کشاورزی

هدف ما کنار گذاشتن کشاورزی سنتی وشروعی از صفر است .

رده گیاه‌شناسی

آ

ا

ب

ت

ث

ج

ح

خ

خ (ادامه)

د

ر

ز

س

س (ادامه)

ش

ص

ط

ع

ف

ق

ل

م

[ پنجشنبه بیست و چهارم آذر 1390 ] [ 13:38 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

رده‌بندی گیاهان

در مفهوم بیولوژیکی به روند تنظیم گیاهان در گروههای مرتب که دارای رابطه سلسله مراتبی با همدیگر هستند، رده بندی یا طبقه بندی یا Classification گفته می‌شود.

اطلاعات اولیه

در نظام رده بندی گروههایی که اصطلاحا واحدهای رده بندی نامیده می‌شوند، مانند گونه ، جنس ، تیره و ... گروههایی هستند که هر گروه بزرگتر شامل چندین گروه کوچکتر از خود است و شباهت افراد به هم در گروههای کوچکتر بیش از گروههای بزرگتر است. علم رده بندی گیاهان در واقع رده بندی تمام اطلاعاتی است که در مورد علوم گیاهی وجود دارد. مطالعه خیل عظیم گیاهان که امروزه نزدیک 300 هزار گونه دارند، بدون رده بندی آنها امری امکان ناپذیر است.

شناخت گیاهان و تعیین نام آنها در حد گونه که ارزش کلیدی برای انجام هر نوع مطالعات در علوم گیاهی دارد، آشنایی با علم رده بندی را امری غیر قابل انکار می‌سازد. دانش رده بندی سابقه‌ای به قدمت تاریخ انسان دارد، ولی رده بندی عملی که از 150 سال پیش شروع شده است، هر روز با پیشرفت علم عملی‌تر شده و تکامل بیشتری پیدا می‌کند.

رده بندی مصنوعی

این نوع رده بندی بر اساس تغییرات یک یا دو صفت تنظیم می‌گردد، مانند رده بندی گیاهان بر اساس تعداد پرچمها و یا تعداد خامه‌های گل یا فصل گلدهی و ... . اولین رده بندی مصنوعی بوسیله لینه انجام گرفت. لینه گیاهان را بر اساس تعداد پرچمهای آنها به 24 گروه تقسیم کرد و برای هر گروه یک نام علمی پیشنهاد کرد. بطور مثال Monodria برای یک پرچمی‌ها ، Diandria برای دو پرچمی‌ها و ... .

استفاده از این روش و استقبالی که در آن موقع از آن به عمل آمد، به خاطر سهولت کار بود. با توجه به افزایش تعداد گیاهان ، این روش کاربرد وسیع خود را از دست داد و امروزه فقط در تدوین کلیدهای گیاه شناسی و برای تفکیک تعداد معدودی از گیاهان یک منطقه بکار می‌رود.

اشکالی که بر رده بندی مصنوعی وارد است این است که گاهی گیاهانی در یک گروه قرار می‌گیرند که فاقد شباهتهای ظاهری و روابط خویشاوندی هستند. بطور مثال در گروه دو پرچمی‌ها ، درخت بید و سیزاب قرار می‌گیرند که فاقد هر نوع خویشاوندی و یا شباهت ظاهری هستند.

رده بندی طبیعی

در این رده بندی سعی می‌شود گیاهانی که دارای شباهتهای ظاهری و داخلی بیشتری در بین خود هستند، در گروههای مشترک قرار بگیرند. از جمله صفاتی که در رده بندیهای طبیعی مورد استفاده قرار می‌گیرند، عبارتند از : شکل ظاهری گیاه ، ساختمان دستگاههای رویشی ، نظام استقرار برگ در روی ساقه ، وجود یا فقدان گوشوارک ، فرم پهنک برگ. این موارد غالبا صفاتی هستند که به عنوان معیار شناسایی گیاهان و تعیین میزان خویشاوندی ، انتخاب می‌شوند.

در این رده بندی گونه ، واحد پایه است و برای توصیف یک گونه منحصرا نمی‌توان از یک صفت استفاده کرد، بلکه باید صفات دیگری را نیز بر این صفات افزود تا بتوان گیاهان را از هم تشخیص داد. همه صفات مشخص کننده یک گروه از ارزش یکسان برخوردار نیستند. بنابراین ارزیابی هر یک از صفات و ترجیح دادن برخی به برخی دیگر ، مربوط به خلاقیت ذهن گیاه شناس است.

از گیاه شناسانی که رده بندی طبیعی را ابداع کردند، می‌توان به گیاه شناس فرانسوی Dejussieu و Decandole دوکاندول ، گیاه شناس سوئدی ، اشاره کرد. آخرین نوع از این رده بندی ، رده بندی مربوط به دو گیاه شناس به نامهای Bentham _ Hooker می‌باشد که در کتاب خود قریب به هفت هزار جنس و 97 هزار گونه را معرفی کردند. در رده بندی آنها گیاهان به ترتیب در گروههای دولپه‌ای ، بازدانگان و تک‌لپه‌ایها مورد مطالعه قرار می‌گیرند. علی‌رغم قرار گرفتن بازدانگان بین دولپه‌ایها و تک‌لپه‌ایها که یکی از ایرادهای این رده بندی است، این رده بندی امروزه در اکثر موسسات گیاه شناسی استفاده می‌شود.

رده بندی تکاملی

رده بندی اینکلر _ پرانتل (Engle _ Prantle)

روشی است که در عین برخورداری از ویژگیهای یک رده بندی طبیعی (شباهت ظاهری) ، اصول و معیارهای حاکم بر روند تکاملی گیاهان را نیز مورد توجه قرار می‌دهد و اولین رده بندی تکاملی به شمار می‌رود. در این روش نهاندانگان به دو گروه تک‌لپه ، دولپه تقسیم می‌شوند و در این رده بندی ترتیب قرار گرفتن گروههای گیاهی به صورت بازدانگان ، تک لپه‌ایها و دو لپه‌ایها است.

رده بندی بسی (Bessey) یا نظریه رانالی

ترتیب قرار گرفتن گروههای مختلف در این رده بندی به صورت بازدانگان ، دو لپه‌ایها و تک لپه‌ایها می‌باشد که این ترتیب مورد قبول اکثریت گیاه شناسان است. به نظر بسی آلاله‌گان ، منشا پیدایش سایر نهاندانگان هستند. در رده بندی بسی ، آلاله‌گان در 3 مسیر مختلف تحول پیدا می‌کنند: در یک مسیر تک‌لپه‌ایها را بوجود می‌آورند و در دو مسیر دیگر ، انواع دولپه‌ایها را ظاهر می‌سازند.

رده بندی هاچنسون (Hutchinson) یا نظریه ماگنولیایی

هاچنسون در رده بندی خود ، گیاهان را به دو گروه علفی (Hebraize) و چوبی (Lignosae) تقسیم می‌کند و معتقد است که گیاهان گروه علفی از تحول آلاله‌گان ایجاد شده‌اند، ولی گیاهان متعلق به گروه چوبی از تحول ماگنولیالها بوجود آمده‌اند. این رده بندی نسبت به سایر رده بندیها از ارزش کمتری برخوردار است. نظریه هاچنسون مبتنی بر 22 اصل است که برخی از آنها عبارتند از:


  • تکامل ، روندی دو سویه است که از سویی به نگهداری صفات گرایش دارد و از سوی دیگر به کاهش و انقراض آنها منجر می‌شود.

  • تکامل در همه اعضای گیاه همزمان روی نمی‌دهد.

  • درختان و درختچه‌ها در بین گیاهان هر تیره نسبت به انواع علفی ، قدیمی‌تر هستند.

  • گلهای منظم ، نسبت به گلهای نامنظم قدیمی‌تر هستند.

  • پیوسته گلبرگها نسبت به جداگلبرگها ، جدیدتر هستند.

