و مقاوم در برابر آنتی بیوتیکها ایجاد شود).
6- استفاده هورمونها در دام و طیور رشد آنها را تسریع کرده و فربه شدن آنها را سرعت میبخشد. اما از ارزش غذایی آنها میکاهد. آنتی بیوتیکها هم که برای جلوگیری از بیمار شدن دام و طیور مورد استفاده قرار میگرند میتواند در انسان مقاومت آنتی بیوتیکی ایجاد کند.
فواید کشاورزی ارگانیک:
1- در کشاورزی ارگانیک آب توسط مواد شیمیایی آلاینده مانند کودهای مصنوعی، آلوده نمیگردد.
2- در کشاورزی ارگانیک تعادل اکوسیستم و حاصلخیزی خاک حفظ میگردد. فرسایش خاک نیز تا 50 درصد کاهش می یابد.
3- تنوع زیستی در زمینهای زراعی ارگانیک 57 درصد بیشتر است. (به علت حداقل استفاده از سموم آفت کش و علف کش)
4- کشاورزان در معرض سموم و آلاینده های کمتری قرار میگیرند.
فواید مصرف مواد غذایی ارگانیک:
1- ارزش غذایی بالاتری دارند. میزان ویتامین C ، کلسیم، منیزیوم، آهن و فسفر در مواد غذایی ارگانیک بیشتر است.
2- مواد غذایی ارگانیک حاوی آنتی اکسیدان بیشتری میباشند. در مواد غذایی ارگانیک آنتی اکسیدان PHENOLIC بیشتر یافت میگردد (50 درصد بیشتر از محصولات غیر ارگانیک). چراکه آفت کشهای مصنوعی تولید این مواد را در گیاهان کاهش داده اما کودهای حیوانی و آلی بکار رفته در کشاورزی ارگانیک تولیدآنها را افزایش میدهد.
3- کمتر سمی هستند. محصولات ارگانیک سالم تر بوده و به بقایای آفت کشهای آلی کمتر آلوده میباشند. همچنین این محصولات فاقد افزدنیهای غذایی بوده و طبعا سالمتر میباشند.
4- خوشمزه و خوش طعم تر هستند. یکی از دلایل آن این است که محصولات ارگانیک پس از برداشت در مدت زمان کمتری بدست مصرف کننده رسیده و تازه تر میباشند. و همچنین در محصولات تهیه شده به روش تجاری، با فرآوریها و دستکاریهایی که بروی آنها صورت میگیرد تنها به ظاهر، رنگ، بالا بردن ماندگاری، افزایش تولید و مقاوم کردن آنها در برابر صدمات ناشی از حمل و انبار داری توجه میشود و نه کیفیت و ارزش تغذیه ای آن.
5- تولید کنندگان محصولات ارگانیک از استانداردها و دستورالعمل های بسیار سخت گیرانه ای تبعیت میکنند که احتمال آلوده شدن اینگونه محصولات به مواد شیمایی و سمی به حداقل ممکن می رسد(4).
نتیجه گیری:
توسعه و ترویج کشاورزی ارگانیک مستلزم اجرای برخی سیاستها و اقدامهاست.گرایش و سمت گیری سیاستهای کشاورزی دولت به سمت اهداف زیست محیطی و اجتماعی فرصت بسیار خوبی برای گسترش کشاورزی ارگانیک فراهم خواهد آورد.برای رفع مشکلات موجود در زمینه تجارت محصولات ارگانیک لازم است استانداردها و ضوابط صدور گواهی تدوین و به اجرا درآید.آموزش مروجین کشاورزی برای اشاعه کشاورزی ارگانیک و نیز ارتقا سطح آگاهی های عمومی ضروری است و مراکز تحقیقاتی می بایست برای حل مسائل فنی ،اقتصادی و اجتماعی این راهکار نوین و اطمینان بخش، تلاش افزونتری به عمل آورند.
کشاورزی ارگانیک
چگونه کشاورزان تولید کننده محصولات ارگانیک می توانند محصولات خود را بارور کرده و با آفات ، بیماریها و علفهای هرز مبارزه کنند؟
مواد ارگانیک باعث حفظ بافت و ساختار خاک گردیده و ظرفیت نگهداری آب را بالا می برند.
کشاورزان ارگانیک مواد ارگانیک خاک را با استفاده از گیاهان پوششی ،کمپوست ، اصلاح کننده های بیولوژیکی خاکو تولید گیاهان مقاوم به آفات و بیماریها بالا می برند. تاکید کشاورزی ارگانیک بر تغذیه خوب گیاهان برای جلوگیری از شیوع آفات وبیماریها است ، با استفاده از گیاهان پوششی و تناوب کشت میزان ارتباطات اکولوژیکی در گیاه بالا می رود. کنترل علفهای هرز با استفاده از گیاهان پوششی ، آیش ، و چیدن دستی علفهای هرز، استفاده از ابزاآلات مکانیکی و سوزاندن علفهای هرز انجام می گیرد.
کشاورزان ارگانیک بر استفاده از جمعیتهای حشرات مفید جهت مبارزه بیولوژیکی ، ارگانیسم های خاک و پرندگان جهت کنترل حشرات تکیه دارند.
ده علت برای رفتن به سمت کشاورزی ارگانیک
1-محصولات ارگانیک استانداردهای بیشتری دارند:
گواهی نامه های محصولات ارگانیک ، بعنوان بیمه هایی است که در تولید این محصولات از مواد شیمیایی و سمی استفاده نشده است.
2-طعم غذاهای ارگانیک بهتر است:
گیاهان تولید شده به روش ارگانیک سالم تر بوده و بعنوان غذاهای خوشمزه تر برای تغذیه انسان و حیوانات میتواند بکار رود.
3-محصولات ارگانیک خطر بیماریها را کم می کند:
خیلی از مراکز حفاظت محیط زیست دریافته اند که مواد شیمیایی موجود در آفت کش ها دارای اثرات سرطان زایی و بیماری زایی دارند. کشاورزی ارگانیک یکی از راههای کاهش مصرف سموم شیمیایی و کم کردن این مواد به منابع آب ، زمین و هوا است.
4-کشاورزی ارگانیک به منابع آبی احترام می گذارد:
برای حذف مواد شیمیایی آلوده کننده و دفع نیتروژن در آب باید به منابع آبی و خاکی احترام گذاشت و آنها را درست مصرف کرد.در کشاورزی ارگانیک این موارد به درستی رعایت می شود.
5-کشاورزی ارگانیک باعث ایجاد خاک سالم می گردد:
خاک یکی از منابع اصلی زنجیره غذایی است و یکی از اصول کشاورزی ارگانیک ایجاد خاک سالم است.
6-کشاورزی ارگانیک الگو برداری از طبیعت است:
کشاورزی ارگانیک برای اکوسیستم متعادل ارزش قایل است . طبیعت زنده نیز شامل تناوب کشت درمحصولات علوفه ای و استفاده از گیاهان پوششی و بقیه مناطق طبیعی است.
7-کشاورزان ارگانیک هدایت کننده تحقیقات تازه هستند:
تولید کنندگان ارگانیک بعنوان پیشرو در تحقیق عدم استفاده از آفت کش ها و اثرات مضر بر محیط زیست هستند.
8-تولیدکنندگان ارگانیک در جهت تنوع زیستی تلاش می کنند:
از دست دادن تعداد زیادی از گونه ها ( تنوع زیستی) یکی از نگرانی های دانشمندان محیط زیست است . به همین دلیل خیلی از کشاورزان ارگانیک در صدد هستند تا گونه های معمولی و بومی را حفظ کنند.
9-کشاورزی ارگانیک به حفظ سلامت جوامع روستایی کمک می کند:
کشاورزی ارگانیک به دلیل سطوح کم آن برای جوامع روستایی مفید است و به افزایش درآمد آنها منجر می گردد.
10-تنوع غذاهای ارگانیک
بهر حال بعضی از غذاهای ارگانیک بعنوان جایگزین قابل استفاده است و محصولات کشاورزی غیر غذایی ( صنعتی ) نیز در حال تبدیل شدن به تولید ارگانیک هستند مانند تولید پنبه ارگانیک و در نهایت تولید لباسهای ارگانیک

بررسی وضعیت کشاورزی ارگانیک در ایران*

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، کشاورزی ارگانیک در سطح جهان در سال‌های گذشته در اکثر مناطق جهان از جمله کشورهای درحال توسعه به سرعت در حال گسترش بوده و روش‌های اجرایی تولید، نظارت و صدور گواهی به‌طور دائم بهبود یافته و مردم در بسیاری از جوامع به‌ویژه در کشورهای توسعه یافته از مزایای غذای سالم‌تر و با کیفیت بالاتر برخوردار شده‌اند، گفتنی‌ست کشاورزان جوامع روستایی به‌خصوص در کشورهای درحال توسعه از سود مناسب و ارزش صادراتی این محصولات بهره‌مند شده‌اند.
طی نتایج بررسی‌ها و جستجوهای صورت گرفته از منابع اینترنتی اطلاعات دقیقی از تولید محصولات ارگانیک ایران وجود ندارد این درحالی‌ست که کشور ما دارای پتانسیل بسیار بالایی در این‌باره است.

 

*بررسی وضعیت توزیع سموم و کودهای شیمیایی*

عدم مصرف سموم و کودهای شیمیایی در تولید محصولات از بارزترین خصوصیات کشت ارگانیک است. بررسی میزان سموم شیمیایی توزیع شده طی دو دهه‌ی اخیر در کشور نشان می دهد که طی دوره‌ی 80-1362 سالانه به‌طور میانگین 28038 تن از انواع سموم شیمیایی توزیع شده‌است که بالاترین میزان سموم توزیع شده در این دوره در سال 1369 بوده است.
لازم به توضیح است توزیع سموم پس از این سال سیر نزولی داشته است و از سال 1373 تا پایان سال 1380 میزان سموم توزیع شده همواره پایین‌تر از میانگین سموم توزیع شده طی دوره مورد بررسی(80-1362) بوده است (نمودار 7 مقایسه میزان سموم شیمیایی توزیع شده طی سال‌های 1362تا 1380).
صرف نظر از میزان کل سموم توزیع شده، ترکیب سموم مصرفی نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ ترکیب سموم مصرفی در کشورهای توسعه یافته جهان شامل17 درصد حشره‌کش، 35 درصد قارچ‌کش و 48 درصد علف‌کش و از سوی دیگر در کشورهای درحال توسعه شامل 50 درصد حشره‌کش، 35 درصد قارچ کش و 15 درصد علف‌کش است. با توجه به آثار سوء سموم حشره‌کش بر سلامت و محیط زیست میزان مصرف سموم حشره‌کش در کشورهای توسعه یافته تفاوت بسیار چشمگیری با کشورهای در حال توسعه دارد، این کشورها با استفاده از سایر روش‌های مبارزه با آفات همانند مبارزه‌ی بیولوژیک و کشاورزی ارگانیک همراه با حفظ محصول، مصرف سموم علف‌کش را کاهش داده‌اند اما متاسفانه در کشورهای درحال توسعه چنین تحولی انجام نشده است.
در کشورما با اجرای سیاست مصرف بهینه کود و سم و جایگزینی آن با سایر روش‌های غیرشیمیایی، مصرف سموم کاهش محسوسی داشته است اما این موضوع بر ترکیب مصرف سموم تاثیر محسوسی نداشته به‌نحوی‌که در سال‌های 78-1376 ترکیب سموم شامل 9/48درصد حشره‌کش ، 1/18 درصد قارچ‌کش و 33 درصد علف‌کش بوده است (جدول10 مقایسه ترکیب مصرف سموم شیمیایی در ایران و جهان).
در طی سه سال اول برنامه سوم توسعه (81-1379 ) ترکیب مصرف سموم بصورت 7/43درصد حشره‌کش ، 6/28درصد قارچ‌کش و 7/27درصد علف‌کش پیش بینی شد اما عملکرد سال‌های 81-1379 نشان می‌دهد این نسبتها به 2/48درصد حشره‌کش 7/16 درصد قارچ‌کش و 1/35درصد علف‌کش تغییر یافته است و هم‌چنان نسبت مصرف حشره‌کش بالاست.
بررسی میزان کودهای شیمیایی توزیع شده طی سال‌های 81-1368 نشان می دهد که روند توزیع کودهای شیمیایی طی این دوره در حال افزایش بوده و به‌طور متوسط طی این دوره سالیانه 2292 هزارتن انواع کودشیمیایی در کشور توزیع شده است؛‌لازم به توضیح است درسال 1381 بالاترین میزان کود شیمیایی به میزان 3114 هزارتن بوده است(نمودار 8 مقایسه میزان کودهای شیمیایی).
بررسی میزان کودهای شیمیایی توزیع شده طی سال‌های 81-1368 نشان می دهد که روند توزیع کودهای شیمیایی طی این دوره در حال افزایش بوده و به‌طور متوسط طی این دوره سالیانه 2292 هزارتن انواع کودشیمیایی در کشور توزیع شده است؛‌لازم به توضیح است درسال 1381 بالاترین میزان کود شیمیایی به میزان 3114 هزارتن بوده است(نمودار 8 مقایسه میزان کودهای شیمیایی).
پرداخت یارانه به سموم و کودهای شیمیایی منجر به آن می‌شود که کشاورزان رغبت چندانی به استفاده از سایر روش‌های مبارزه با آفات, امراض و علف‌های هرز نداشته باشند.
براساس آمار موجود پرداخت یارانه سموم و کودهای شیمیایی درسال‌های 80- 1368 به‌طور متوسط سالیانه 378 میلیاردریال یارانه جهت کودهای شیمیایی، سموم و بذر به دستگاه‌های مباشر پرداخت شده است.
با این وجود عدم آگاهی و دانش تولیدکنندگان در زمینه‌ی چگونگی استفاده از سموم از نظر میزان و زمان مصرف (در نظر گرفتن دوره‌ی کارنس سموم) باعث شده‌است که مصرف کنندگان از طعم ناخوشایند برخی از میوه‌ها و سبزی‌جات که ناشی از مصرف بیش از حد سموم می باشد اظهار نگرانی کنند. باوجود آن‌که نگرانی بیشتر مصرف کنندگان به‌دلیل طعم نامطلوب محصولات کشاورزی است اما متاسفانه آگاهی عمومی از اثرات تجمعی سموم جذب شده در بدن و اثرات نامطلوب و زیان‌بار آن که منجر به بیماری‌های خطرناک می‌شود در سطح پایینی است.
درحالی‌که اشتیاق به مصرف محصولات ارگانیک به‌دلیل نگرانی‌های روز افزون از آلودگی‌های محصولات رایج و محیط زیست رو به افزایش بوده و بازار صادراتی چنین محصولاتی در میان جوامع با سطح رفاه بالا توسعه‌ی فراوانی یافته؛ اما در کشور ما حرکت ملموسی برای برنامه ریزی، هدایت و حمایت از این روش تولید به چشم نمی‌خورد و کشاورزان از این مزیت مناسب و کل جامعه از موقعیت بهبود تغذیه، بهداشت و محیط زندگی خود محروم مانده‌اند؛ این درحالی‌ست که در کشور ما به‌دلیل شرایط خشک محیطی و فراوانی نیروی کار، تولید محصولات ارگانیک اقتصادی‌تر و آسان‌تر از بسیاری از مناطق دیگر جهان به‌نظر می‌رسد.