  • وجود پرچمها و برچه‌های فراوان و استقرار مارپیچی آنها در سطح نهنج صفاتی قدیمی هستند.

  • گلهای منفرد از گلهای مجتمع ، ابتدایی‌تر هستند.

رده بندی عددی

روشی است که درجه تشابهات بین موجودات زنده را با بکار گرفتن معیارهای عددی بررسی می‌کند و نتیجه تجزیه و تحلیل این معیارها را اساس رده بندی قرار می‌دهد.


  • در رده بندی عددی ، صفات موفولوژیکی در درجه اول اهمیت قرار دارند، زیرا سهل‌الوصول‌تر و آسانتر از سایر صفات قابل بررسی هستند.

  • در رده بندی عددی ، صفات مورفولوژیکی از ارزشی یکسان برخوردار هستند و معمولا صفات هم ساخت (Homologus) با یکدیگر مقایسه می‌شوند.

  • در این روشها ، حداقل 60 صفت و یا در حد ایده‌آل 80 تا 100 صفت مورد ارزیابی قرار می‌گیرند و سپس با استفاده از ماشینهای حساب و رایانه ، منحنی‌ها و دیاگرامهای مربوطه ، ترسیم می‌شوند.

جدول شاخه بندی گیاهان

نام فارسی شاخهنام علمی شاخهرده‌های موجود در آن
شاخه ریسه‌دارانTallophytaجلبکها و قارچها
شاخه خزه‌ایهاBryophytaخزه‌ها ، جگرواشها و شاخ‌واشها
شاخه نهانزادان آوندیPteridophytaپنجه گرگیان ، دم اسبیان و سرخسها
شاخه گیاهان دانه‌دارSpermatophytaبازدانگان و نهاندانگان

در مفهوم بیولوژیکی به روند تنظیم گیاهان در گروههای مرتب که دارای رابطه سلسله مراتبی با همدیگر هستند، رده بندی یا طبقه بندی یا Classification گفته می‌شود.

اطلاعات اولیه

در نظام رده بندی گروههایی که اصطلاحا واحدهای رده بندی نامیده می‌شوند، مانند گونه ، جنس ، تیره و ... گروههایی هستند که هر گروه بزرگتر شامل چندین گروه کوچکتر از خود است و شباهت افراد به هم در گروههای کوچکتر بیش از گروههای بزرگتر است. علم رده بندی گیاهان در واقع رده بندی تمام اطلاعاتی است که در مورد علوم گیاهی وجود دارد. مطالعه خیل عظیم گیاهان که امروزه نزدیک 300 هزار گونه دارند، بدون رده بندی آنها امری امکان ناپذیر است.

شناخت گیاهان و تعیین نام آنها در حد گونه که ارزش کلیدی برای انجام هر نوع مطالعات در علوم گیاهی دارد، آشنایی با علم رده بندی را امری غیر قابل انکار می‌سازد. دانش رده بندی سابقه‌ای به قدمت تاریخ انسان دارد، ولی رده بندی عملی که از 150 سال پیش شروع شده است، هر روز با پیشرفت علم عملی‌تر شده و تکامل بیشتری پیدا می‌کند.

رده بندی مصنوعی

این نوع رده بندی بر اساس تغییرات یک یا دو صفت تنظیم می‌گردد، مانند رده بندی گیاهان بر اساس تعداد پرچمها و یا تعداد خامه‌های گل یا فصل گلدهی و ... . اولین رده بندی مصنوعی بوسیله لینه انجام گرفت. لینه گیاهان را بر اساس تعداد پرچمهای آنها به 24 گروه تقسیم کرد و برای هر گروه یک نام علمی پیشنهاد کرد. بطور مثال Monodria برای یک پرچمی‌ها ، Diandria برای دو پرچمی‌ها و ... .

استفاده از این روش و استقبالی که در آن موقع از آن به عمل آمد، به خاطر سهولت کار بود. با توجه به افزایش تعداد گیاهان ، این روش کاربرد وسیع خود را از دست داد و امروزه فقط در تدوین کلیدهای گیاه شناسی و برای تفکیک تعداد معدودی از گیاهان یک منطقه بکار می‌رود.

اشکالی که بر رده بندی مصنوعی وارد است این است که گاهی گیاهانی در یک گروه قرار می‌گیرند که فاقد شباهتهای ظاهری و روابط خویشاوندی هستند. بطور مثال در گروه دو پرچمی‌ها ، درخت بید و سیزاب قرار می‌گیرند که فاقد هر نوع خویشاوندی و یا شباهت ظاهری هستند.

رده بندی طبیعی

در این رده بندی سعی می‌شود گیاهانی که دارای شباهتهای ظاهری و داخلی بیشتری در بین خود هستند، در گروههای مشترک قرار بگیرند. از جمله صفاتی که در رده بندیهای طبیعی مورد استفاده قرار می‌گیرند، عبارتند از : شکل ظاهری گیاه ، ساختمان دستگاههای رویشی ، نظام استقرار برگ در روی ساقه ، وجود یا فقدان گوشوارک ، فرم پهنک برگ. این موارد غالبا صفاتی هستند که به عنوان معیار شناسایی گیاهان و تعیین میزان خویشاوندی ، انتخاب می‌شوند.

در این رده بندی گونه ، واحد پایه است و برای توصیف یک گونه منحصرا نمی‌توان از یک صفت استفاده کرد، بلکه باید صفات دیگری را نیز بر این صفات افزود تا بتوان گیاهان را از هم تشخیص داد. همه صفات مشخص کننده یک گروه از ارزش یکسان برخوردار نیستند. بنابراین ارزیابی هر یک از صفات و ترجیح دادن برخی به برخی دیگر ، مربوط به خلاقیت ذهن گیاه شناس است.

از گیاه شناسانی که رده بندی طبیعی را ابداع کردند، می‌توان به گیاه شناس فرانسوی Dejussieu و Decandole دوکاندول ، گیاه شناس سوئدی ، اشاره کرد. آخرین نوع از این رده بندی ، رده بندی مربوط به دو گیاه شناس به نامهای Bentham _ Hooker می‌باشد که در کتاب خود قریب به هفت هزار جنس و 97 هزار گونه را معرفی کردند. در رده بندی آنها گیاهان به ترتیب در گروههای دولپه‌ای ، بازدانگان و تک‌لپه‌ایها مورد مطالعه قرار می‌گیرند. علی‌رغم قرار گرفتن بازدانگان بین دولپه‌ایها و تک‌لپه‌ایها که یکی از ایرادهای این رده بندی است، این رده بندی امروزه در اکثر موسسات گیاه شناسی استفاده می‌شود.

رده بندی تکاملی

رده بندی اینکلر _ پرانتل (Engle _ Prantle)

روشی است که در عین برخورداری از ویژگیهای یک رده بندی طبیعی (شباهت ظاهری) ، اصول و معیارهای حاکم بر روند تکاملی گیاهان را نیز مورد توجه قرار می‌دهد و اولین رده بندی تکاملی به شمار می‌رود. در این روش نهاندانگان به دو گروه تک‌لپه ، دولپه تقسیم می‌شوند و در این رده بندی ترتیب قرار گرفتن گروههای گیاهی به صورت بازدانگان ، تک لپه‌ایها و دو لپه‌ایها است.

رده بندی بسی (Bessey) یا نظریه رانالی

ترتیب قرار گرفتن گروههای مختلف در این رده بندی به صورت بازدانگان ، دو لپه‌ایها و تک لپه‌ایها می‌باشد که این ترتیب مورد قبول اکثریت گیاه شناسان است. به نظر بسی آلاله‌گان ، منشا پیدایش سایر نهاندانگان هستند. در رده بندی بسی ، آلاله‌گان در 3 مسیر مختلف تحول پیدا می‌کنند: در یک مسیر تک‌لپه‌ایها را بوجود می‌آورند و در دو مسیر دیگر ، انواع دولپه‌ایها را ظاهر می‌سازند.