 

سطح تحت کشت ارگانیک*
 

اگر چه اطلاعات مدون و دقیقی از وضعیت تولیدات ارگانیک در کشور وجود ندارد اما کمیته‌ی محصولات ارگانیک که در سال 1380 به‌دستور معاون زراعت در سازمان حفظ نباتات کشور تشکیل و در راستای پیگیری مصوبات این کمیته نسبت به تهیه‌ی پرسشنامه جهت جمع آوری اطلاعات و ارسال به استان‌ها اقدام شد که نتایج آن به شرح زیر است:
بر اساس این اطلاعات کل سطح کشت محصولاتی که در کشور بدون استفاده از سموم و کودهای شیمیایی تولید شده‌اند حدود 239462 هکتار شامل 125802 هکتار محصولات باغی و 113659 هکتار محصولات زراعی است و تمام سطح کشت محصولاتی که بدون استفاده از سموم شیمیایی تولید شده‌اند حدود 808612 هکتار شامل 254134 هکتار محصولات باغی و 554478 هکتار محصولات زراعی است. میزان سطوح کشت محصولات زراعی و باغی که تولید آنها بدون استفاده کود و سم انجام می‌شود به ترتیب 1 و 2/7 درصد از کل سطوح کشت محصولات زراعی و باغی کشور را تشکیل می دهد (نمودار 9 ).
لازم به توضیح است که این نوع محصولات با این سطح تولید تنها توسط کشاورزان و به‌صورت کاملا" خودجوش و سنتی و بدون آگاهی داشتن از این‌که محصول ارگانیک چیست تولید شده است که همین امر نشان‌دهنده‌ی، پتانسیل بسیار بالای کشور در جهت تولید چنین محصولاتی است، البته در این ارتباط تشکل‌هایی نیز در کشور وجود دارند که به‌طور عملی اقدام به تولید محصولات ارگانیک می کنند که می توان به تولید سیب زمینی در بیدستان خرم بید استان فارس اشاره کرد و یا حرکت‌های جدیدی که در سال‌های اخیر در این رابطه آغاز شده است.
با توجه به موارد اشاره شده ارکان اساسی پایه‌گذاری سیستم کشاورزی ارگانیک در کشور شامل تولیدکنندگان، مصرف کنندگان (داخلی و خارجی)، موسسات دولتی برنامه‌ریز و هدایت کننده و NGO های محلی و خارجی و سازمان‌های بین المللی تسهیل کننده هستند. حرکت‌های جهانی کشت ارکانیک نشان داده که در اکثر موارد تشکیل یک هسته‌ی مرکزی و سپس تعمیم و گسترش برنامه به سایر مناطق و ارگان‌ها ونهادهای گوناگون باعث گسترش این جنبش شده است.
نقش تشکیل دهنده‌ی هسته مرکزی در این حرکت به‌عهده وزارت جهادکشاورزی است تا با برنامه ریزی، سیاست‌گذاری، ایجاد هماهنگی و حمایت‌های لازم در زمینه‌های تحقیقی، ترویجی، نظارتی و بازاریابی محصولات تولیدی جنبش تولید محصولات ارگانیک را توسعه بخشد؛ به این منظور تشکیل "کمیته‌ی ملی کشاورزی ارگانیک" با هدف تعیین سیاست، برنامه ریزی در زمینه‌های تعیین ضوابط و استانداردها، نظارت بر تولید و حمایت جهت برطرف کردن مشکلات و تنگناهای پیش روی ضروری به‌نظر می‌رسد.
بدیهی‌ست که این کمیته باید نمایندگان واحدهای ذیربط دولتی (وزارت جهادکشاورزی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت کشور، وزارت صنایع و ....)، کشاورزان علاقه‌مند به تولید محصولات ارگانیک، کارشناسان، محققین و موسسات غیردولتی فعال یا علاقه‌مند مشارکت فعال داشته باشند.
تشکیل گروه‌های کاری متشکل از نمایندگان معاونت‌های تولیدی، تحقیقات، ترویج، برنامه‌ریزی و بخش غیردولتی در سطح وزارت جهادکشاورزی برای انجام اقدامات اولیه در زمینه‌ی شناخت ظرفیت‌های موجود، جمع آوری اطلاعات و انجام بررسی‌ها و تحقیقات کاربردی و تدوین برنامه‌های اجرایی نیز از برنامه‌های پیشنهادی جهت پایه‌گذاری سیستم کشاورزی ارگانیک در کشور هستند.

چگونه می توان میزان مواد ارگانیک را در خاک افزایش داد؟
مواد ارگانیک خاک بطور وسیعی در فرایند تجزیه قرار می گیرند به منظور حفظ و یا افزایش مواد ارگانیک خاک، این مواد را باید به خاک اضافه کرد . سرعت تجزیه به شرایط اقلیمی ، چگونگی مواد سبز نسبت کربن به نیتروژن(C/N ) بستگی دارد.(مواد ارگانیک در شرایط گرم و مرطوب نسبت به شرایط خشک خیلی سریعتر تجزیه می گردند)
فعالیت‌هایی که باعث افزایش مواد ارگانیک خاک می گردند:
گذاشتن بقایای محصولات بر روی زمین بجای سوزاندن یا جمع آوری آنها. زیرا آنها منابع اصلی بیوماس هستند.
استفاده از کمپوست : و این امر بعنوان بخشی از مواد ارگانیک در کمپوست خیلی موثر خواهد بود. چون نسبت به مواد گیاهی تازه مدت زمان طولانی تری را در خاک باقی خواهند ماند.
استفاده از کودهای ارگانیک : که حاوی مواد ارگانیک هستند و به افزایش مواد ارگانیک خاک کمک خواهند کرد. این مواد در هر زمانی می توانند تجزیه را سرعت بخشند که این امر تولید مواد غنی از نیتروژن و همچنین تحریک ارگانیسم های خاک را بدنبال خواهد داشت.
مالچ پاشی با مواد گیاهی یا ضایعات کشاورزی: ‌مخصوصاً کاربرد مواد سخت (که از نظر چوب و فیبرغنی هستند) که باعث افزایش محتویات مواد ارگانیک می گردد. همچنین برای مدت زمان طولانی تری در خاک خواهند ماند و از فرسایش خاک نیز جلوگیری خواهند کرد.
استفاده از کود سبز یا پوشش گیاهی: کود سبز در خود مزرعه رشد کرده و باعث تولید بیوماس از برگ‌ها و ریشه ها می گردد. اگر این مواد را درجای دیگری بکاریم فقط از برگ آنها می توان بعنوان کود سبز استفاده کرد و گیاهان جوان‌تر سریع‌تر تجزیه خواهند شد . این مواد باعث آزادسازی سریع‌تر مواد غذایی و افزودن مواد ارگانیک کمتری به خاک خواهد شد.
تناوب مناسب محصولات: شامل محصولاتی می شوند که با تناوب کشت باعث تولید مواد ارگانیک در خاک می گردد و مخصوصاً گیاهان چند ساله و محصولاتی با سیستم ریشه ای متراکم خیلی مفید هستند.
کاهش شخم زنی خاک: هر بار شخم زدن، باعث افزایش سرعت تجزیه مواد ارگانیک می گردد و این امر باعث تهویه خاک و تحریک میکروارگانیسم های خاک می گردد.
جلوگیری از فرسایش خاک: تمام روش‌های بالا اگر جزء به جزء در خاک انجام گیرد باعث جلوگیری از فرسایش خاک خواهدشد.
اگر تمام قسمت‌های خاک شامل هوموس باشند باروری خاک بیشتر خواهد شد.
عمدتاً‌ میزان مواد ارگانیک خاک به میزان بیوماس اضافه شده به شکل ضایعات گیاهی محصولات، گیاهان پوششی و علف های هرز در صورت امکان و همچنین کود حیوانی تعیین می گردد. به نظر می رسد کیفیت بیوماس از کمیت آن بااهمیت‌تر باشد که در نهایت به افزایش سطوح مواد ارگانیک خاک منجر می شود.
مواد ارگانیک سبز، که به راحتی توسط ارگانیسم های خاک تجزیه می شوند باعث تشویق ارگانیسم ها به افزایش جمعیت خود می شود که در نهایت دسترسی به مواد غذایی خاک را برای گیاهان افزایش می د هد و همچنین باعث تجمع مواد ارگانیک با ثبات می گردد.
زمان کوتاه مواد قابل تجزیه
کشاورزی ارگانیک قسمت کوچکی از مواد ارگانیک است که نمی توان اطلاعات کافی از این داده های باارزش بدست آورد. تولید بیوماس که در خاک مورد استفاده قرار می گیرد بعضی اوقات با محصولات تولیدی که بعنوان غذا یا برای فروش استفاده می شوند، رقابت می کنند. بنابراین یافتن راهی برای تلفیق این دو موضوع یعنی بیوماس و محصولات خیلی مهم است. استفاده ازمحصولات پوششی یا کود سبز ، تناوب محصولات با کود سبز در فصل آیش یا رشد بوته ها در جاهای غیر تولیدی می توانند گزینه های مناسبی باشند و این امر در بازیافت محصولات و مراحل بازیافت خیلی مهم است

پوشش گیاهی در کشاورزی ارگانیک و نقش آن در جلوگیری از فرسایش خاک

چندین لایه از پوشش گیاهی متراکم باعث کاهش سرعت قطرات بارانی که روی زمین می افتند ، می شود. قطرات بزرگ که روی برگ‌های بالایی درخت افتاده می شود توسط پوشش گیاهی (کانوپی) بوته ها و گیاهان روی زمین دریافت می شود. قطره آبی که به زمین می رسد با سرعت کمتری فرود آمده و همچنین حداقل اثر شکنندگی ذرات خاک را خواهد داشت. زمین مستقیماً با گیاهان زنده ای مانند سرخس ها، خزه ها، جوانه هاو مواد فاسد (برگ ، پوسته درخت، سرشاخه ها ، شاخه ها) پوشیده شده است. ریشه ها، جلبک‌ها و قارچ‌ها که غنی از هوموس هستند شدیداً‌ در سطح خاک نفوذ کرده . تعداد زیادی از ارگانیسم های خاک مانند کرم خاکی باعث شل نگداشتن خاک و ساختار پایدار خاک می شود و به همین دلیل آب باران به راحتی نفوذ می کند.
کاشت گیاهان بصورت متراکم باعث محافظت از خاک می گردد:
در کشت گیاهان چند ساله مثل درختان میوه، کاشت متراکم را می توان با کشت لگوم ها ، گراس ها و گیاهان خزنده بین درختان بدست آورد. در کاشت درختان جدید ، گراس های علوفه ای و محصولات قابل کشت (مانند آناناس ، لوبیاها و...) را نیز می توان تا زمانی که درختان سایه اندازی کنند کشت کرد. نه تنها محصولات بلکه حتی گراس ها و علف هرز می تواند از خاک محافظت کنند. در صورت امکان عملیات مبارزه با علف های هرز را به بعد از بارش باران‌های سنگین موکول کنید. زیرا علف های هرز به حفظ خاک کمک خواهند کرد . اگر ریشه کنی علف های هرز از این جهت که با محصولات به رقابت شدیدی می پردازند ضروریست باید علف های هرز را بصورت کپه‌ای بر روی زمین باقی گذاشت تا بعنوان مالچ عمل کنند.
مالچ بدین معنی است که سطح خاک را با مواد گیاهی چیده شده بپوشانند.
مالچ دارای عملکردهای بسیاری از جمله: اثر حفاظت شدیدی بر روی فرسایش خاک دارد. تا جایی که این برگ‌ها و یا ساقه قدرت فرسایش باران‌های ناگهانی را کاهش می دهند.
گیاهان پوششی
به هر گیاهی که سطح خاک را بپوشاند و باعث بهبود باروری خاک شود گیاهان پوششی می گویند.
که می توانند شامل گیاهان لگومینوز که دارای فواید دیگری نیز برای خاک است، علف های هرز با سرعت رشد بالا باشد. که هر دو دارای توان تولید بیوماس بالایی هستند . همواره مهم‌ترین خصوصیت گیاهان پوششی سرعت رشد بالای آنها و ظرفیت پوشاندن خاک می باشد.
خصوصیات زیر باعث ایجاد گیاهان پوششی ایده ال می گردد:
بذرشان ارزان، دسترسی به آنها آسان باشد، برداشت ،ذخیره کردن و رشد آنها به راحتی صورت گیرد.
دارای رشد سریع بوده و قادر باشند در مدت زمان کوتاهی سطح خاک را بپوشانند.
در برابر آفات و بیماری‌ها مقاوم باشند.
قابلیت تولید مقدار زیادی مواد ارگانیک و مواد خشک را داشته باشند.
نیتروژن را در خاک تثبیت کرده و آنرا قابل استفاده برای گیاه کند.
دارای سیستم ریشه ای خرد کننده ی خاک متراکم باشند و همچنین باعث تولید خاک تجزیه شده گردد.
کاشت و مدیریت آن بصورت تک محصولی آسان باشد یا اینکه با دیگر محصولات رشد کند.
بتواند بعنوان علوفه یا دانه مثل دانه خوراکی عمل کند.
لوبیای گاوی بعنوان یک گیاه پوششی
لوبیای گاوی (Vinga unguicalata‌) یکی از مهم‌ترین لگومهاست که در محدوده مناطق گرم و نیمه گرم رشد می کند. این گیاه دارای خصوصیاتی است که آن را بعنوان گیاه پوششی ایده ال مطرح کرده اند:
این گیاه به خشکی مقاوم بوده و می تواند با آب خیلی کمی رشد کند.
این گیاه قادر به تثبیت نیتروژن در خاکهای فقیر است.
این گیاه به سایه مقاوم است بنابراین در کشت مخلوط قابل استفاده می باشد.
دانه های آن خوراکی است و می توان بعنوان یک منبع غذایی غنی از پروتئین برای دام ها استفاده کرد. این گیاه کاملاٌ‌به حمله آفات مقاوم بوده.
کشاورزان که در نواحی زیر صحرای آفریقا زندگی می کنند لوبیای گاوی را با ذرت ، سورگوم، ارزن و کاساوا کشت می کنند.
طراحی سیستم های کاشت
سیستم های کاشت باید طوری طراحی گردند که سطح خاک همواره با کانوپی گیاهان پوشیده شده باشد. در نواحی قابل کشت زمان دقیق بذرپاشی و کاشت می تواند مانع از شستشوی خاک غیر پوشش دار طی فصول بارانی سال گردد.
بعد از برداشت محصولات اصلی ، محصولات کود سبز باید کاشته شوند. در سراشیبی ها محصولات باید در خطوطی متقاطع با شیب ها نسبت به حالت عمودی کاشته شوند (روی خطوط تراز) که این امر می تواند باعث کاهش سرعت زیاد آب سطحی گردد.
انواع مناسب گیاهان پوششی
در محصولاتی که اکثر اوقات برای حفاظت کانوپی استفاده می شوند باید گونه هایی با سرعت رشد بالا مثل لوبیا یا شبدر باشد که به حفاظت خاک در طی مراحل رشد محصول اصلی کمک خواهد کرد.
روش‌های قابل اجرا برای دست یابی به پوشش گیاهی دائمی می تواند شامل این نکات باشد:
زمان شخم خاک
زمان جوانه یا نشاء آنها
کشت مخلوط
کشت داخل محصولی
گیاهان پوششی
مالچ پاشی
زمان مبارزه با علف های هرز
کاشت کود سبز در فصولی که زمین خالی است
همچنین به این نکات باید توجه شود:
عملکرد مورد انتظار
قابلیت دسترسی به گونه های مناسب
قیمت بذر
قابلیت دسترسی به آب
قابلیت صرفه جویی
استفاده مضاعف از گیاهان جانبی
کاهش خطر
امنیت غذایی

دریافت فایل به صورت ppt در ادامه مطلب

ادامه نوشته

واژگان عمومی گیاه‌پزشکی

اتولوژی گیاهی: (Plant Pathology )
پاتولوژی گیاهی به علم مطالعه‌ی بیماری‌های گیاهی گفته می‌شود، این علم عوامل بیماری‌زا، چگونگی ایجاد بیماری، چگونگی فعل و انفعلات، ارتباط میان گیاه میزبان و عوامل تولیدکننده‌ی بیماری آن و درنهایت روش‌های مبارزه با آن‌ها را مورد بررسی قرارمی‌دهد.
● بیماری‌شناسی گیاهی: (phytopathology )
علم مطالعه‌ی بیماری‌های گیاهان، شناسایی، ‌مطالعه و مبارزه با عوامل زیان‌آور به گیاه و فرآورده‌های گیاهی و آثار ناشی از این عوامل.
● بیماری فیزیولوژیکی: (physiological disease) هرگونه اختلال در فیزیولوژی گیاه که عامل آن موجود زنده نباشد مانند اختلال ناشی از کمبود مواد غذایی، سرمازدگی و آلودگی هوا. بدیهی است همه بیماری‌ها جنبه فیزیولوژیکی دارند ولی اصطلاح دربیماری فیزیولوژیکی اغلب به معنایی است که دربالا آورده شده
● بیمارگر: (Pathogen)
پاتوژن‌ها به دو گروه زنده Animate و غیرزنده Inanimate تقسیم‌بندی می‌شوند که عامل تولید بیماری هستند.
● پارازیتیسم: (Parasitism)
رابطه‌ی میان انگل و میزبان که دراکثر مواقع به ضرر میزبان تمام می‌شود.
● پارازیت: (Parasit)
یا انگل به موجودی گفته می‌شود که حداقل یک قسمت از چرخه‌ی زندگی خود را داخل یا روی موجود زنده‌ی دیگر که به آن میزبان یا host گفته می‌شود به سرمی‌برد و تمام یا قسمتی از موادغذایی موردنیاز خود را از آن موجود کسب کند.
● انگل‌های اجباری: (Obligate Parasite)
یعنی برخی از پاتوژن‌ها مانند ویروس‌ها، نماتدها و عده‌ای از قارچ‌ها برای تغذیه و تکمیل چرخه‌ی زندگی خود، وابستگی کامل به سلول زنده‌ی میزبان دارند و درمحیط غذایی غیرزنده قادر به رشد نمی‌باشند.
● ساپروفیت اجباری: (Obligate Saprophyte)
قادر به تغذیه از سلول زنده نمی‌باشند بلکه موادآلی موردنیاز خود را از منابع غیرزنده یا بقایای پوسیده تامین می‌کنند مانند باکتری‌ها، مایکوپلاسماها و بسیاری از قارچ‌ها که قادرند هم از سلول گیاهی و هم درمحیط غیرزنده رشد کنند.
● دوره‌ی بیماری:
فواصلی که درتوسعه‌ی یک بیماری رخ می‌دهند را دوره یا چرخه‌ی بیماری می‌نامند که شامل مراحل زیراست:
▪ تلقیح: (Inoculation)
عبارت از تماس عامل بیماری‌زا با گیاه است. عامل بیماری‌زا را مایه‌ی تلقیح می‌گویند.
▪ رخنه: (Penetration)
رخنه عبارت از ورود عامل بیماری‌زا مستقیم یا از منافذ طبیعی و زخم‌ها به داخل میزبان صورت می‌گیرد. قارچ‌ها، نماتدها و گیاهان گلدار انگل می‌توانند به داخل گیاه نفوذ کنند. محل تماس قارچ با سطح گیاه کمی متورم شده و آپرسوریوم (Appresorium) تشکیل می‌شود ازمحل آپرسوریوم یک هیف ظریفی به نام میخ رخنه خارج شده و به کمک آن وارد گیاه می‌شود. گیاهان انگل گلدار نیز آپرسوریوم و میخ رخنه تولید می‌کنند. تمام باکتری‌ها و بسیاری از قارچ‌ها توسط روزنه‌های هوایی، آبی، عدسک‌ها و زخم وارد گیاه می‌شوند ویروس‌ها و بعضی از باکتری‌ها و پاتوژن‌های دیگر می‌توانند توسط نیش حشرات به داخل بافت میزبان رخنه کنند.
▪ عفونت: (Infection)
عفونت مرحله‌ای است که پاتوژن ‌درداخل میزبان با سلول‌های حساس ارتباط برقرارکرده، غذای خود را ازآن‌ها جذب می‌کند. گیاه دراین مرحله مکانیسم دفاعی مختلفی ازخود آشکار می‌سازد.
▪ دوره‌ی نهفتگی بیماری:(Latent Period)
مدت زمان بین تلقیح تاظهور علایم بیماری را دوره‌ی نهفتگی یا کمون می‌گویند.
▪ تهاجم: (Invasion)
دراین مرحله عوامل بیماری‌زا به‌صورت‌های گوناگون و به درجات متفاوت در بافت میزبان خود پخش می‌شوند.
▪ تولیدمثل: (Reproduction)
نحوه‌ی تولیدمثل درانگل متفاوت است. باکتری‌ها به‌صورت تقسیم دوتایی سلول و به‌ندرت ازطریق جنسی تکثیر می‌شوند. قارچ‌ها ازطریق تولید اسپورهای جنسی و غیرجنسی و میکوپلاسماها، پروتزوآها با تقسیم ساده تکثیر می‌شوند ویروس‌ها و ویروئیدها ازطریق همانندسازی (replication) با استفاده از تقسیم سلول، نماتدها با تخمگذاری و گیاهان گلدار انگل با تولید بذر تولیدمثل می‌کنند.
▪ انتشار پاتوژن: (Transmission)
انتشار انگل‌ها مانند زئوسپورهای قارچ، باکتری‌، نماتد می‌توانند مسافت کوتاهی را طی کنند اما دراکثر مواقع انگل‌ها به صورت غیرفعال توسط باد، باران، حشرات، آب آبیاری، ‌بذر، ‌غده و نشاءهای آلوده، جانوران و ادوات کشاورزی و باغبانی انتشار پیدا می‌کنند.
▪ زمستان گذرانی: (Over wintering)
انگل‌های گیاهان چندساله زمستان را در گیاهان می‌گذرانند. قارچ‌هایی که انگل گیاهان یکساله هستند ممکن است زمستان را به شکل اسپور، میسلیوم درحالت خواب، اسکلرت (سختینه) درروی بقایای گیاهی و یا دربذر و غده سپری کنند، باکتری‌ها نیز درداخل بذر، غده، گیاهان آلوده و خاک زمستان را می‌گذرانند. نماتدها در بیشتر مواقع به‌صورت تخم درخاک و یا به‌ندرت به‌شکل لارو در بذر زمستان گذرانی می‌کنند. ویروس‌ها در حشرات ناقل، گیاهان میزبان، بذر و غده زمستان را می‌گذرانند...
● بی‌رنگی: (etiolation)
ازبین رفتن رنگ سبز گیاه به علت رشد درتاریکی یا دراثر مواد تولید شده در میکروارگانیزم‌ها
● سبزردی یا کلروز: (chlorosis)
به از بین رفتن جزئی یا کلی رنگ سبز اندام‌های گیاهی دراثر کمبود موادغذایی یا حمله‌ی پاتوژن‌ها با وجود نور کافی گفته می‌شود. کلروز با برطرف شدن عامل آن محو شده و گیاه رنگ طبیعی خود را به دست می‌آورد.
● ملانوز: (melanose)
به قهوه‌ای یا سیاه شدن غده و اندام‌های گوشتی می‌گویند، این بیماری دراثر کمبود اکسیژن پدید می‌آید.
● موزائیک: (mosaic)
ایجاد لکه‌های زرد در پیکره‌ی سبز پهنک را موزائیک می‌نامند که از بیماری‌های ویروسی است.
● پلاسیدگی: (wilting)
درگیاهانی دیده می‌شود که ریشه یا آوندهای‌شان مورد حمله قرارگرفته باشند.
● لکه‌دارشدن برگ و میوه:
بسیاری از انگل‌ها تولید لکه دربرگ و میوه می‌کنند. اندازه، شکل، رنگ، لکه‌ها می‌تواند درتشخیص بیماری مهم باشد.
● ریزش اندام‌های گیاهی:
ریزش برگ، گل، جوانه، میوه در صورتی که غیرطبیعی و ناشی ازبیماری است که بی‌اندازه باشد.
● نانیسم: (nanisme)
نانیسم یا کوتولگی اندام‌های گیاهی دراثر کاهش تعدادی از سلول‌های گیاهی هیپوپلازی (hypoplasia) و یا کوچک شدن اندازه‌ی سلول‌ها هیپوتروفی (hypotrophy) پدید می‌آید.
● ژیگانتیسم: (gigantism)
عبارت از رشد بی‌اندازه‌ی اندام‌های گیاهی دراثر افزایش تعداد سلول‌ها هیپرپلازی (hyperplasia) و یا رشد بی‌اندازه‌ی سلول هیپرتروفی (hypertrophy) می‌باشد. ژیگانتیسم در اثر افزایش ازت خاک، عوامل نامساعد محیط، بیماری‌های باکتریایی و... بوجود می‌آید.
● عدم تقارن دربرگ:
با ازبین رفتن تقارن بین دوقسمت پهنک بوجود می‌آید.
● جارویی شدن:
شاخه‌ها از فواصل نزدیک بهم رشد کرده، شکل جارو به خود می‌گیرند.
● روزت: (rosette)
فاصله‌ی میان گره هاکم شده و برگ‌ها به‌صورت کپه‌ای مانند گلبرگ‌های گل سرخ شده.
● تاولی شدن:
بافت میان رگبرگ‌ها رشد فوق العاده‌ای پیدا کرده و در روی پهنک به شکل تاول ظاهر می‌شود.
● غده یا گال (سرطان):
دراثر تحریک سلول‌ها وعمل هیپروتروفی یا هیپرپلازی بوجود می‌آید.
● تغییراستحکام بافت گیاهی:
دراثر بیماری ممکن است بافت گیاهی استحکام خود را ازدست داده، پوسیده شود.
● نکروز: (necrosis)
نکروز دراثر مرگ سلول‌های گیاه بوجود می‌آید که به‌صورت بافت مرده یا لکه‌ی قهوه‌ای خشک ظاهر می‌شود.
● بلایت یا بادزدگی: (blight)
مرگ سریع برگ، جوانه، شاخه و اندام گیاهی می‌گویند.
● شانکر: (canker)
به ناحیه‌ی مرده نکروتیک فرورفته با حاشیه‌ی مشخص در پوست ریشه، تنه یا شاخه می‌گویند.
● مرگ سرشاخه: (dieback)
مرگ سریع سرشاخه‌ها از انتها به پائین گسترش می‌یابد.
● آنتراکنوز: (anthracnose)
به لکه‌های زخم مانند نکروتیک روی برگ، ساقه، میوه یا گل می‌گویند.
● جرب:‌(scab)
لکه‌های موضعی روی برگ، میوه، غده و یا سایرقسمت‌های گیاه که به‌طور عمده کمی برجسته یا فرورفته بوده و ترک خورده نیز می‌باشند.
● وارت: (wart)
زگیل
● زنگ: (rust)
تاول‌های شبیه به زنگ آهن درروی برگ و یا سایر اندام‌های هوایی گفته می‌شود.
● سفیدک: (mildew)
لکه‌های زرد یا نکروتیک (خشک) روی برگ، ساقه و میوه اند که به‌طورمعمول با ریسه یا اندام‌های بارده قارچ همراه هستند.
● لکه: (blotch)
قسمت‌های نسبتاً وسیع ونامنظم تغییر رنگ یافته یا مرده روی اندام‌های گیاه
● مومیایی: (mummy)
میوه‌ای که براثر حمله‌ی قارچ پوسیده و سپس چروکیده و خشک شده باشد.
● سیاهک: (smut)
بیماری ناشی از قارچ‌های راسته‌ی Ustilaginales
● پژمردگی: (wilt)
پلاسیدگی یا ازبین رفتن شادابی گیاه براثر کمبود یا ازدست دادن آب، پژمردگی ممکن است براثر اختلال درانتقال یا جذب آب.
● زردی: (yellows)
اصطلاحی برای توصیف بیماری‌های گیاهی که نشانه‌ی عمده و شهود آن‌ها زردی است.
● هوازی: (aerobe)
موجود ‌زنده‌ای که برای فعالیت ‌و رشد نیاز به اکسیژن دارد.
● بی‌هوازی: (anaerobe)
موجود زنده‌ای که درنبود اکسیژن (O۲) آزاد، فعالیت و رشد می‌کند.
● غیرزنده: (a biotic)
واژه‌ای برای توصیف بیماری‌هایی که براثر عوامل غیرزنده بوجود می‌آید.
● آفلاتوکسین:(Aflatoxin)
زهرابه‌ای که قارچ Aspergillus و برخی دیگر از قارچ‌ها تولید می‌کنند و برای انسان و حیوان زیان‌آور است.
● باکتری: (bacterium)
موجود زنده‌ی پروکاریوت و معمولاً تک سلولی با دیواره‌ی مشخص که تکثیرآن به روش تقسیم دوتایی انجام می‌شود.
● بیماری باکتریایی: (bacteriosis)
هرنوع عفونت یا بیماری که عامل آن باکتری باشد.
● تشخیص: (diagnosis)
شناسایی بیماری، اختلال یا عارضه و نیز شناسایی عامل آن‌ها.
● خفتگی: (dormancy)
حالت غیرفعال موجودات زنده براثر شرایط
● دوز: (dose)
۱) میزان آفت‌کش درواحد سطح حجم یا وزن
۲) مقدار بیمارگر که برای مایه‌زنی به کار می‌رود.
● گیاه تله: (decoy crop)
گیاهی زراعی که به منظور جلب بیمارگر و کاهش جمعیت آن کشت می‌شود کاهش جمعیت بیمارگر از طریق حذف گیاه تله انجام می‌شود.
● گردپاشی: ‌(dusting)
پاشیدن آفت‌کش‌ها به صورت گرد.
● اپی فیت: (epiphyte)
موجود زنده‌ای که بدون داشتن رابطه‌ای انگلی روی سطح گیاه به سرمی‌برد.
● قارچ: (fungus)
موجود زنده‌ای با هسته‌ی حقیقی که اندام رویشی آن معمولاً به شکل ریسه است و موادغذایی خود را ازطریق جذب گرفته و تولیدمثل آن با تشکیل هاگ‌های جنسی، غیرجنسی یا هردو است.
● زیستگاه: (habitat )
محل طبیعی زندگی موجود زنده
● دامنه‌ی میزبانی: (host range)
مجموعه‌ی میزبانان یک بیمارگر که به طورطبیعی شناخته شده و یا به طورآزمایشی تعیین شده باشد.
● ریسه: (hypha )
رشته‌ای لوله‌ای شکل که واحد ساختمانی اغلب قارچ‌ها است.
● میسلیوم: (mycelium )
توده ریسه (hyphae) قارچ‌ها
● قارچ‌شناسی: (mycology)
علم مطالعه قارچ‌ها
● میکوپلاسمایی: (mycoplasma)
موجودات شبیه باکتری ولی بدون دیواره یاخته
● نماتد: (nematode)
جانورکرمی شکل یا نخ مانند از شاخه‌ی Nematoda که ممکن است انگل گیاه یا حیوان باشد و به‌طور آزاد درآب یا خاک زندگی می‌کند.
● نماتدشناسی: (nematology)
علم مطالعه‌ی نماتدها
● پاتووار: (pathovar)
زیرگونه‌ای از باکتری که ازلحاظ دامنه‌ی میزبانی متمایز باشد.
● پاتوتیپ: (pathotype)
زیرگونه‌ای از بیمارگر که ازلحاظ بیماریزایی (به‌ویژه دامنه‌ی میزبانی) متمایز باشد.
● سختینه: (sclerotium)
اندامی سخت، فشرده و مقاوم دربرابر شرایط نامساعد محیط که می‌تواند زمانی طولانی به حالت غیرفعال باقی بماند و پس از مساعد شدن شرایط جوانه زند.
● تنش: (stress)
اثر نامساعد محیط خارج روی گیاه وبیماری
● استایلت: (stylet)
قطعات دهان دراز، باریک و توخالی برخی حشرات و نماتدها برای سوراخ کردن بافت میزبان و کشیدن مواد غذایی ازآن.
● همزیستی: (symbiosis)
زندگی دوموجود زنده غیرمشابه باهم به نحوی که این نوع زندگی برای هر دومفید باشد.
● تحمل: (tolerance)
نوعی واکنش درمقابل بیمارگر که درآن گیاه آلوده می‌شود ولی خسارت چندانی نمی‌بیند یا نشانه‌های شدیدی درآن به وجود نمی‌آید. که درواقع تحمل نوعی پذیرندگی است.
● ویروس‌شناسی:‌(virology)
علم مطالعه‌ی ویروس‌ها
● پرآزاری: (virulence)
شدت بیماریزایی بیمارگر
● زهرابه: (toxin)
۱) ترکیباتی که به‌وسیله‌ی بیمارگر تولید و موجب بروز تمام و یا قسمتی از نشانه‌های بیماری درگیاه می‌شود.
۲) هرگونه ترکیبی که ازموجودی تولید می‌شود و برای برخی موجودات دیگر زیان‌آور است.