رده بندی هاچنسون (Hutchinson) یا نظریه ماگنولیایی

هاچنسون در رده بندی خود ، گیاهان را به دو گروه علفی (Hebraize) و چوبی (Lignosae) تقسیم می‌کند و معتقد است که گیاهان گروه علفی از تحول آلاله‌گان ایجاد شده‌اند، ولی گیاهان متعلق به گروه چوبی از تحول ماگنولیالها بوجود آمده‌اند. این رده بندی نسبت به سایر رده بندیها از ارزش کمتری برخوردار است. نظریه هاچنسون مبتنی بر 22 اصل است که برخی از آنها عبارتند از:


  • تکامل ، روندی دو سویه است که از سویی به نگهداری صفات گرایش دارد و از سوی دیگر به کاهش و انقراض آنها منجر می‌شود.

  • تکامل در همه اعضای گیاه همزمان روی نمی‌دهد.

  • درختان و درختچه‌ها در بین گیاهان هر تیره نسبت به انواع علفی ، قدیمی‌تر هستند.

  • گلهای منظم ، نسبت به گلهای نامنظم قدیمی‌تر هستند.

  • پیوسته گلبرگها نسبت به جداگلبرگها ، جدیدتر هستند.

  • وجود پرچمها و برچه‌های فراوان و استقرار مارپیچی آنها در سطح نهنج صفاتی قدیمی هستند.

  • گلهای منفرد از گلهای مجتمع ، ابتدایی‌تر هستند.

رده بندی عددی

روشی است که درجه تشابهات بین موجودات زنده را با بکار گرفتن معیارهای عددی بررسی می‌کند و نتیجه تجزیه و تحلیل این معیارها را اساس رده بندی قرار می‌دهد.


  • در رده بندی عددی ، صفات موفولوژیکی در درجه اول اهمیت قرار دارند، زیرا سهل‌الوصول‌تر و آسانتر از سایر صفات قابل بررسی هستند.

  • در رده بندی عددی ، صفات مورفولوژیکی از ارزشی یکسان برخوردار هستند و معمولا صفات هم ساخت (Homologus) با یکدیگر مقایسه می‌شوند.

  • در این روشها ، حداقل 60 صفت و یا در حد ایده‌آل 80 تا 100 صفت مورد ارزیابی قرار می‌گیرند و سپس با استفاده از ماشینهای حساب و رایانه ، منحنی‌ها و دیاگرامهای مربوطه ، ترسیم می‌شوند.

جدول شاخه بندی گیاهان

نام فارسی شاخهنام علمی شاخهرده‌های موجود در آن
شاخه ریسه‌دارانTallophytaجلبکها و قارچها
شاخه خزه‌ایهاBryophytaخزه‌ها ، جگرواشها و شاخ‌واشها
شاخه نهانزادان آوندیPteridophytaپنجه گرگیان ، دم اسبیان و سرخسها
شاخه گیاهان دانه‌دارSpermatophytaبازدانگان و نهاندانگان


ادامه مطلب

[ چهارشنبه بیست و سوم آذر 1390 ] [ 17:58 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