انبه

انبه
درخت انبه با میوه‌هایی کاملاً رسیده.
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو:	گیاهان
دسته:	گیاهان گلدار
رده:	دولپه‌ای‌ها
راسته:	راسته افراها
تیره:	پسته‌سانان
سرده:	انبه‌ها (Mangifera) لینه
گونه‌ها
بیش از ۵۰ گونه

انبه (نام علمی:Mangifera) میوه‌ای گرمسیری و گیاه آن از سرده‌های تیرهٔ پسته‌سانان است. خاستگاه انبه شبه‌جزیرهٔ هند، پاکستان، بنگلادش و آسیای جنوب‌شرقی است. این درخت امروزه در بسیاری از کشورهای گرمسیری پرورش داده شده و در سراسر دنیا صادر می‌شود. میوهٔ انبه علاوه بر مصرف خوراکی، آشپزی و آب‌میوه‌گیری، به عنوان طعم‌دهنده، رنگ‌دهنده و عطر کاربرد دارد. برگ‌های درخت انبه نیز مورد استفاده‌های زینتی قرار می‌گیرد.

مشخصات

شکوفه‌های انبه.

درخت انبه قد بلندی دارد و ممکن است به ۳۵ تا ۴۰ متر برسد. قطر قسمت شاخ و برگ‌دار آن نیز می‌تواند به ۱۰ متر برسد. عمر این درخت طولانی است و برخی از درخت‌های انبه با وجود ۳۰۰ سال سن هنوز میوه می‌دهند.

رنگ برگ‌های درخت انبه در ابتدا و پس از جوانه زدن نارنجی مایل به صورتی است، که با گذشت زمان به رنگ قرمز تیره، و سپس سبز تیره در می‌آید. شکوفه‌های انبه کوچک و سفیدرنگ به صورت خوشه‌های ۱۰ تا ۴۰ سانتی‌متری هستند. هر شکوفه ۵ گلبرگ، ۵ کاسبرگ و ۵ پرچم دارد، و رایحه‌ای همچون موگهٔ بهار دارد.

رسیدن میوه‌ها حدود ۳ تا ۶ ماه طول می‌کشد. وزن انبه‌ها می‌تواند بین ۵۰۰ گرم تا ۲٫۵ کیلوگرم باشد. رنگ و اندازهٔ انبه‌های رسیده با توجه به محیط و نور متغیر است. میوهٔ رسیده می‌تواند زرد، نارنجی، قرمز یا سبز باشد. به هنگام رسیدن میوه‌ها بوی شیرهٔ ملایمی می‌دهند و با فشار ملایمی فرو می‌روند. در وسط میوه هستهٔ درشتی است که با توجه به نوع درخت می‌تواند صاف یا دارای رشته و فیبرهایی در گوشت میوه باشد. گوشت میوه به رنگ زرد تیره و شیرین است. طعم انبه‌ها با توجه به گونه‌شان بسیار متفاوت است. به علاوه، با توجه به نوع میوه یا این که بیش از حد رسیده باشد، گوشت آن می‌تواند صاف یا رشته‌رشته‌ای باشد.

میوهٔ انبه.

پرورش 

چیدن انبه در جزیرهٔ رئونیون

درخت انبه از هزاران سال پیش در شبه‌جزیرهٔ هند پرورش داده می‌شد و بین قرن پنجم و چهارم پیش از میلاد به آسیای شرقی رسید. از سدهٔ دهم میلادی، انبه توسط اعراب به شرق آفریقا، و سپس به برزیل، کارائیب و مکزیک برده شد.

امروزه یک‌دوم کل محصولات انبه به کشور هند تعلق دارد. علاوه بر این کشور، انبه در آمریکای شمالی، مرکزی، جنوبی، کارائیب، جنوب و مرکز آفریقا، استرالیا، چین، پاکستان و آسیای جنوب‌شرقی پرورش داده می‌شود. این گیاه به آسانی پرورش داده می‌شود.

با وجود این که هند بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ انبه در جهان است، کمتر از یک‌درصد از صادرات جهانی را به خود اختصاص می‌دهد. در سال ۲۰۰۴، تولید جهانی انبه ۲۶٫۳ میلیون تن بود، و به این ترتیب رتبهٔ ششم را در تولیدات جهانی میوه به خود اختصاص داد (پس از موز، انگور، پرتقال، سیب و موز سبز). ۸۹ کشور تولیدکنندهٔ انبه هستند.

کشور	میزان تولید (تن)
هند	۱۰٬۸۰۰٬۰۰
چین	۳٬۶۲۲٬۰۰۰
تایلند	۱٬۷۵۰٬۰۰۰
مکزیک	۱٬۵۰۳٬۰۱۰
پاکستان	۱٫۰۷۲٬۰۰۰
فیلیپین	۸۹۰٬۰۰۰
برزیل	۸۴۵٬۰۰۰
اندونزی	۸۰۰٬۰۰۰
نیجریه	۷۳۰٬۰۰۰

انبه در تهیهٔ دسر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مصرف [ویرایش]

مصارف خوراکی [ویرایش]

انبه در سراسر جهان مورد استفادهٔ خوراکی قرار می‌گیرد. برای مصرف میوه پوست آن جدا می‌گردد، چرا که حاوی موادی تحریک‌کننده برای معده است. انبه در انواع سالادها، نوشیدنی‌ها، آب میوه‌ها، شربت‌ها و بستنی‌ها استفاده می‌شود. از آن برای درست کردن مربا، انواع شیرینی، تارت، کیک و پورهٔ میوه نیز استفاده می‌شود.

در برخی از کشورها از انبه برای پخت غذاهای اصلی نیز استفاده می‌شود. در جزایر موریس و رئونیون از انبه [سس]ی تهیه می‌گردد که در کنار غذاهای گوشتی مصرف می‌شود. در بسیاری از غذاهای محلی و چاشنی‌های هندی از انبهٔ رسیده استفاده می‌شود. در نیز مکزیک از انبه برای تهیهٔ بعضی از انواع سس چیلی استفاده می‌گردد.

ارزش غذایی و خواص انبه [ویرایش]

انبه میوه‌ای سرشار از فیبر، ویتامین ث، ویتامین آ و آنتی‌اکسیدان است. این میوه موجب تقویت دستگاه گوارش و کلیه نیز می‌شود، و به علت آهن فراوانی که دارد از آنمی جلوگیری می‌کند.

انبه (ارزش غذایی برای ۱۰۰ گرم)
آب : ۸۲٪ تا ۸۳٫۵٪	فیبر : ۱ تا ۲٫۳ گرم	ارزش غذایی : ۵۶ تا ۷۰ کیلوکالری
پروتئین: ۰٫۵ تا ۰٫۶ گرم	لیپید: ۰٫۱ تا ۰٫۳ گرم	کربوهیدرات: ۱۳٫۴ تا ۱۷ گرم	کربوهیدرات ساده (قند) : ۱۴٫۸ گرم
مواد معدنی
پتاسیم : ۱ تا ۱۵۰ میلی‌گرم	فسفر : ۲۲ تا ۲۵ میلی‌گرم	کلسیم : ۲۰ تا ۲۲ میلی‌گرم	منیزیم : ۸ تا ۹ میلی‌گرم
سدیم : میلی‌گرم	آهن : ۰٫۱۳ میلی‌گرم	روی : ۰٫۰۴ میلی‌گرم	منگنز : ۰٫۱۶ میلی‌گرم
ویتامین
ویتامین ث : ۲۲ تا ۱۰۰ میلی‌گرم	ویتامین ب۱ : ۰٫۱ تا ۰٫۳۲ میلی‌گرم	ویتامین ب۲ : ۰٫۱ تا ۰٫۴ میلی‌گرم	ویتامین ب۳ : ۰٫۴ تا ۰٫۶ میلی‌گرم
ویتامین ب۵ : ۰٫۱۳ تا ۰٫۱۶ میلی‌گرم	ویتامین ب۶ : ۰٫۰۵ تا ۰٫۱۳ میلی‌گرم	ویتامین ب۹ : ۰٫۰۴ تا ۰٫۰۵ میلی‌گرم	ویتامین ب۱۲ : میلی‌گرم
ویتامین آ : ۳ تا ۴٫۱۳ میلی‌گرم	کاروتن : ۰٫۴۴ میلی‌گرم	ویتامین ای : ۱٫۸ میلی‌گرم	ویتامین کا : میلی‌گرم

پادزهر

پادزهر نوعی دارو است برای کاهش اثر زهر.در واقع آن ها پادتن ها یا آنتی بادی های گرفته شده از خون انسان یا حیوانی است که قبلا به بیماری مبتلا بوده است.

معرفی 

پادزهرها برای مقابله با مصرف بیش از حد داروها و مواد سمی به کار می‌رود .هدف پادزهرها کاهش عوارض سیستمیک داروها و سموم بوده تا حمایت کافی از عملکردهای حیاتی به عمل اید .

روش کار پادزهرها 

بعضی پادزهرها با هدف ممانعت از جذب سیستمیک داروها یا سموم صدمه رسان و افزایش دفع آنها (مانند ذغال فعال شده) به کار می‌روند. داروها میزانشان بستگی به مقدار زهر خورده شده دارند تا اثر کافی نمایند

سم	پادزهر
استامینوفن	استیل سیستئین
بنزودیازوپین‌ها	فلومازنیل
هپارین	پروتامین سولفات
آهن	دکسفروکسامین
سرب	سوکسیمر
هروئین ٬مسکن های مخدر	نالوکسان
وارفارین	ویتامین کا

پادزهر. [ زَ ] (اِ مرکب ) ۞ (از: پات پهلوی ، ضد. مقابل + زهر، سم ّ)مقاوم سم . (بحر الجواهر). فادزهر. پازهر. تریاق . تریاک . مَسوس . بادزهر. نوشدارو. زهردارو. شفادارو. اَنزرو. انذرو. مهره ٔ جاندار. تریاق پارسی . هرچه رفع اثر سم کند عموماً: سنگ پادزهر


- پادزهر حیوانی ۞ . فادزهر حیوانی . سنگی است که در شکنبه ٔ وعل یا در زیر چشم اَیّل پیدا آید. حجرالأَیّل . گاوزهره . گاوسنگ . جاوزهرج . اندرزا. حجرالبقر. رُوسن . حجرالتیس ۞ و در تحفه ٔ حکیم مؤمن آمده است : «مراد از مطلق او [ پادزهر حیوانی ] حجرالتیس است و آن سنگی است که در شیردان بز کوهی متکوّن میگردد و اکثر او طولانی مثل بلوط میباشد و بهترین او سبز مایل به سیاهی و براق و تو بر تو مثل پیاز و در جوفش چوب مخلصه میباشدو آنچه مدوّر مشاهده شود در جوفش تخم مخلصه یافت گردد و چون با سرکه بسایند مایل به سرخی باشد و نوع هندی او را سیاهی بسیار غالب بر سبزی و در جوفش پشم و سایر اخشاب یافت میشود و در خواص بسیار ضعیف تر از نوع شبانکاره ٔ شیرازیست و فرق میان عملی و غیرعملی آن است که چون سوزنی را گرم کرده در اصلی فروبرند سر سوزن زرد شود و دودی زرد مشاهده گردد و از عملی دود سیاه . در آخر دوم گرم و در اول سیم خشک و مقوی جمیع اعضاء و مبهی و تریاق سمومات و در خواص مثل معدنی است مگر آنکه در محرورالمزاج بغایت مضر است و محرق خون ومورث التهاب و اسهال دموی و محلل اورام بارده و با آب گشنیز جهة حاره ۞ نافع وطلای او با گلاب جهة طاعون و فتوق و بواسیر و با شراب و بتنهائی جهت گزیدن هوام مفید و با آب ریحان جهت گزیدن زنبور مجرب و قدر شربتش از یک قیراط تا دوازده قیراط است و نوعی از فادزهر حیوانی حجرالایل است که از گاو کوهی گیرند و ابن جمیع گوید که بهترین فادزهرهاست و موافق جمیع امزجه است بالخاصیه و چون سه روز هر روز نیم دانگ از آن بنوشند هیچ سمی در مدت حیوة دراو اثر نکند و در سایر افعال مثل فادزهر معدنیست و نوع دیگر حجرالحیّه است . (تحفه ٔ حکیم مؤمن ).
- پادزهر معدنی . فادزهر معدنی ۞ . حجرالسم . و در تحفه ٔحکیم مؤمن آمده است : پادزهر، اسم فارسی تریاقات است و بعربی حجرالسم نامند و مراد اطبا از او حجری است کانی و هر گاه پادزهر حیوانی استعمال نمایند مراد ازو حجرالتیس است و مؤلف اختیارات بدیعی انکار معدنی نموده و متوجه آن نشده و این معنی دلیل است بر عدم مطالعه ٔ کتب معتبره و ابن تلمیذ در مغنی گوید که معدن او برای ارسطو و غیره اقاصی هند و اوایل چین است و پنج قسم می باشد سفید و زرد و سبز و اغبر و منقط و رازی در طب ملوکی بیان فرموده که مابین زردی و سفیدی وبرنگ وسمه مشاهده نموده و در رفع ضررِ بیش ، تجربه کرده و ابن مندویه گوید که زرد مایل به سبزی و سفیدی است و در نخب مسطور است که معدن او کرمان در کوه زرند است و سه قسم میباشد سبز نیم رنگ و زرد مایل به سفیدی و مایل به سرخی و چیزی با او هست که در آتش نمی سوزد و آنرا مخاطالشیطان نامند و حقیر قسم سبز تیره و زرد مایل به سیاهی و زرد کاهی را مشاهده نموده است و گویند امتحان او آن است که زردچوبه را بر روی سنگی بسایند و بعد از آن پادزهر را هرگاه رنگ زردچوبه سرخ شود خوبست و الاّ فلا و گویند علامت خوبی او آن است که در آفتاب گرم عرق کند و چون سائیده بر موضع گزیده ٔ افعی و مانند آن بپاشند سم را بطریق رشح دفع نماید و چون قدر دو جو را با آب سائیده در گلوی افعی و مار کنند بکشد و یا بحیوانی بیش و امثال آن داده فادزهر را بدهند هرگاه از آن سم خلاص یابد خوبست و حقیر این امتحان را بهتر میداند. در حرارت معتدل و در آخر دوم خشک و تا دوازده جو آن مقاوم جمیع سموم حیوانی و نباتی و معدنی و مداومت آن هر روز بقدر قیراطی حافظ صحت و مانع ضرر هوای ِ وبائی و اختلاف میاه و اهویه و نگاه داشتن او مانع گزیدن هوام و موافق جمیع امزجه و مقوی دل و اعضاء رئیسه و حافظ حرارت و رطوبة غریزی و مانع تعفن اخلاط و زایل کننده ٔ سمیت آن و مبهی و مقوّی اعصاب و قوی و مفاصل و محلل و رادع اورام بارده و حاره و جهة خفقان بغایت مجرّب است و قدر شربتش در رفع سموم از سه نخود تا دو دانگ و در سایر خواص از یک قیراط تا یک دانگ است و گویند آشامیدن نیم دانگ از عرق او که از تابش آفتاب بهم رسد جهة ازاله ٔ خفقان فی الفور مجرب است . (تحفه ٔ حکیم مؤمن ).

جونده کش

افزایش روزافزون مصرف عوامل جونده‏کش ضدانعقادی نسل دوم‏ موسوم به عوامل سوپروارفارینی بعلت عدم بروز مقاومت نسبت به این عوامل‏ در جوندگان،قدرت بیشتر و طولانی اثر بودن،نسبت به عوامل ضدانعقادی‏ نسل اول بعنوان یک مساله تهدید کننده بهداشت عمومی جامعه،در جهان و از جمله کشور ما،می‏تواند حائز اهمیت باشد.این امر لزوم آشنایی با این عوامل‏ جهت شناسایی و درمان مسمومیتهای ناشی از آنها را اجتناب‏ناپذیر می‏نماید. عوامل ضدانعقادی طولانی اثر یا نسل دوم مانند عوامل وارفارینی با مهار سنتز فاکتورهای انعقادی وابسته به ویتامین K ،سبب بروز اختلالات انعقادی و خونریزی می‏شوند.اگرچه در بسیاری از موارد مصرف مقادیر کم با علایم و نشانه‏های خفیف مسمومیت همراه است ولی در مصرف مقادیر بیش از حد، خونریزی و تشدید اختلالات انعقادی ممکن است تهدید کننده حیات فرد محسوب می‏گردند.درمان در اینگونه موارد بصورت اقدامات کلاسیک در سایر مسمومیتها بوده،شامل تثبیت بیمار،آلودگی‏زدایی،افزایش دفع سم از بدن، تجویز پادزهر و سایر اقدامات حمایتی و علامتی می‏باشد.جهت شناسایی و تعیین مقدار اینگونه سموم بویژه در موارد بالینی یا قانوی می‏توان از نمونه‏های‏ بیولوژیک بدست آمده از بیمار مانند سرم،پلاسما و ادرار یا نمونه‏های بافتی‏ (کبد،ریه،طحال)استفاده کرد.مهمتری روشهای آنالیز این سموم در نمونه‏های‏ زیستی عبارتند از HPTLC , HPLC , GC/MS که با در نظر گرفتن مزایا و معایب هر روش می‏توان نسبت به استفاده از آنها جهت آنالیز سموم اقدام کرد.

افت کش

حشره کش ها سیپرمترین40% EC (امولسیون) 1 نام عمومی : سیپرمترین40% EC (امولسیون) نام تجاری : سیپرمترین40% غزال حشره کش غیرسیستمتیک - تماسی و گوارشی با اثر ابقائی ماده موثر : سایپرمترین فرمول : C22 H9 CL2 O3 وزن مولکولی : 3/416 گروه : پایرتروئیدها درجه سمیت : LD50 For Rats : 4150mg/kg    سیپرمترین40% EC (امولسیون) 2 نام عمومی : سیپرمترین40% EC (امولسیون) نام تجاری : سیپرمترین40% غزال حشره کش غیرسیستمتیک - تماسی و گوارشی با اثر ابقائی ماده موثر : سایپرمترین فرمول : C22 H9 CL2 O3 وزن مولکولی : 3/416 گروه : پایرتروئیدها درجه سمیت : LD50 For Rats : 4150mg/kg    دیکلرووس 50% EC (امولسیون) 3 نام عمومی : دیکلرووس 50% EC (امولسیون) نام تجاری : دیکلرووس غزال حشره کش تماسی - گوارشی - تدخینی و نفوذی فرمول : C4 H7 CL2 O4 P وزن مولکولی : 221 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 50 mg/kg توضیحات :     کلرپیریفوس8/40% EC (امولسیون) 4 نام عمومی : کلرپیریفوس8/40% EC (امولسیون) نام تجاری : کلرپیریفوس غزال حشره کش غیر سیستمیک - تماسی،گوارشی و کمی خاصیت تدخینی - کنه کش فرمول : C9 H11 CL3 NO3 PS وزن مولکولی : 6/350 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 135-163 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    دیازینون %60 EC (امولسیون) 5 نام عمومی : دیازینون %60 EC (امولسیون) نام تجاری : دیازینون غزال حشره کش غیر سیستمیک با اثر تماسی،گوارشی و تنفسی فرمول : C12 H21 N2O3 PS وزن مولکولی : 3/304 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 1250 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    فوزالن 35% EC (امولسیون) 6 نام عمومی : فوزالن 35% EC (امولسیون) نام تجاری : فوزالن غزال حشره کش و کنه کش غیر سیستمیک با اثر تماسی و گوارشی فرمول : C12 H15 CLNO4 PS2 وزن مولکولی : 8/367 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 120 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    اتیون47% EC (امولسیون) 7 نام عمومی : اتیون47% EC (امولسیون) نام تجاری : اتیون غزال حشره کش و کنه کش غیر سیستمیک با اثر تماسی و گوارشی فرمول : C9 H22 O4 P2 S4 وزن مولکولی : 5/384 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 208 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    فنیتروتیون 50% EC (امولسیون) 8 نام عمومی : فنیتروتیون 50% EC (امولسیون) نام تجاری : فنیتروتیون حشره کش غیر سیستمیک با اثر تماسی،گوارشی فرمول : C3 H12 NO5 PS وزن مولکولی : 2/277 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 1700 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    دیمیتوات 40% EC (امولسیون) 9 نام عمومی : دیمیتوات 40% EC (امولسیون) نام تجاری : دیمتوات غزال حشره کش سیستمتیک - تماسی و گوارشی فرمول : C5 H12 NO3 PS2 وزن مولکولی : 2/229 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 387 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    اکسی دیمتون متیل 25% EC (امولسیون) 10 نام عمومی : اکسی دیمتون متیل 25% EC (امولسیون) نام تجاری : اکسی دیمتون متیل غزال حشره کش سیستمتیک - تماسی با خاصیت کنه کشی فرمول : C6 H15 O4 PS2 وزن مولکولی : 3/246 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 65 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    پرمترین 25% EC (امولسیون) 11 نام عمومی : پرمترین 25% EC (امولسیون) نام تجاری : پرمترین غزال حشره کش تماسی با طیف وسیع فرمول : C21 H20 CL2 O3 وزن مولکولی : 3/391 گروه : Pyrethroid درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 430-6000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    دلتا مترین 5/2% EC (امولسیون) 12 نام عمومی : دلتا مترین 5/2% EC (امولسیون) نام تجاری : دلتامترین غزال حشره کش گوارشی و تماسی - غیر سیستمیک و بسیار سریع الاثر فرمول : C22 H19 BR2 NO3 وزن مولکولی : 2/505 گروه : Pyrothroid درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats :135 - 5000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    فن والریت 20% EC (امولسیون) 13 نام عمومی : فن والریت 20% EC (امولسیون) نام تجاری : فن والریت غزال حشره کش غیر سیستمیک - تماسی،گوارشی و کمی خاصیت کنه کشی فرمول : C25 H22 CLNO3 وزن مولکولی : 9/419 گروه : Pyrethroid درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 451 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    فن پروپاترین 10% EC (امولسیون) 14 نام عمومی : فن پروپاترین 10% EC (امولسیون) نام تجاری : فن پروپاترین غزال حشره کش وکنه کش از گروه پایروتیروئیدها فرمول : C22 H23 NO3 وزن مولکولی : 4/349 گروه : Pyrothroid درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 70/6 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    مالاتیون 57% EC (امولسیون) 15 نام عمومی : مالاتیون 57% EC (امولسیون) نام تجاری : مالاتیون غزال حشره کش غیر سیستمیک - تماس و گوارشی و کمی خاصیت تنفسی فرمول : C10 H19 O6 PS2 وزن مولکولی : 4/330 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 1375-5500 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    پیریمیفوس متیل 50% EC (امولسیون) 16 نام عمومی : پیریمیفوس متیل 50% EC (امولسیون) نام تجاری : پیریمفوس متیل غزال حشره کش با اثرسریع تماسی و تدخینی- دارای خاصیت کنه کشی فرمول : C11 H20 N2O3 PS وزن مولکولی : 3/305 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 1414 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    پروفنفوس 40% EC (امولسیون) 17 نام عمومی : پروفنفوس 40% EC (امولسیون) نام تجاری : پروفنفوس غزال حشره کش و کنه کش غیر سیستمیک - تماسی وگوارشی با طیف وسیع دارای اثر Translaminar فرمول : C11 H15 Br CL3 OPS وزن مولکولی : 6/373 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 358mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    تیو دیکارب 80% DF (گرانول قابل انتشار در آب) 18 نام عمومی : تیو دیکارب 80% DF (گرانول قابل انتشار در آب) نام تجاری : تیو دیکارب غزال حشره کش گوارشی و تماسی فرمول : C10 H18 N4 O4 S3 وزن مولکولی : 5/254 گروه : Oxime Carbamate درجه سمیت : Acute oral LD50 For Rats : 66 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    ایمیداکلوپراید 35% SC (سوسپانسیون کنسانتره) 19 نام عمومی : ایمیداکلوپراید 35% SC (سوسپانسیون کنسانتره) نام تجاری : ایمیداکلوپراید غزال حشره کش سیستمیک با ثار تماسی گوارشی فرمول : C9 H10 CL N5 O2 وزن مولکولی : 7/255 گروه : Neonicotinoid/Chloronicotinyl درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 450 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.   