2 لپه ای هاو1لپه ها
و2 لپه ای هاو1لپه ها
تک لپه‌ایها از اختصاصات کلی گیاهان تک لپه ها آن است که دارای لپه منفردی هستند که بر اثر عدم رشد در یکی از جوانب رأس جنین بوجود می آید. در تشکیل جنین تک لپه ایها ابتدا در رأس جنین اولیه برجستگی گردی بوجود می آید. سپس شکافی که ناشی از توقف رشد جنین در همان جهت است بوجود آمده، در دنبال آن سلولهای نهادی محور زیر لپه ای در پائین شکاف ظاهر شده سریع شروع به رشد می کنند و روی آن نیز محور جنین اولیه دراز میشود و لپه را بوجود می آورد و از این پس محور ساقه چه بتدریج از محور جنین مقدماتی که دارای یک لپه است متمایز می گردد. در موقع رویش دانه انتهای فوقانی لپه معمولاً در پوشش دانه باقی مانده، انتهای پائینی آن دراز شده، با فرورفتن محور زیر لپه ای به درون خاک آنرا به زیر خاک فرو می برد. رشد ریشه اصلی حاصل از رشد ریشه چه در تک لپه ایها محدود بوده ، بزودی جای آنرا ریشه های فرعی می گیرند. این ریشه ها نیز زد از بین رفته جای خود را به ریشه های نابجا واگذار می کند ریشه های نابجای تک لپه ایها فاقد انشعاب یا دارای انشعاب کم هستند به علت نداشتن ساختمان پسین قطر آنها همیشه ثابت باقی می مانند. دوران فعالیت ریشه های نابجا محدود بوده بزودی تجدید می شوند ساقه در تک لپه ایها از جوانه جانبی رأس جنین بوجود می آید و محور زیر لپه ای در جریان رویش دانه هیچگاه رشد نکرده تقریباً ثابت باقی می ماند این نحوه رشد که حالت منو سمپودیک (Monosympodique) را نشان می دهد عامل اصلی تشکیل ساقه ریزومی یا سا قه های غده ای سفت و یا ساقه های کپه ای شکل پوشیده از فلسها در تک لپه ای ها است. گیاهان تک لپه ای عموماً علفی و غالباً پایا هستند ساقه هوایی آنها معمولاً بدون انشعاب و برگی است و به جز در بخش تولید مثل (گل آذین) که ممکن است انشعاباتی داشته باشد در تمام طول بی انشعاب باقی می مانند برگهای تک لپه ای ها دمبرگ ندارند و غالباً به وسیله نیامی طویل ساقه را احاطه می کنند اشکال کلی برگها تقریباً دراز و کشیده بوده، دارای رگبرگهای موازی و مویرگهای بسیار ظریف ارتباط دهنده آنها هستند گلها در تک لپه ایها سه پر (تری مر) و هر حلقه پوششی یا زایای آن از سه قطعه تشکیل می شود. نهاندانگان (Angiosperms) گروه بزرگی از گیاهان دانه‌دار را تشکیل می‌دهند که تاکنون بیش از 350 هزار گونه از آنها شناخته شده است و هر ساله نیز تعداد زیادی گونه‌های تازه شناخته شده بر این مقدار افزوده می‌شود. قدیمی‌ترین آثاری که از نهاندانگان در کاوشهای زمین شناسی بدست آمده موید تنوع آنها در نیمه دوم ژوراسیک است. نهاندانگان به دو گروه تک لپه‌ایها و دو لپه‌ایها ، تقسیم بندی می‌شوند صفات عمومی تک لپه‌ایها یاخته تخم با تقسیمات مکرر خود پیش جنینی را ایجاد می‌کند منطقه توقف نمو جنین جانبی است و رشد بعدی جنین از نقطه مقابل آن انجام می‌شود و یک لپه را که نسبت به محور پیش جنین جانبی است را تشکیل می‌دهد. تشکیل بافت آلبومن در دانه تک لپه‌ایها از نوع هسته‌ای یا حالت حد واسط است. یعنی بعد از تقسیم یاخته مادر آلبومن دیواره‌ای بین یاخته‌های حاصل از تقسیم ایجاد نمی‌شود. در تک لپه‌ایها ، ریشه اصلی بعد از مدتی از بین می‌رود و ریشه‌های نابجا که از قسمتهای زیرین ساقه بوجود می‌آیند، جانشین آن می‌گردند. در تک لپه‌ایها ، ساقه منشعب نمی‌شود و آنچه انشعاب حاصل می‌کند، محور گل آذین است نه ساقه. برگ دارای رگ‌بندی موازی است و تعداد اجزای گل 3 یا مضربی از 3 می‌باشد دستجات آوندی در برش عرضی ساقه متعدند و در روی دوایر متحدالمرکز قرار می‌گیرند. ساختمان چوب و آبکش ثانویه که در دو لپه‌ایها دیده می‌شود در تک لپه‌ایها وجود ندارد. تکامل و فیلوژنی تک لپه‌ایها تشابه کامل دستگاه تولید مثل در تک لپه‌ایها و دو لپه‌ایها نشان می‌دهد که نهاندانگان شاخه متشابهی از گیاهان گلدار را تشکیل می‌دهند که ممکن است دارای منشا مشترک باشند. اموزه اکثر گیاه‌شناسان بر این عقیده استوار هستند که تک لپه‌ایها از دو لپه‌ایهای جدا برچه یعنی آلاله‌گان (Ranales) منشا گرفته‌اند. وجود یک لپه واحد در انواع متعدد آلاله‌گان ، پراکندگی دستجات آوندی در ساقه انواع مختلفی از آلاله‌گان مانند نیلوفر آبی و وجود گلهای سه قسمتی در گونه‌های متعددی از آلاله‌گان ، نظریه فوق را تائید می‌کنند. رده بندی تک لپه ایها 1) راسته Helobiales یا Apocarpales : گیاهانی هستند آبزی ، دارای برچه‌های فراوان و جدا از هم ، پرچم‌های زیاد با استقرار مارپیچی ، گلهای ناقص ، دانه فاقد آلبومن و تخمدان فوقانی که شامل تیره‌های زیر است تیره تیر کمان آبی alismaceae: گیاه معروف این تیره sagittaria sagitifolia است تیره هزارنی Butomaceae: گونه معروف آن هزارنی یا Buttomus است تیره Iuncaginaceae: گونه معروفش Triglochin است 2) راسته  spadiciflorales: گل آذین از نوع سنبله یا از نوع اسپادیس است که بوسیله یک یا چند براکته محافظ به نام اسپات پوشیده شده است. دانه دارای آلبومن ، گلهای ناقص و تخمدان فوقانی که شامل تیره‌های زیر است. تیره خرما palmae: گیاهانی هستند درختی یا علفی با ساقه راست و استوانه‌ای. خرما (phoenix) و نارگیل (cocos) از گیاهان معروف این تیره هستند.  تیره گل شیپوری Araceae: از گیاهان این تیره ، گل شیپوری (Arum) دارای نمونه‌های خودرو در ایران می‌باشد. تیره عدسک آبی lemnaceae: از گیاهان این تیره عدسک آبی (Lemna minor) در شمال ایران دیده می‌شود. تیره گرز Typhaceae: گیاهان معروف این تیره نی لوئی sparganium و Typha می‌باشد. 3) راسته  glumales گل آذین‌ها از نوع سنبله ، گلها ناقص ، دانه دارای آلبومن آردی شکل و تخمدان فوقانی که شامل تیره‌های زیر است. تیره گندم Gramineae: تیره‌ای شامل 600 جنس و 2000 گونه. ارزن ، ذرت ، برنج ، نیشکر ، جو و چاودار از گیاهان معروف این تیره است. تیره جگن cyperaceae: نی بوریا cyperus و جگن carex از گیاهان معروف این تیره است. 4) راسته  Liliales گلها منظم و کامل ، دانه دارای آلبومن ، تخمدان فوقانی که شامل تیره‌های زیر است. تیره آلاله LiLiaceaee: پیاز (Allium) ، لاله (Tulipa) ، گل حسرت (colchicum) و مارچوبه (Asparagus) از گیاهان معروف این تیره است. تیره برگ بیدی commelinaceae: برگ بیدی Tradescantia در ایران به صورت زینتی پرورش می‌یابد. تیره سازو Juncaceae: گیاه سازو juncos در این تیره قرار دارد. 5) راسته  Albominales دانه دارای آلبومن ، گلها منظم یا نامنظم و تخمدان تحتانی. موز ، زنجبیل ، گل نرگس ، هل ، زنبق و آناناس از تیره‌های معروف این راسته هستند. 6) راسته  Exalbominales دانه فاقد آلبومن گلها نامنظم و تخمدان تحتانی. تیره معروف این راسته ، ثعلب یا ارکیده است که دارای گونه‌های فراوانی در ایران می‌باشد. گیاهان دو لپه سلسله گیاهان (Metaphyta) در 4 شاخه قرار می‌گیرند. شاخه تالوفیتها یا ریسه داران که شامل جلبکها و قارچها هستند. شاخه خزه‌ایها ، شاخه نهانزادان آوندی و شاخه گیاهان دانه‌دار. سه شاخه اخیر تحت عنوان کروموفیتها یا گیاهان تنه‌دار ، نامیده می‌شوند. شاخه گیاهان دانه‌دار به دو زیر شاخه بازدانگان و نهاندانگان تقسیم می‌شود. زیر شاخه نهاندانگان شامل دو رده تک لپه‌ایها و دو لپه‌ایها می‌باشد. دو لپه‌ایها خود شامل دو لپه‌ایهای بی‌گلبرگ ، دو لپه‌ایهای جدا گلبرگ و دو لپه‌ایهای پیوسته گلبرگ می‌باشد که تعداد زیادی از گیاهان دانه‌دار را در خود جای داده‌اند. دو لپه‌ایهای جدا گلبرگ  Dialypetalae گیاهانی هستند با گلهای کامل و دو جنسه که پوشش گل آنها به صورت کاسبرگ و گلبرگ تمایز یافته و اجزای گل در چرخه‌های متوالی و به صورت متناوب باهم قرار دارند و گرده افشانی در آنها بوسیله حشرات صورت می‌گیرد. جدا گلبرگها بالغ بر 70 هزار گونه گیاهی هستند و براساس ساختمان نهنج و نحوه قرار گرفتن اجزای گل در سه گروه فرعی قرار می‌گیرند. تالامیفلورها كه در آنها نهنج گل برآمده یا گنبدی شکل است و اجزای گل مستقیما بر روی نهنج استقرار یافته‌اند و شامل 5 راسته است. 1) راسته آلاله‌گان (Ranales): که برچه‌ها جدا از هم و اجزای گل غالبا در روی یک خط مارپیچی در سطح نهنج قرار دارند. 2) راسته پاریتال (parietals): که برچه‌ها پیوسته بهم و تمکن آنها جانبی است. 3) راسته گوتیفرال (Gutti ferales): که برچه‌ها پیوسته بهم و تمکن آنها محوری و کاسبرگها در داخل غنچه گل ، همپوشان هستند. 4) راسته ختمی (Malvales): که برچه‌ها پیوسته بهم و تمکن آنها محوری و کاسبرگها در داخل گل به صورت کفه‌ای قرار دارند. 5) راسته فرفیون (Euphorbiales): که برچه‌ها پیوسته بهم و تمکن آنها محوری ، گلها یک جنسه و غالبا فاقد گلبرگ هستند. دیسیفلورها که در آنها نهنج گل برآمده یا گنبدی شکل است و اجزای گل در سطح دستگاه مولد شهد و یا به حالت فررفته در آن قرار دارند 1) راسته شمعدانی (Geraniales): نافه شامل دو ردیف پرچم و دستگاه ترشحی به صورت غده‌هایی در پای پرچمها قرار دارد. 2) راسته افرا (Sapindales): نافه شامل دو ردیف پرچم و دستگاه مولد شهد به صورت یک صفحه در محوطه خارجی پرچمها قرار دارند. 3) راسته شمشاد (Celastrales): نافه شامل یک ردیف پرچم و دستگاه مولد شهد در داخل پرچمها و خارج پرچمها قرار دارد. کالسیفلورها سه جزء خارجی اجزای گل یعنی کاسبرگها ، گلبرگها و پرچمها از قسمت زیرین خود بهم پیوسته‌اند و نهنج پیاله مانند یا کوزه‌ای شکل را در انتهای دمگل بوجود آورده‌اند. این گروه شامل 5 راسته است 1) راسته گل سرخ( (Rosales 2) راسته چتریان (Umbellales) 3) راسته مورد( (Myrtales 4) راسته گل ساعتی( (Passiflorales 5) راسته کاکتوسها (Cactales) دو لپه‌ایهای پیوسته گلبرگ  Sympetalae این گیاهان بالغ بر 50 هزار گونه هستند. گلبرگها در این گیاهان بهم پیوسته هستند. در اغلب پیوسته گلبرگها پرچمها به قسمت داخلی جام گل پیوستهاند. این گروه از گیاهان شامل 11 راسته هستند که در سه گروه قرار می‌گیرند. گروه اول پیوسته گلبرگهای 5 پیرامونی ، با تخمدان فوقانی و 5 برچه. 1) راسته اریکال (Ericales): ابتدایی‌ترین راسته هستند، جام گل گاهی ناپیوسته ، نافه 10 پرچمی و پرچمها غیر متصل به گلبرگها 2) راسته پامچال (Primulales): جام گل پیوسته ، پرچمها به قسمت داخلی جام گل پیوسته‌اند 3) راسته خرمالو( (Ebenales 4) راسته( (Plumbaginales گروه دوم پیوسته گلبرگهای 4 پیرامونی ، با تخمدان فوقانی و 2 برچه 1) راسته Gentianales: که از این راسته می‌توان به زیتون ، زبان گنجشک و یاسمن اشاره کرد. 2) راسته Polemoniales: که از این راسته می‌توان به گاو زبان ، سیب زمینی و گوجه فرنگی اشاره کرد 3) راسته Personales: که از این راسته می‌توان به گل میمون ، گل جالیز و کنجد اشاره کرد 4) راسته Lamiales: که از این راسته می‌توان به نعنا، بارهنگ و شاه پسند اشاره کرد گروه سوم پیوسته گلبرگهای 4 پیرامونی ، با تخمدان تحتانی و 2 برچه 1) راسته گل استکانی (Campanulales): که شامل گل استکانی و کدو است. 2) راسته روناس (Rubiales): که شامل تیره روناس و بداغ است. 3) راسته گل مینا (Asterales): که شامل تیره گل مینا ، تیره سنبل‌الطیب و تیره خواجه باشی می‌باشد. دو لپه‌ایهای بی‌گلبرگ  Monochlamideae 1) راسته کازوآرینال (Casuarinales): گیاهانی هستند درختی با ظاهری شبیه دم اسبیان و گلها یک جنسه می‌باشد. 2) راسته آمنتال (Amentales): در این راسته تیره‌های بید ، راش ، فندق و گردو قرار دارد. 3) راسته گزنه (Urticales): در این راسته تیره‌های گزنه ، توت ، نارون و شاهدانه قرار دارد. 4) راسته دانه مرکزیان (Centrospermales): در این راسته تیره‌های اسفناج ، گل میخک ، چغندر و لاله عباسی قرار دارد. 5) راسته علف هفت بند (Polygonales): در این راسته تیره‌های ترشک ، علف هفت بند و ریواس قرار دارد. 6) راسته Santalales: که در این راسته تیره معروف دارواش قرار دارد. محورهای برگی محور هوایی اکثر گیاهان تک لپه‌ای از نظر وضع و مسیر آوندها نوعی ساقه برگی به شمار می‌آید. زیرا تمام دستجات آوند این نوع ساقه‌ها ، ناشی از کامبیوم خارج آوندی است که در حاشیه بخش پوستی ساقه قرار دارد. آوندهای حاصل از کامبیوم مزبور پس از طی چند میان گره متوجه بخش داخلی محور ساقه شده ، پس با یک انحراف سریع گریز از مرکز ، از آن خارج و وارد برگ می‌گردند به عبارت دیگر ساقه هوایی گیاهان تک لپه‌ای ناشی از اجتماع دستجات آوندی برگها هستند. محورهای ساقه‌ای در گیاهان دو لپه‌ای ، آوندهایی که از محور (ساقه) وارد برگ می‌شوند خود انشعاباتی از دستجات آوندی ساقه‌اند. در برش عرضی ساقه دو لپه‌ایها بطور کلی دو بخش پوست و استوانه آوندی که در آن دستجات آوندی روی یک حلقه قرار دارند دیده می‌شود و در مقایسه با مقطع ساقه گیاهان تک لپه‌ای که در آن آوندهای بیشماری روی حلقه‌های متعدد هم مرکز قرار دارند متفاوت است. بنابراین با یک نظر ساده می‌توان هر حلقه آوندی را در ساقه تک لپه‌ایها به یک برگ ارتباط داد.اطلاعات ديگردر عده‌ای از گیاهان تک لپه‌ای حتی محور برگی نیز به صورت اشاره شده وجود ندارد و آنچه به ظاهر ساقه هوایی به نظر می‌آید نیام پیوسته برگهاست که لفاف مانند روی هم قرار دارند و مانند ساقه موز در مقایسه برش عرضی ساقه دو لپه‌ایها و محور هوایی تک لپه‌ایها گاهی حالات حد واسط نیز دیده می‌شود مانند ساقه اختری از تک لپه‌ایها که در مقطع عرضی ساختاری شبیه برخی از دو لپه‌ایها مانند شقایق دارند. از اختصاصات عمومی گیاهان دو لپه ای آن است که دانه در این گروه گیاهی از دانه گیاهان تک لپه ای در وضع رشد رأس جنین که بسرعت متوقف شده دو نقطه جانبی آن بر اثر رشد ایجاد دو لپه متورم را می کند متفاوت بوده، همچنین ریشه اصلی در دو لپه ایها (برخلاف تک لپه هایها که وجود ندارد) از رشد ریشه چه جنین ایجاد میشود. فقط در دولپه ایهای دارای ریزوم ریشه های نابجا (که کار ریشه اصلی را انجام می دهند) مانند تک لپه ایها دیده میشود. ساقه و ریشه در دو لپه ایها (بر خلاف تک لپه ایها) دارای ساختار پسین و رشد قطری است تعداد قطعات گل در این گروه در هر حلقه چهارتایی یا پنج تایی بوده، در بعضی از خانواده ها استثنائا ممکن است 3 تا 6 قطعه باشد. تشابه کامل دستگاه تولید مثل در تک لپه‌ایها و دو لپه‌ایها نشان می‌دهد که نهاندانگان شاخه متشابهی از گیاهان گلدار را تشکیل می‌دهند که ممکن است دارای منشا مشترک باشند. اموزه اکثر گیاه‌شناسان بر این عقیده استوار هستند که تک لپه‌ایها از دو لپه‌ایهای جدا برچه یعنی آلاله‌گان (Ranales) منشا گرفته‌اند. وجود یک لپه واحد در انواع متعدد آلاله‌گان ، پراکندگی دستجات آوندی در ساقه انواع مختلفی از آلاله‌گان مانند نیلوفر آبی و وجود گلهای سه قسمتی در گونه‌های متعددی از آلاله‌گان ، نظریه فوق را تائید می‌کنند. امروزه در حدود 450 گونه گياه حشره خوار در جهان وجود دارد که همگي از گياهان دو لپه اي هستند. سیستم های ریشه ای: سیستم های ریشهای که در واقع همان شکل های اصلی یا متداول ریشه را نشان می دهند متنوع هستند که با کمی دقت می توان آنها را در دو نظام مختلف رده بندی نمود از این نظامها به سیستم های ریشه ای اشاره شده است . دو سيستم ريشه اي وجود دارد :  1)سيستم ريشه راست (Tap Root System  ): در بيشتر دولپه اي ها (Dicotyledons )  ديده مي شود در اين سيستم گياه داراي يک ريشه اصلي است که در روي آن چند ريشه فرعي ( Lateral Roots )توليد مي شود . چیرگی راسی مربوط به ریشه اولیه باعث رشد برتر ریشه اولیه می شود . مریستم انتهایی این ریشه سرعت و جهت رشد ریشه های فرعی را کنترل می نماید.  2-سيستم ريشه افشان ( Fibrous Root System ) : در بيشتر تک لپه اي ها (Monocotyledons )  وجود دارد . در اين سيستم ريشه اوليه بزودي از رشد باز مي ماند و چندين ريشه ديگر که منشا آنها غير از ريشه چه جنيني ( Radicle ) است جايگزين آن مي شوند لذا گياه داراي چندين ريشه بوده که هر کدام داراي ريشه هاي فرعي فراوان مي باشند . تمام ریشه های موجود در تک لپه ایها ریشه نابجا هستند.
ادامه مطلب