افت کش

سموم آفت کش
سموم مورد استفاده در امر مبارزه با‌آفات ممکن است منشأ شیمیائی یاگیاهی داشته، که به تنهایی یا همراه باسایر مواد برای از بین بردن آنها مورد استفاده قرار می گیرند مثل سموم حشره کش، کنه کش، نماتد کش، نرم تن کش، موش کش، و غیره . حشره کشها از نقطه نظر تاثیرشان بر روی حشرات به گروه های مختلف تماسی (مثل مالاتیون)، سموم گوارشی (ترکیبات آرسنیکی)، سموم نفوذی (دیازینون)، سیستمیک (متاسیستوکس) و سموم تنفسی (متیل بروماید) تقسیم بندی میشوند.
امروزه سموم حشره کش به اشکال متنوعی از جمله سم گردی (مثل گل گوگرد)، پودر قابل تعلیق (الوزال) سم دانه ای (دیازینون)، سم امولسیون یا روغنی (گزاتیون)، سم قابل حل (دیپترکس)، سموم تدخینی (گاز متیل بروماید و قرص های فسفید آلومینیوم) و طعمه مسموم (خمیر زلیو) قابل مصرف می باشند.

باکتری کش

باکتری کش
درسیستمهای تزریق آب دریا ، میزان باکتریها معمولا با استفاده از یک ترکیب که در مرحله اول بــــا ماده کـلرو در مرحله دوم با مواد باکتری کش کاملا استریلیزه شده ،قابل کنترل می باشد. انواع باکتری کش ها عبارتند از:

• گلوتر الدیید
• ترکیبات حاوی فرمالدیید و امین
• ترکیبات حاوی فسفر

باکتری کش های تولید شده در موارد زیر کاربرد دارند:

• سیستمهای تزریق اب دریا
• سیستمهای تولیدی یا سنتزی
• ازمایشات هیدرو تست و حذف باکتری کشها
• قابل تزریق در موتورهای دیزلی
• عملیات جمع اوری فاضلاب
• عملیات پاکسازی خطوط لوله

از انواع دیگر می توان موادی تولید کرد که از فاسد شدن باکتری کش ها جلوگیری کرده و در حقیقت باعث افزایش ماندگاری این محصول می شود.

از این ماده برای از بین بردن و پاکسازی باکتری های موجود در خطوط لوله به همراه باکتری کش ها استفاده می شود.

ماده باکتری کش

مواد شیمیایی باکتری کش قادر به از بین بردن انواع جلبک ها، باکتری ها و میکروب های موجود در جریانهای فرایندی می باشد. بعضی از باکتری ها از جمله SRB (باکتری کاهنده سولفور) باعث تشکیل جلبک در نفت خام می شوند که برای تجهیزات مضر می باشد. این باکتریها روی سطح تجهیزات می چسبند و میزان کارایی آنها را کاهش می دهند. لذا از مواد شیمیایی باکتری کش برای افزایش میزان کارایی تجهیزات استفاده می گردد.  

کنه کش

طور کلی تمام کنه کش های اختصاصی از طریق تماس اثر می گذارند.مهمترین سموم کنه کش: 1- Dicofol نام تجارتی: Kelthane: دیکوفول اولین با در سال 1955 به وسیله کارخانه Rohm and haas امریکا له بازار عرضه گردید،امروزه به وسیله کارخانه های مختلفی از جمله Merck با نام تجاری Kelthane تهیه می شود.یک ترکیب کنه کش کلره است و فرمول ساختمانی آن شباهت زیادی به DDT دارد. 2- Chlorobenzilate نام تجارتی: Akar: کلروبنزیلات با نام تجاری Akar به فرمول C16H14CL2O3 اولین بار در سال 1952 به وسیله کارخانه Ciba-geigy سوئیس به بازار عرضه گردید.آکار روی تمام حالات تکاملی کنه های گیاهی به ویژه خانواده های Tetranychidae و Tenuipalpidae موثر است و اثر تخم کشی آن له ویژه روی تخم های تابستانه کافی است. 3- Bromopropylate نام تجارتی: Neoron: این ترکیب نخستین کنه کش بر اساس بروموبنزیلات است که در سال1966 توسط کارخانه GEIGY سوئیس به بازار عرضه گردید.بطور کلی مقدار مصرف این سم برای کنه کش های حساس خانواده Tetranychidae 250 تا 500 گرم ماده خالص در هکتار و برای کنه های مقاوم به سموم فسفره 500 تا 700 گرم ماده خالص در هر هکتار است. 4- Propargite نام تجارتی:Omite: این ترکیب در سال 1964 توسط کارخانه Rubber امریکا معرفی گردیده است.برای انسان و دام خطر نسبتا کمی دارد.در شهرهای شمالی ایران خصوصا گرگان و گنبد بر ضد کنه عمومی گیاهان زراعی روی پنبه و گیاهات روغنی،کنه قرمز اروپایی روی درختان سیب،کنه قرمز مرکبات وکنه نقره ای مرکبات،کنه پاکوتاه چای و سایر کنه ها توصیه شده و کاربرد دارد. 5- Tetradifon نام تجارتی: Tedion V18: جزء ترکیبات کلرو سولفونه محسوب می گردد و اولین بار در سال 1954 با نام تجاری تدیون به وسیله کارخانه Phillips roxane هلند به بازار عرضه گردید.سمیت آن برای پستانداران بسیار جزئی است.در برگهای گیاه نفوذ عمقی دارد.در بازار به صورت های مختلف امولسیون و پودر قابل تعلیق عرضه شده است. 6- Azocyclotin نام تجارتی:Propal: این ترکیب نسبتا برای پستانداران خطرناک است و باید در موقع مصرف دقت کرد چون در فضا پراکنده و از طریق تنفس نیز می تواند مسمومیت ایجاد کند. 7- Benzoximate نام تجارتی: Citrazon: برای پستانداران بسیار کم خطر است.مصرف عمده آن علیه کنه قرمز اروپایی،کنه تارعنکبوتی درختان میوه،کنه زرد شرقی مرکبات،وکنه قرمز مرکبات می باشد. 8- Chinomethionate نام تجارتی: Morestan: این ترکیب در سال 1962 بوسیله کارخانه Bayer آلمان معرفی گردید.علاوه بر خاصیت کنه کشی،خاصیت قارچ کشی(سفیدک سطحی درختان میوه)و حشره کشی نیز دارد.دوره کارنس آن روی درختان میوه 2 هفته و روی سبزیها یک هفته توصیته میگردد. 9- Clofentezine نام تجارتی: Appolo: جزء ترکیبات Tetrazine محسوب می شود.کنه کشی است بادوام زیاد.سمیت آن برای پستانداران بسیار کم است. 10- Fenbutatin oxide نام تجارتی: Torque: سمیت آن برای پستانداران کم است.مصرف عمده آن در ایران بر علیه کنه قرمز اروپایی به نسبت یک در هزار از فرمولاسیون تجارتی است. 11- Hexythioazox نام تجارتی: Nissorunکنه کش نسبتا جدیدی است که در سال 1373 ورود و مصرف آن در ایران مجاز شده است.سمیت آن برای پستانداران بسیار کم است.استفاده از آن علیه کنه قرمز مرکبات توصیه شده است.و مقدار مصرف آن 5-7 در هزار همراه با روغن به میزان یک در صد توصیه می گردد. 12- Fenpropathrin نام تجارتی: Danitolعلاوه بر اثر حشره کشی دارای اثر کنه کشی قابل توجهی است.البته علاوه بر کنه قرمز اروپایی روی سایر انواع کنه ها نیز موثر می باشد.مقدار مصرف آن از فرمولاسیون تجارتی به نسبت 2 در هزار توصیه می گردد. 13- Dinocap نام تجارتی: Karathaneاین ترکیب با نام تجارتی کارتان در سال 1946معرفی گردید.دوره کارنس (PHI) کاراتان در مورد درختان میوه حدود 21 روز و روی گیاهان جالیزی و سبزیجات حدود یک هفته توصه می گردد. 14- Binapacril نام تجارتی: Morocidدر بازار با نام های تجارتی مختلفی عرضه می گردد که مشهورترین آنMorocid است.این ترکیب حدود 17-16 سال است از لیست سموم حذف شده است. 15- Chloropropylate نام تجارتی: Rospinخصوصیات کنه کشی آن شبیه Akar است.اما برخلاف آکار روی گیاهان سوختگی ایجاد نمیکند. 16- Cyhexatin نام تجارتی: Plictran پلیکتران دارای طیف وسیع کنه کشی است و حتی روی کنه های حیوانی هم مصرف می شود.(کنه قرمز اروپایی روی درختان میوه و همچنین علیه کنه ها در گلخانه ها در گذشته کابرد داشت).