[ چهارشنبه بیست و سوم آذر 1390 ] [ 17:45 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

تفاوت تک لپه ای ها و دو لپه ای ها

تفاوت تک لپه ای ها و دو لپه ای ها  (مطالب علمی)


نهان دانگان به دو گروه تک لپه ای و دو لپه ای تقسیم می شوند.

نهان دانگان تک لپه:
ـ گیاهک دانه تنها یک لپه دارد
.
ـ غالبا ریشه افشان و ساقه زیر زمینی یا پیاز دارند
.
ـ ساقه هوایی آنها اغلب فاقد انشعاب است، مگر در بخش تشکیل گل، که ممکن است انشعاباتی داشته باشد
.
ـ اغلب برگهای گیاهان تک لپه ای دمبرگ ندارند، در عوض به وسیله نیام، دور ساقه را احاطه می کنند .پهنک برگ تقریبا در اغلب تک لپه ایها کشیده و رگبرگها موازی هستند و رگبرگهای موازی به وسیله رگبرگهای مویین به هم مربوط می شوند
.
ـ تعداد قطعات گل اغلب سه یا مضربی از این عدد است
.
ـ دستجات آوندی بصورت پراکنده هستند
.
مثالها
:
گندم ، برنج، ذرت و خرما....وانیل و زعفران

زنبق، گل اختر، لاله، سنبل و ثعلب

نهان دانگان دو لپه:
ـ گیاهک دانه دارای دو لپه است
.
ـ اغلب آنها ریشه راست دارند
.
ـ ساقه هوایی آنها اغلب منشعب است
.
ـ برگها دارای گوناگونی فراوان بوده، رگبرگهای آنها اغلب منشعب و غیر موازی است
.
ـ تعداد قطعات گل در آنها ۲ یا ۵ یا مضربی از این اعداد است
.
ـ دستجات آوندی در یک حلقه قرار دارند.

مثالها:
به سه گروه بی گلبرگ، جدا گلبرگ و پیوسته گلبرگ تقسیم می شوند
.
بی گلبرگ:بید،فندق، بلوط و گردو

جدا گلبرگ:تیره های شب بو، خشخاش، مرکبات، گل سرخ و باقلا
پیوسته گلبرگ:تیره های گل میمون، نعناع، گاو زبان، و سیب زمینی

      

 

 

[ چهارشنبه بیست و سوم آذر 1390 ] [ 17:44 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

رده بندی تک لپه ای ها

تاريخچه رده بندي :     معمولا هرگیاه به وسیله صفات ومشخصات ثابتی شناخته می شود.این صفات ومشخصات ثابت گیاه (شرح گیاه) همیشه باید بسیار روشن وقاطع باشد تا گیاه مورد نظر با گیاهی دیگر واحیانا نزدیک به آن اشتباه نشود وشناخت آن برای جوینده گمراه کننده نباشد.منظور از شناخت گیاه تمیز دادن آن از دیگر گیاهان است بنابراین برای رسیدن به این هدف اولین گام وساده ترین راه رده بندی گیاهان با توجه به صفات واختصاصات مشترک آنهاست که این خود پایه واساس علم تاكسونومی یا نظام رده بندی است.     عرصه کره خاکی شاهد گیاهان گوناگونی است که به مجموع آن جهان یا سلسله گیاهی می گویند سلسله گیاهی به ترتیب دارای تقسیمات زیر سلسله، شاخه، رده، راسته، تیره، جنس وگونه است وگیاه وقتی شناخته می شود که گونه آن معلوم شود.     آغاز گیاه شناسی جدید را باید از دوره رنسانس اروپا دانست وبرونفل، فوش ،بوک ،شارل دولکلوز، و دولوبل اولین گیاه شناسانی هستند که از این دوره به بعد به شرح گیاهان پرداخته اند وتا سال 1576 مجموعه وکاتالوگی از گیاهان زراعی یا گیاهان محیط اطراف خود را با شرح مختصر شناسایی منتشر کرده اند در این آثار شرح شناسایی گیاهان بسیار ساده وفاقد مهارت لازم است. ولی از طبیعت گیاه حکایتی دقیق دارند.بدیهی است در این شرح نویسی ها هیچ گونه انگاره یا فکری از گونه یا جنس وجود ندارد ولی چون در تالیفات وآثار خود طبیعتا" گیاهان را از روی شباهت ومجاورتشان با هم دسته بندی می کردند.شاید بتوان طرح اولیه تیره یا خانواده مانند:گروه یا دسته چتریان، مرکبان، نعناعیها، سرخسها ومخروطیان را در نوشته آنها دید.     در این مجموعه های قدیمی تعداد گیاهان ذکر یا شرح داده شده ابتدا بسیار کم بودند.     سپس بتدریج برتعداد گیاهان ذکر یا شرح داده شده ، افزوده شده است به طوری که بعد از مدت کوتاهی رقم آنها چشمگير شد. دانشمندان علوم طبيعي وگياه شناسان به منظور بررسي وافزايش تجارب خود ، به سیاحت ومسافرتهای بین قاره ای می پرداختند ویکی از ره آوردهای این سیر وسیاحت افزایش نام گیاهان بود.     در قرن هفدهم استفاده از میکروسکوپ علاوه بر پیشرفت سریع گیاه شناسی عمومی وکشف صفات جنسی گیاه مانند گل ونقش واهمیت بخشهای مختلف آن پیشرفت رده بندی را نیز تسریع کرد.     ژی رای انگلیسی (1623- 1708 میلادی)بزرگترین گیاه شناس وشرح نویس گیاهی گونه هایی را که دارای صفات مشترک وهمجنس بودند در گروه بزرگتری قرارداد وبا تکیه بر اصل صفات مشترک جنسها را نیز در گروه بزرگتری دسته بندی کرد وسپس ای دسته ها را با در نظر گرفتن موقعیت ووضع قطعات چرخه های گل مانند جدا گلبرگی، پیوسته جامی، بی گلبرگي وسایرصفات در گروههای بالاتر جمع کرد ولی " ژي رای" هم تقسیمات درخت، درختچه، بوته وعلفی را درده بندیهای خود حفظ کرد.     کارل لینه سوئدی که باید او را پدر گونه نامیددر سال 1758 میلادی در حدود 6200 گیاه وسپس 8551 گونه گیاهی را نامگذاری وبه شرح آنها پرداخت وآثاراواثر عمیقی برآثار گیاه شناسان بعدی داشته است.شرح وشیوه نگارش او در مورد گیاهان هنوزهم سرمشق شرح نویسی گیاه شناسان امروزی است.در حال برای گیاهان گلدار این رقم به 200000 تا 250000 گونه رسیده است.معادل آن برای ریسه داران ذکر می شود. انواع سیستم های رده بندی: 1-    رده بندی مصنوعی 2-    رده بندی طبيعي 3-    رده بندي فیلوژنیک   1- رده بندی مصنوعی :     تمام رده بندی هایی که بر پایه یک صفت قرار دارندرده بندی مصنوعی به شمار می آیند در سال 1585 سزالپین فهمید که وجود دانه وتکثیربه وسیله آن برای گیاهان صفت بسیار ممتازی است.بنابراین برپایه وجود دانه وبذر یعنی با انتخاب تنها یک صفت گیاهان را رده بندی کرد.لینه بر پایه ساختمان پرچمهای گل گیاهان را رده بندی کرد وآنها را در 24 رده قرار داد.     به عنوان مثال لینه نافه های تک پرچمی را موناندر ، دو پرچمها را دیاندر وسه پرچمیها را تریاندر وبالاخره نافه هایی را که دارای پرچمهای فراوان بودند پلی آندر نامید.چنانکه می بینیم این رده بندی علاوه برآنکه با طبیعت هیچ توافق ورابطه ای ندارد نواقص بسیاری نیز دارد برای مثال در دو پرچميها(دیاندرها)زیتونها، سیزابها وسالویا ها که هر کدام به یک تیره جداگانه ارتباط دارند وتیره های آنها نیز از یکدیگر بسیار دور هستند در یک دسته قرار دارند بنابراین با این رده بندی نه تنها شناسایی گیاهان آسان نیست بلکه غیر عملی نیز هست.در جهان گیاهی برای شناسایی گیاهان از روش مصنوعی ديگری استفاده می کنند که به آن روش دو شاخه کردن صفات يا روش دوشاخه اي مي گويند. در این روش بود یا نبود یک صفت یا صفات متضاد معینی را در نظر می گیرد وبه این ترتیب برای هر سوال فقط دو جواب آری یا نه باقی می ماند ودر هر نوبت با انتخاب متوالی صفات گروه کثیری از گیاهان فاقد آن صفات حذف می شوند ودر آخرین مرحله این توالی یک انتخاب که تعیین کننده ومشخص کننده گیاه مورد نظر است باقی می ماند.                                               شرح کلید شناسایی گیاه پیدازاد......................................................................................................................................................................الف گیاه نهانزاد(صفت متقابل وعکس)....................................................................................................................................ب   وقتی معلوم شدمثلا گیاه موردجستجو گلدار ودر گروه(الف)قرار داردبدیهی است دیگر احتیاجی به جستجو در گروه(ب)نخواهد بودوازآن صرف نظر می شود.   حال در گروه (الف): 1. گیاه دارای گلهای نرماده(هرمافرودیت) ........................................................................2      - گیاه دارای گلهای تک جنس...................................................................................*      در این مرحله از تقسیم به دو شاخه  ،معلوم می شود که گیاه مورد نظر در کدام یک از دوشاخه قرار دارد ;مثلا ،اگر        گل آن نروماده باشد ،باید در همان شاخه که با شماره (1) مشخص شده و معرف صفت مثبت (+) است جستجو را ادامه دهید واز شاخه هایی که با علامت (-) مشخص شده است ومعرف صفت متقابل یا نبود صفت شاخه بالایی است ،صرف نظر کنیم.   در این جا لازم است یادآور شویم که در کلید های متداول فلورهای مختلف کشورهای جهان ،بود یانبود صفت یا صفات متقابل به صورت های مختلف نشان داده می شود; مثلا، استفاده از حرف ((a))یا ((الف)) برای یک صفت یا حرف ((b))یا ((ب))برای صفت متقابل با آن ،یا با شماره ای که مقابل آن می گذارند،درجه یا دفعات تقسیم را مشخص می کنند ; مثلا ،در تقسیم بالا که گل نر ماده یا تک جنس است این طور می نویسند .   a1  .گیاه دارای گلهای نرماده .........................................2 يا a2 b2 .گیاه دارای گلهای تک جنس.......................................................................* يا *2        در اینجا با ید اضافه کرد که هر شاخه تقسیم می تواند به شناسایی گیاه مورد نظر برسد ،یا خود تقسیمات وشاخه های دیگر پیدا نماید ،که در حالت اخیر در جلوی شاخه مزبور همان طور که در دو سطر قبل دیده شد شماره که معرف تقسیم بعدی است ،گذارده می شود ; مثلا، اگر گیاه مورد نظر دراینجا دارای گلهای نرماده باشد باید در شاخه 1یا 1a که به2 يا 2a ختم شده است ،آن را جستجو کرد .بنابراین به صورت زیر تقسیم می شود:   2یا .2 a گل سه پر (در هر حلقه گل سه قطعه وجود دارد ).................................3 يا a3 - یا .2 a گل پنچ پر(در هر حلقه گل پنج قطعه وجود دارد)....................................* يا b *      به این ترتیب با حذف متوالی ،به تدریج به هویت ونام گیاه مورد نظر نزدیک می شویم; برای مثال ،درمی یابیم که گیاه مورد نظر فرضا" یک گالیوم (شیرپنیر)وگل آن زرد است .از این پس صفات استقرار برگ روی ساقه را مورد بررسی قرار می دهیم که آیا در هر چرخه ،چهاربرگ وجود دارد یا تعداد آن در هر چرخه بیشتر ازچهار برگ (مثلا 6تا12)است؟ بدین ترتیب معلوم می شود که گیاه مورد شناسایی ما گالیوم کروسیاتا ویا گالیوم وروم می باشد .   در تکمیل این مطلب باید به این نکته اشاره کردکه کلید شناسایی گونه های گیاهی در یک منطقه یا در یک جنس یا یک تیره یا یک راسته به علت کثرت گونه ها ووجود صفات بی شمار،همراه با صفات متقابل سبب می شود که هر شاخه از یک تقسیم به شناسایی یک گونه یا یک واحد سیستماتیکی منجر شود یا شاخه ای ازآن معرف یک گونه وشاخه دیگر آن منتهی به تقسیم دو شاخه بعدی شود ،یا هریک از دو شاخه تقسیمات دیگری به دنبال داشته باشد .