ادامه نوشته

علفکش ها

علفکش ها گلایفوزیت 41% SL (مایع محلول درآب) 1 نام عمومی : گلایفوزیت 41% SL (مایع محلول درآب) نام تجاری : گلایفوزیت غزال غیر انتخابی - سیستمیک فرمول : C6 H17 N2 O5 P وزن مولکولی : 2/228 گروه : Glycine derivative درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 5000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    پاراکوات 20% SL (مایع محلول درآب) 2 نام عمومی : پاراکوات 20% SL (مایع محلول درآب) نام تجاری : پاراکوات غزال علف کش غیر انتخابی تماسی فرمول : C12 H14 N2 CL2 وزن مولکولی : 2/257 گروه : Bipyridylium درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 129 - 157 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    بوتاکلر 60% EC (امولسیون) 3 نام عمومی : بوتاکلر 60% EC (امولسیون) نام تجاری : بوتاکلر غزال علفکش انتخابی سیستمیک مزارع برنج فرمول : C17 H26 CL NO2 وزن مولکولی : 9/311 گروه : Chloroacet amide درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 2000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    تریفلورالین 48% EC (امولسیون) 4 نام عمومی : تریفلورالین 48% EC (امولسیون) نام تجاری : تریفلورالین غزال علفکش انتخابی پیش رویشی و بازدارنده رشد ریشه فرمول : C13 H16 F3 N3 O4 وزن مولکولی : 3/335 گروه : Dinitroaniline درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 5000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    اتال فلورالین 3/33% EC (امولسیون) 5 نام عمومی : اتال فلورالین 3/33% EC (امولسیون) نام تجاری : اتال فلورالین غزال علف کش قبل از کشت مزارع پنبه،سویا،آفتاب گردان فرمول : C13 H14 F3 N3 O4 وزن مولکولی : 3/33 گروه : Dinitroaniline درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 5000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    اگزادیازون 12% SL (مایع قابل حل درآب) 6 نام عمومی : اگزادیازون 12% SL (مایع قابل حل درآب) نام تجاری : اگزادیازون غزال علف کش انتخابی و تماس بازدارنده عمل فتوسنتز علف های هرز مزارع برنج فرمول : C15 H18 CL2 N2 O3 وزن مولکولی : 2/345 گروه : Oxadiazole درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 5000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    ای پی تی سی 82% EC امولسیون 7 نام عمومی : ای پی تی سی 82% EC امولسیون نام تجاری : ای پی تی سی غزال علفکش انتخابی - سیستمیک بازدارنده رشد مزارع ذرت و یونجه و شبدر فرمول : C9 H19 NOS وزن مولکولی : 3/189 گروه : Thiocarbamate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 2000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    ایوکسینیل 5/22% EC (امولسیون) 8 نام عمومی : ایوکسینیل 5/22% EC (امولسیون) نام تجاری : ایوکسینیل غزال علفکش انتخابی مبارزه با علفهای هرز پهن برگ مزارع سیر و پیاز فرمول : C7 HI7 NO2 وزن مولکولی : 1/497 گروه : Hydroxybenzonitrile درجه سمیت : Acute oral LD50 For Rats: 165 - 332 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    بروموکسینیل + ام ث پ آ 40% EC (امولسیون) 9 نام عمومی : بروموکسینیل + ام ث پ آ 40% EC (امولسیون) نام تجاری : بروموکسینیل + ام ث پ آ غزال علفکش انتخابی و کمی سیستمیک مزارع گندم فرمول : C17 H25 CLO3 + C15 H17 BR2 NO2 وزن مولکولی : 9/402 + 8/312 گروه : Phenoxy Carboxylicacid + Hydroxybenzonitrile درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 892 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    بنتازون 48% SL (مایع محلول در آب) 10 نام عمومی : بنتازون 48% SL (مایع محلول در آب) نام تجاری : بنتازون غزال علفکش انتخابی مزارع سویا ولوبیا فرمول : C10 H12 N2O3 S وزن مولکولی : 3/240 گروه : Benzothiadiazinone درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 1000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    دس مدیفام 7/15% EC (امولسیون) 11 نام عمومی : دس مدیفام 7/15% EC (امولسیون) نام تجاری : دس مدیفام غزال علف کش انتخابی علف های هرز پهن برگ مزارع چغندرقند فرمول : C16 H16 N2O4 وزن مولکولی : 3/300 گروه : بیس Phenyl Carbamate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 10250 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    فن مدیفام 7/15% EC (امولسیون) 12 نام عمومی : فن مدیفام 7/15% EC (امولسیون) نام تجاری : فن مدیفام غزال علفکش علف های هرز پهن برگ مزارع چغندر قند فرمول : C16 H16 N2O4 وزن مولکولی : 3/300 گروه : Phenyl Carbamate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 8000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    فن مدیفام + دس مدیفام + اتوفومازیت 18%EC (امولسیون) 13 نام عمومی : فن مدیفام + دس مدیفام + اتوفومازیت 18%EC (امولسیون) نام تجاری : فن مدیفام غزال علف کش انتخابی علف های هرز پهن برگ و تعداد معدودی از کشیده برگ های مزارع چغندر قند فرمول : C16HN2O4+C16H16N2O4+C13H18O5 وزن مولکولی : - گروه : Phenylcarbamate + Phenylcarbamate + Benofura درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 3255 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    دیکلوفوپ متیل36% EC (امولسیون) 14 نام عمومی : دیکلوفوپ متیل36% EC (امولسیون) نام تجاری : دیکلوفوپ متیل غزال علفکش انتخابی سیستماتیک و تماسی فرمول : C16 H14 CL2 O4 وزن مولکولی : 341/2 گروه : Aryloxyphenoxy propionate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 481- 693 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    سیکلوات 7/72% EC (امولسیون) 15 نام عمومی : سیکلوات 7/72% EC (امولسیون) نام تجاری : سیکلوات غزال علفکش مزارع چغندرقند فرمول : C11 H21 NOS وزن مولکولی : 4/215 گروه : Thiocarbamate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 2000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    فلم پروپ ام ایزوپروپیل 20% EC (امولسیون) 16 نام عمومی : فلم پروپ ام ایزوپروپیل 20% EC (امولسیون) نام تجاری : فلم پروپ ام ایزوپروپیل غزال علف کش انتخابی و سیستمتیک برای کنترل یولاف وحشی در مزارع گندم و جو فرمول : C19 H19 CLFNO3 وزن مولکولی : 363/8 گروه : Arylaminoprpionic acid درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 4000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    فلوآزیفوپ پی بوتیل 5/12% EC (امولسیون) 17 نام عمومی : فلوآزیفوپ پی بوتیل 5/12% EC (امولسیون) نام تجاری : فلوآزیفوپ پی بوتیل غزال علفکش برای علف های هرز نازک برگ مزارع چغندرقند فرمول : C19 H20 F3 NO4 وزن مولکولی : 383/4 گروه : Aryloxyphenoxy propionate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 3680 (male) - 2451(female) m توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    کلودینافوپ پروپارژیل 80% EC (امولسیون) 18 نام عمومی : کلودینافوپ پروپارژیل 80% EC (امولسیون) نام تجاری : کلودینافوپ پروپارژیل غزال علف کش برای علف های هرز کشیده برگ مزارع گندم فرمول : C17 H13 CLF NO4 وزن مولکولی : 349/8 گروه : Aryloxyphenoxy propionate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 1392 (male) - 2271 (female) توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    گلوفوزینیت آمونیم 20 % SL (مایع محلول درآب) 19 نام عمومی : گلوفوزینیت آمونیم 20 % SL (مایع محلول درآب) نام تجاری : گلوفوزینیت آمونیم غزال علف کش غیر انتخابی باغات،درختان میوه (پیش رویشی) فرمول : C15 H15 N2O4 P وزن مولکولی : 198/2 گروه : Phosphinic acid درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 2000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    کلو پیرالید 30% SL (مایع محلول در آب) 20 نام عمومی : کلو پیرالید 30% SL (مایع محلول در آب) نام تجاری : کلو پیرالید غزال علف کش سیستمیک و انتخابی پس رویشی برای علف های هرز پهن برگ مزارع کلزا فرمول : C6 H3 CL2 NO2 وزن مولکولی : 192 گروه : Pyridinecarboxilic acid درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 3738 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    پرتی لاکلر 50% EC (امولسیون) 21 نام عمومی : پرتی لاکلر 50% EC (امولسیون) نام تجاری : پرتی لاکلر غزال علف کش انتخابی علف های هرز پهن برگ (سوروف و جگن ) مزارع برنج فرمول : C17 H26 CLNO2 وزن مولکولی : 9/310 گروه : Chloroacetamide درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 6099 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    اکسی فلورفن25% (امولسیون) 22 نام عمومی : اکسی فلورفن25% (امولسیون) نام تجاری : اکسی فلورفن غزال علف کش تماسی انتخابی مبارزه با علف های هرز پهن برگ و کشیده برگ مزارع پیاز فرمول : C15 H11 Cl F3 No4 وزن مولکولی : 7/361 گروه : Diphenyllether درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 5000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    پیریدات 60% EC (امولسیون) 23 نام عمومی : پیریدات 60% EC (امولسیون) نام تجاری : پیریدات علفکش انتخابی مبارزه با علف های هرز مزارع نخود دیم فرمول : C19 H23 CLN2 O2 S وزن مولکولی : 9/378 گروه : Phenyl Pyridazine درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 2000cc mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    کوئیزالوفوپ پی اتیل EC %5 امولسیون 24 نام عمومی : کوئیزالوفوپ پی اتیل EC %5 امولسیون نام تجاری : کوئیزالوفوپ پی اتیل غزال علف کش سیستمیک مبارزه با علف های هرز کشیده برگ چغندرقند فرمول : C16H16N2A4 وزن مولکولی : 8/372 گروه : Oryloxy phenoxy propionate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats :1020 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    هالوکسی فوپ آرمیتل 8/10% EC (امولسیون) 25 نام عمومی : هالوکسی فوپ آرمیتل 8/10% EC (امولسیون) نام تجاری : هالوکسی فوپ آرمیتل غزال علف کش انتخابیعلف های هرز کشیده برگ مزارع چغندرقند و پیاز فرمول : C16 H13 F3 CLNO4 وزن مولکولی : 7/357 گروه : Aryloxyphenoxy propionate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 300(male) - 633(female) mg/k توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.     

علف کش

مقدمه

علفهای هرز از تاثیرات زندگی اجتماعی بشر است. انسان معاصر مفهوم علف هرز را به صورت یک گیاه ناخواسته در یک مکان توصیف نموده است. چند میلیون انسانهای اولیه می‌توانستند به سادگی بر روی زمین زندگی کنند اما امروز نزدیک 6 میلیارد انسان ، غذا و پوشاک و تفریح و فضای کافی برای زیستن می‌خواهند و ما اگر بخواهیم برای کلیه انسانهای زنده غذای کافی تهیه بکنیم، تقریبا تمامی اراضی قابل کشت مورد نیاز خواهد بود.

با ازدیاد جمعیت و کمی میزان عرضه غذا ، هر جریب از اراضی حاصلخیز باید مورد توجه خاص قرار گیرد و تلفات محصول توسط علفهای هرز قابل تحمل نخواهد بود. انقلاب مکانیکی روشهای کشاورزی را بطور کامل تغییر داد و اکنون انقلاب شیمیایی آن را به سوی قله‌های جدید کارایی به پیش می‌برد. بخش اصلی انقلاب شیمیایی استفاده از علف کشها جهت کنترل گیاهان نامطلوب است.

تقسیم بندی علف کشها

بسیاری از مواد شیمیایی با خواص مختلف به حوزه کنترل شیمیایی علفهای هرز راه یافته‌اند. تلاش فراوان جهت یافتن ترکیبات مسموم کننده گیاهان در طی 25 سال گذشته منجر به افزایش زیادی در تعداد علف کشهای موجود شده است. علف کشها را می‌توان به چند روش تقسیم بندی کرد.

طبقه بندی شیمیایی علف کشها

• علف کشهای معدنی: از این علف کشها می‌توان به این موارد اشاره کرد: سولفات مس ، هگزا فلورات ، اسید سولفوریک ، اتیلن دی آمین مس ، بورات و ...
  
  
• علف کشهای آلی: آلیفاتیکها ، آمیدها ، بنزوئیکها ، دی نیتروآنیلینها ، دی فنیل اترها ، نیتریل‌ها ، فنوکسی‌ها و ... از این دسته هستند.

طبقه بندی بر اساس نحوه مصرف

• مصرف بر روی برگها: نیتروفن ، پاراکوت ، پروپانیول ، آسولام ، دالایون و باربان
  
  
• مصرف بر روی خاک: آلاکر ، بوتام و متازول ، ورنولیت و ...

عکس‌العمل گیاهان نسبت به علف کشها

علف کشها ، تغییرات متعددی را در رشد و ساختمان گیاه موجب می‌گردند. حدود این تغییرات از بازدارندگی محض رشد ، تا ناهنجاریهای فاحش مورفولوژی می‌باشد. این مواد ممکن است بر گل گیاه تاثیر گذاشته، یا اینکه فقط اندامهای خاصی را تغییر دهند. اثرات علف کشها ممکن است از یک گونه گیاهی به گونه دیگر متفاوت باشد. ولی اختلافات بین گندمیان و گیاهان پهن برگ متداول است.

باید به خاطر داشت که تغییرات بیوشیمیایی بر تغییرات قابل رویت در رشد و ساختمان گیاه مقدم می‌باشند. علف کشها باعث تغییر در تقسیم سلولی ، طویل شدن سلول و تمایز بافتها و همچنین باعث فساد سلولی و بافتی می‌شوند. این تغییرات موجب ممانعت از رشد ، آویختگی برگها ، اثرات ظاهری ، زردی برگها ، سفید برگی و بافت‌مردگی شده و تشکیل کوتیکول را کاهش می‌دهد و نیز باعث تغییر شکل اندامها و غشای پلاسمایی می‌گردند.

جذب علف کشها توسط اندامهای گیاهی

جذب و انتقال علف کشها از جمله مهمترین مسائل مورد توجه متخصصین علفهای هرز است. زیرا هر ترکیب شیمیایی برای اینکه بتواند به عنوان یک علف‌کش موثر واقع شود باید وارد گیاه شده و به محل عمل خود انتقال یابد. محل مصرف علف کش نقش مهمی در جذب و انتقال آن دارد.

جذب برگی

علف کشهایی که بر روی برگ مصرف می‌شوند قبل از اینکه به فضای بین سلولی برسند باید از بین ترکیبات مختلف با ساختمانهای گوناگون عبور کنند. این مسیر شامل لایه کوتیکولی ، دیواره سلولی و غشای سلولی می‌باشد. لایه کوتیکولی مهمترین مانع در مسیر جذب است.

جذب بوسیله اندامهای زیر زمینی

تعداد زیادی از علف کشها به سهولت توسط ریشه ، ساقه‌های در حال خروج از خاک و سایر اندامهای زیر زمینی گیاهان جذب می‌شوند. ریشه‌های جوان نیز نظیر برگها موانع مشابهی را که شامل کوتیکول ، دیواره سلولی و غشای سلولی می‌باشند، در مقابل علف کشها قرار می‌دهند. البته بر اساس سرعت جذب و مقدار ماده جذب شده به نظر می‌رسد که کوتیکول ریشه نسبت به کوتیکول برگ به مراتب نفوذ پذیری بیشتری در مقابل علف کشها داشته باشد. محل اصلی ورود علف کشها بین 5 تا 50 میلیمتری بالاتر از نوک ریشه است.

انتقال علف کشها

بعد از اینکه فرایند جذب کامل شد، انتقال علف کشها به محل عمل آن مهمترین پدیده فیزیولوژیکی از نقطه نظر نحوه عمل علف کشها می‌باشد. علف کشها در درون گیاه از طریق سیستمهای سیم‌پلاستی و آپوپلاستی انتقال می‌یابند. سیستم آپوپلاست مجموعه بهم پیوسته فضاهای بین سلولی ، دیواره‌های سلولی و آوندهای چوبی تکامل یافته است و نوعی محیط غیر زنده محسوب می‌شود. سیستم سیم پلاست مجموعه بهم پیوسته پروتوپلاسم درون گیاه را دربرمی‌گیرد که شامل سیتوپلاسم هر یک از سلولها ، شبکه ارتباطی داخلی این سلولها یعنی پلاسمودسماتا و آوندهای آبکش می‌باشد. این سیستم محیط زنده در نظر گرفته می‌شود.

سرنوشت مولکولی علف کشها در گیاهان عالی

گیاهان عالی آرایش مولکولی علف کشها را توسط طیف متنوعی از واکنشهای شیمیایی تغییر می‌دهند، گر چه در اغلب موارد این واکنشها بوسیله آنزیمهای خاص کاتالیز می‌شوند ولی به نظر می‌رسد که بعضی از آنها غیر آنزیمی باشند. در اکثر موارد آنزیم یا آنزیمهای خاصی که در این امر دخالت دارند، هنوز استخراج و خصوصیت‌یابی نشده‌اند. معلوم شده است که انواع واکنشهای زیر با ترکیباتی که بطور طبیعی در گیاهان ایجاد می‌شوند در تجزیه علف کشها در گیاهان عالی دخالت دارند: اکسیداسیون ، احیا ، هیدرولیز ، هیدروکسیلاسیون ، دهالوژناسیون ، دآمیناسیون ، دکربوکسیلاسیون.

علف کش

مقدمه

علفهای هرز از تاثیرات زندگی اجتماعی بشر است. انسان معاصر مفهوم علف هرز را به صورت یک گیاه ناخواسته در یک مکان توصیف نموده است. چند میلیون انسانهای اولیه می‌توانستند به سادگی بر روی زمین زندگی کنند اما امروز نزدیک 6 میلیارد انسان ، غذا و پوشاک و تفریح و فضای کافی برای زیستن می‌خواهند و ما اگر بخواهیم برای کلیه انسانهای زنده غذای کافی تهیه بکنیم، تقریبا تمامی اراضی قابل کشت مورد نیاز خواهد بود.

با ازدیاد جمعیت و کمی میزان عرضه غذا ، هر جریب از اراضی حاصلخیز باید مورد توجه خاص قرار گیرد و تلفات محصول توسط علفهای هرز قابل تحمل نخواهد بود. انقلاب مکانیکی روشهای کشاورزی را بطور کامل تغییر داد و اکنون انقلاب شیمیایی آن را به سوی قله‌های جدید کارایی به پیش می‌برد. بخش اصلی انقلاب شیمیایی استفاده از علف کشها جهت کنترل گیاهان نامطلوب است.

تقسیم بندی علف کشها

بسیاری از مواد شیمیایی با خواص مختلف به حوزه کنترل شیمیایی علفهای هرز راه یافته‌اند. تلاش فراوان جهت یافتن ترکیبات مسموم کننده گیاهان در طی 25 سال گذشته منجر به افزایش زیادی در تعداد علف کشهای موجود شده است. علف کشها را می‌توان به چند روش تقسیم بندی کرد.

طبقه بندی شیمیایی علف کشها

• علف کشهای معدنی: از این علف کشها می‌توان به این موارد اشاره کرد: سولفات مس ، هگزا فلورات ، اسید سولفوریک ، اتیلن دی آمین مس ، بورات و ...
  
  
• علف کشهای آلی: آلیفاتیکها ، آمیدها ، بنزوئیکها ، دی نیتروآنیلینها ، دی فنیل اترها ، نیتریل‌ها ، فنوکسی‌ها و ... از این دسته هستند.

طبقه بندی بر اساس نحوه مصرف

• مصرف بر روی برگها: نیتروفن ، پاراکوت ، پروپانیول ، آسولام ، دالایون و باربان
  
  
• مصرف بر روی خاک: آلاکر ، بوتام و متازول ، ورنولیت و ...

عکس‌العمل گیاهان نسبت به علف کشها

علف کشها ، تغییرات متعددی را در رشد و ساختمان گیاه موجب می‌گردند. حدود این تغییرات از بازدارندگی محض رشد ، تا ناهنجاریهای فاحش مورفولوژی می‌باشد. این مواد ممکن است بر گل گیاه تاثیر گذاشته، یا اینکه فقط اندامهای خاصی را تغییر دهند. اثرات علف کشها ممکن است از یک گونه گیاهی به گونه دیگر متفاوت باشد. ولی اختلافات بین گندمیان و گیاهان پهن برگ متداول است.

باید به خاطر داشت که تغییرات بیوشیمیایی بر تغییرات قابل رویت در رشد و ساختمان گیاه مقدم می‌باشند. علف کشها باعث تغییر در تقسیم سلولی ، طویل شدن سلول و تمایز بافتها و همچنین باعث فساد سلولی و بافتی می‌شوند. این تغییرات موجب ممانعت از رشد ، آویختگی برگها ، اثرات ظاهری ، زردی برگها ، سفید برگی و بافت‌مردگی شده و تشکیل کوتیکول را کاهش می‌دهد و نیز باعث تغییر شکل اندامها و غشای پلاسمایی می‌گردند.

جذب علف کشها توسط اندامهای گیاهی

جذب و انتقال علف کشها از جمله مهمترین مسائل مورد توجه متخصصین علفهای هرز است. زیرا هر ترکیب شیمیایی برای اینکه بتواند به عنوان یک علف‌کش موثر واقع شود باید وارد گیاه شده و به محل عمل خود انتقال یابد. محل مصرف علف کش نقش مهمی در جذب و انتقال آن دارد.

جذب برگی

علف کشهایی که بر روی برگ مصرف می‌شوند قبل از اینکه به فضای بین سلولی برسند باید از بین ترکیبات مختلف با ساختمانهای گوناگون عبور کنند. این مسیر شامل لایه کوتیکولی ، دیواره سلولی و غشای سلولی می‌باشد. لایه کوتیکولی مهمترین مانع در مسیر جذب است.

جذب بوسیله اندامهای زیر زمینی

تعداد زیادی از علف کشها به سهولت توسط ریشه ، ساقه‌های در حال خروج از خاک و سایر اندامهای زیر زمینی گیاهان جذب می‌شوند. ریشه‌های جوان نیز نظیر برگها موانع مشابهی را که شامل کوتیکول ، دیواره سلولی و غشای سلولی می‌باشند، در مقابل علف کشها قرار می‌دهند. البته بر اساس سرعت جذب و مقدار ماده جذب شده به نظر می‌رسد که کوتیکول ریشه نسبت به کوتیکول برگ به مراتب نفوذ پذیری بیشتری در مقابل علف کشها داشته باشد. محل اصلی ورود علف کشها بین 5 تا 50 میلیمتری بالاتر از نوک ریشه است.

انتقال علف کشها

بعد از اینکه فرایند جذب کامل شد، انتقال علف کشها به محل عمل آن مهمترین پدیده فیزیولوژیکی از نقطه نظر نحوه عمل علف کشها می‌باشد. علف کشها در درون گیاه از طریق سیستمهای سیم‌پلاستی و آپوپلاستی انتقال می‌یابند. سیستم آپوپلاست مجموعه بهم پیوسته فضاهای بین سلولی ، دیواره‌های سلولی و آوندهای چوبی تکامل یافته است و نوعی محیط غیر زنده محسوب می‌شود. سیستم سیم پلاست مجموعه بهم پیوسته پروتوپلاسم درون گیاه را دربرمی‌گیرد که شامل سیتوپلاسم هر یک از سلولها ، شبکه ارتباطی داخلی این سلولها یعنی پلاسمودسماتا و آوندهای آبکش می‌باشد. این سیستم محیط زنده در نظر گرفته می‌شود.

سرنوشت مولکولی علف کشها در گیاهان عالی

گیاهان عالی آرایش مولکولی علف کشها را توسط طیف متنوعی از واکنشهای شیمیایی تغییر می‌دهند، گر چه در اغلب موارد این واکنشها بوسیله آنزیمهای خاص کاتالیز می‌شوند ولی به نظر می‌رسد که بعضی از آنها غیر آنزیمی باشند. در اکثر موارد آنزیم یا آنزیمهای خاصی که در این امر دخالت دارند، هنوز استخراج و خصوصیت‌یابی نشده‌اند. معلوم شده است که انواع واکنشهای زیر با ترکیباتی که بطور طبیعی در گیاهان ایجاد می‌شوند در تجزیه علف کشها در گیاهان عالی دخالت دارند: اکسیداسیون ، احیا ، هیدرولیز ، هیدروکسیلاسیون ، دهالوژناسیون ، دآمیناسیون ، دکربوکسیلاسیون.

ددت

نگاه کلی

تا قبل از سال‌های 1970 که استفاده از ددت در اکثر کشورهای پیشرفته ممنوع اعلام شد، ددت یک حشره‌کش ایده‌آل بنظر می‌رسید. برای انسان سمی نبود، اما برای حشرات بسیار سمی و کشنده بود. پیش از ددت اکثر حشره‌کش‌ها از ترکیبات آرسنیک بودند که بسیار سمی و پردوام و برای انسان خطرناک بودند.

در جنگ جهانی اول ، بیش از 5 میلیون نفر بعلت تیفوس جان سپردند که برای جلوگیری از چنین مصیبتی نیروهای متمدن که از اهمیت ددت برای نابود کردن حشرات ناقل امراض در هوای گرم آگاه بودند، با سمپاشی اردوگاه‌های نظامی و اردوگاه اسیران بوسیله ددت ، از شیوع تیفوس و مالاریا و سایر امراض که بوسیله حشرات انتقال می‌یابد، جلوگیری کردند.

تاریخچه

ددت بعنوان حشره‌کش در سال 1939 توسط پاول مولر ، شیمیدانی که در زمینه توسعه مواد شیمیایی برای مبارزه با حشرات کشاورزی فعالیت می‌کرد، کشف شد. مولر در سال 1948، جایزه نوبل در طب و فیزیولوژی را بخاطر اینکه جان بسیاری از انسانها را پس از جنگ بوسیله ددت نجات داد، دریافت کرد. پس از پایان جنگ جهانی دوم ، از ددت برای استفاده‌های بهداشتی در مناطقی با آب و هوای گرم استفاده شد.

همچنین بطور گسترده در کشورهای پیشرفته بعنوان حشره‌کش در باغها ، مزارع پنبه و سبزیجات استفاده شد. تا اینکه بدلیل مقاوم شدن برخی حشرات در مقابل ددت و استفاده بی‌رویه کشاورزان در مزارع برای افزایش تاثیر آن و پیدا شدن ترکیبات سمی ددت در بافت چربی پرندگان و ماهی‌ها نگرانیهای وسیعی میان مردم و دولتها در مورد استفاده از ددت پدید آمد تا سرانجام در سال 1973، سازمان حفاظت از محیط زیست تمام کاربردهای ددت را بجز مصارف ضروری برای بهداشت عمومی ممنوع کرد.

ساختمان ددت

ساختار ددت

ددت یا پارا - دی‌کلرو ‌دی‌فنیل ‌تری‌کلرواتان ، از نظر ساختاری یک اتان استخلافی است. در یکی از اتمهای کربن ، هر سه اتم هیدروژن بوسیله اتم‌های کلر جانشین شده‌اند در حالیکه در اتم دیگر کربن ، دو اتم از سه اتم هیدروژن بوسیله حلقه فنیل (بنزن) استخلاف یافته‌اند و در هر حلقه ، یک اتم کلر در موقعیت پارا یعنی درست در مقابل اتم کربن حلقه که واحد اتان متصل است، قرار دارد.

خواص شیمیایی ددت

ددت جزء حشره‌کش‌های آلی کلردار است. این آفت‌کش‌های کلردار دارای چندین خاصیت مشترک هستند.

• پایداری در برابر تجزیه شدن یا تخریب شدن در محیط زیست
• انحلال‌پذیری بسیار کم در آب ، مگر اینکه ترکیب آنها حاوی اکسیژن یا نیتروژن باشد.
• انحلال‌پذیری بالا در محیط‌های زیست هیدروکربن مانند بافت چربی جانوران
• سمیت نسبتا بالا برای حشرات و سمیت کم برای انسان

فشار بخار ددت پایین و در نتیجه ، سرعت تبخیر آن کم است. در برابر نور و مواد شیمیایی در محیط زیست واکنش‌پذیری کمی دارد و انحلال‌پذیری آن در آب بسیار کم است. در حلالهای آلی بخوبی حل می‌شود. ددت در فرایند سوخت و ساز بسیاری از گونه‌های حیوانی با حذف شدن HCl شرکت می‌کند و مشتقی از اتن به نام دی کلرو دی‌فنیل دی‌کلرو اتن (DDE) را بوجود می‌آورد که بسیار مقاوم و از لحاظ زیستی تخریب ناپذیر است.

مکانیسم اثر ددت

مکانیسم اثر ددت بیشتر ناشی از شکل مولکولی آن است تا بعلت برهمکنش شیمیایی با گونه‌ای خاص ، ددت و سایر هم رده‌های آن به شکل سه‌بعدی در تونل عصبی حشره ، مانند گره قرار می‌گیرند. این تونل بر حسب ضرورت ، تحریکها را از طریق یون‌های سدیم منتقل می‌کند اما وقتی مولکول ددت این تونل را باز نگه می‌دارد، یک ردیف پیوسته از تحریکهای عصبی که آغازگر آنها است باعث انقباض عضلات حشره و تشنج و مرگ آن می‌شود.

جایگزین‌های ددت

به علت آلودگی محیط زیست و تجمع ددت در بافتهای حیوانی و مقاوم شدن حشرات در برابر ددت (با تبدیل ددت به DDE و غیر فعالسازی آن) ، مصرف آن بجز برای مصارف بهداشتی ضروری ممنوع شده است. اما دانشمندان ترکیباتی ساخته‌اند که اندازه و شکل آنها مشابه ددت است و همان خواص حشره‌کشی را دارد، با این تفاوت که در حد قابل قبولی از لحاظ زیستی تخریب‌پذیرند و در موجودات زنده هم بجای تجمع ، دفع می‌شوند. بهترین نمونه این ترکیبات متوکسی کلر است که بطور گسترده در مصارف خانگی و کشاورزی برای مهار پشه و مگس بکار می‌رود