در هر حال شماره مقابل هر شماره(اگر به گونه ای ختم نشوند)درجه تقسیم آن را مشخص می کندواز آنجا که تقسیمات شاخه های مقدم تا تمام نشود ،تقسیمات شاخه های بعدی نمی تواند شروع شود; بنابراین ،شماره هایی که در مقابل هر شاخه در طرف چپ قرار می گیرندجوینده را به تقسیم مورد نظر راهنمایی می کنند،اکثرا" ممکن است ترتیب توالی نداشته باشند ولی شماره های طرف راست کلید که معرف دفعات تقسیم در کلید هستند (همان طور که در کلیدهای شناسایی واحدهای سیستماتیکی این کتاب در صفحات آینده خواهیم دید)همیشه نظم توالی خود را حفظ می کنند.   اجتماع گونه ها ،گروههای بزرگتری به نام جنس وتیره یا خانواده تشکیل می دهند .در فلورهای مختلف جهان ،تجمع گونه ها در خانواده ها ،به طرق مختلف رده بندی شده اند وتدوین فلورها از این نظر با هم کم وبیش تفاوت دارند ; مثلا خانواده یا تیره آلاله داری گونه هایی است که در چندین دسته یا گروه قرار دارند .دسته ای دارای پوشش کامل ،دسته ای فاقد پوشش یا جام هستند،بعضی گلهای 12برچه ای دارند وبرخی دیگر دارای بیش از 12 برچه می باشند ودسته ای هم وجود دارند که برچه های آنها بسیار کم است .چنانچه می بینیم رده بندی مزبور در کل یا حداقل در جزهای خود مصنوعی است واساس گروه بندی گونه ها ،برپایه تعداد کمی از گونه ها غالب قرار دارد وبا آنکه جنبه های علمی وعملی آن در جای خود اهمیت زیادی دارد ،ولی از آنجا که حاکی از یک ارتباط واقعی وانسابی وپیوند طبیعی گونه ها در خانواده نیست ،به همین جهت این رده بندی ونظایر آن نمی تواند ارضا کننده باشد ،مگر آنکه ان را سرآغاز یک رده بندی طبیعی واقعی بدانیم .       لینه در پایان متوجه نقص كار خود شد ودریافت که با روش او نمی توان به یک رده بندی طبیعی دست یافت.اساس رده بندی طبیعی بعدها به وسیله ژوسیوکه در آینده به آن اشاره خواهیم کرد ،ریخته شد.در رده بندی طبیعی اساس کار کوشش در دسته بندی گروه های مشترک ومشابه گیاهی کنارهم وتوجه به شباهت های عمیق ونزدیک بین آنها است.صفاتی در رده بندی طبیعی بیشتر مورد توجه است که اساس ساختمان گیاه برآن قرار داشته باشد.رده بندی طبیعی در حقیقت یک رده بندی تحقیقی واستنتاجی است.   2- رده بندی طبیعی :     تمام رده بندی ها یی که در آنها شرح وتوصیف یک گونه ،یا یک گروه،برمبنای چند صفت کنار هم انجام گیرد رده بندی طبیعی نامیده می شوند.     در رده بندی طبیعی صفاتی بیشتر مورد توجه که اساس ساختمان اندام گیاه  برآن قرار داشته ودر حقیقت رده بندی طبیعی یک رده بندی تحقیقی و استنتاجی است .تمام صفات در توصیف گونه دارای ارزش برابر نیستند،مثلا داشتن یا نداشتن آوند صفت مهمی است که توسط آن گیاه به دو شاخه نهانزادان وپیدازادان تقسیم می شوند،یا ویژگی های دانه،صفت مهمی است که توسط آن گیاهان را به دو دسته نهاندانگان و بازدانگان تقسیم بندی می کنند . زیر بنای فکری در این نوع رده بندی ،اصل موسوم به ثبوت گونه ها "Fixism" می باشد،یعنی معتبر ترین صفت،صفتی است که تغيیرآن صفروثبوت آن100باشد.   مثال:     اگر در شرح تیره نعناع فقط به صفت چهار گوش بودن مقطع ساقه ومتقابل بودن برگها اکتفا شود.این صفت در تیره میمون وشاه پسند نیز به وضوح دیده می شود.چنانچه صفت دو لبه بودن جام نیز اضافه کنیم تیره میمون حذف ،شرح وتوصیف تیره نعناع کامل می شود. در صورتی که هیچ یک از صفات بالا مشخص کننده تیره نعناع نیست.       آنچه در رده بندی ها کاملا نمایان وچشم گیر است ،ارتباط ودخالت صفات متفاوت نسبت به هم واهمیت آنها بریک دیگر است.بنابراین،ضرایب این دخالت به عقیده  وسلیقه ی شخصی مولف یا رده بندی کننده بستگی دارد که همه ،آنها را کم وبیش پذیرفته اند.از بین آنها ،سیستمهای رده بندی دودانشمند آلمانی به نامهای بنتام وهوکر(1862-1883)است که تا کنون بیشتر رایج بوده وتقریبا متداول وعمومی است .امروزه با تغییراتی که از نظر فیلوژنی صورت گرفته ،در بیشتر کشورها مورد استفاده قرار می گیرد.     3- رده بندی فیلوژنیک:      این رده بندی تحت تاثیرتئوری اصل انواع داروین وبرپایه عدم ثبوت گونه ها در طول زمان وایجاد خطوط تکاملی از منشا های مشترک به وسیله انتخاب طبیعی شکل گرفته است .در این رده بندی گیاه شناسان کوشش کردند که بین گروه های گیاهی ، بر پایه قرابت ، نظمی بدهند و ارتباط آنها را پیدا کنند و بدین وسیله حلقه های اشتقاق و خویشاوندی آنها را در بعد زمان و طول دورانهای گذشته تا حال پیدا کنند و این ارتباط را به صورت "درخت نسبت نامه حهان گیاهی" که همان اصل رده بندی فیلوژنیکی است، نشان دهند.   1 – شارل بسی در سال 1915 میلادی در رده بندی فیلوژنیکی خود اجداد نهاندانگان را با باز دانگان دانشته و معتقد بود راسته آلاله یعنی رانال نهاندانگان را به وجود آورده و از آن سه شاخه  جدا شده است. اولین شاخه تک لپه ای ها را بوجود آورده است . دومین شاخه رزال را به وجود آورده است که به گروه کاسنی منتهی شده است . سومین شاخه به اسکروفولاریال و لامیال منتهی شده است . در رده بندی شارل بسی ، بعضی از راسته ها مستقیما با رسته رانال ارتباط دارند.   2 – امبرژه دانشمند و گیاه شناس فرانسوی در مورد رده بندی فیلوژنیکی نظر تازه ای ارائه داد در این رده بندی ، نهاندانگان از بازدانگان مشتق شده است وشش ريشه اشتقاق دارند .در رده بندی امبرژه ،تیپهای خیلی قدیمی نهاندانگان، تیپ های جدا گلبرگ هستندوهمچنین راسته رانال جای مشخصی ندارد. ضمنا پیوسته گلبرگها وتک لپه ای ها هیچ کدام از یکدیگر مجزا نبوده وهریک از آنها با منشاء متفاوت در یک سطح فیلوژنیکی قرار دارند .   مقدمه اي بر سيستماتيك گياهي : توجه به گياه و مصارف آن و طبقه بندي گياهان، با آغاز زندگي انسان همراه است و گياهان از ديرباز مورد توجه انسانها بوده اند، انسانهاي اوليه به گياهان خوراكي و دارويي اطراف خود توجه خاصي داشتند و صدها نوع از آنها را مي شناختند و بر اساس همين شناخت ساده و ابتدايي بشر نخستين گروههاي تاكسونوميك شكل گرفت. به تدريج كه زندگي بشر به سمت زندگي قبيله اي سوق يافت و زبان بوجود آمد، انسانها توانستند مشاهدات خود را جمع آوري و بايگاني كنند و كم كم به زبانهاي نوشتاري گنجينه اي از معرفت و دانش از نسلي به نسل ديگر منتقل شد. سيستماتيك به معناي رده بندي كردن بر اساس نظامي خاص است و يكي از شاخه هاي بسيار قديمي و مهم علم گياهشناسي است. سيستماتيك اختلافات بارز و برجسته گروههاي گياهي را تصوير مي كند. نام هر گياه در واقع كليدي است كه با آن دريچه اي بر زيست شناسي آن گياه گشوده مي شود. دانشمنداني كه بيوشيمي، اكولوژي، فيزيولوژي و كاربردهاي علمي گياهان رابررسي مي كنند ناگزير از كاربرد نام گياه مورد نظر خود هستند. به هر حال، سيستماتيك گياهي تنها زاييده نياز دانشمندان نيست و مي تواند مورد استفاده افراد ديگر با علائق و زمينه هاي آموزشي متفاوت نيز قرار گيرد. سيستماتيك گياهي با شناخت و نامگذاري گياهان و به نظم كشيدن آنها در گروههاي خويشاوند و بسيار نزديكي همچون جنس، خانواده و ..... سروكار دارد. به طور كلي اين علم شامل مجموعه فعاليتهايي است كه به منظور سازماندهي و ثبت تنوع گياهان انجام مي شود. نياز به نامهاي علمي گياهان : نام هر گياه وسيله اي ارتباطي براي گفتگو درباره گياهان و روابط آنها است. بنابراين ساير زمينه هاي تحقيقاتي براي دانستن نام علمي به تاكسونوميست ها متكي هستند. آنچه مسلم است، نامهاي علمي خودبخود بدون اهميت هستند ولي نامگذاري يا تغييرنامها از آن رو اهميت دارد كه اين نامها هويتي را تعيين مي كنند. گياه بدون نام علمي، خواه جديد و خواه شناخته شده تا زماني كه نامگذاري و تعيين هويت نشده است نمي تواند مورد استفاده قرار گيرد. اسامي علمي در مقابل اسامي عاميانه : انسان غالبا" به دلايل غريزي از فراگيري تعاريف ناآشنا و الفاظ مشكل مانند نامهاي علمي گياهان اجتناب دارد. هرچند ممكن است اسامي علمي از لحاظ تلفظ مشكل باشند، اما راهنمايي هايي وجود دارد كه علاوه بر تسهيل اين امر با ارائه معاني نامهاي لاتين به فراگيري و به ياد سپاري اين نكات كمك مؤثري مي كنند.  دلايلي كه سبب مي شوند گياهشناسان نامهاي علمي را بر عاميانه ترجيح دهند به قرار زير است: الف) نامهاي عاميانه منحصر به يك زبان هستند و جنبه بين المللي ندارند و به همين دليل امكان تبادل اطلاعات در مورد گياهان از طريق آنها با ملل و كشورهاي ديگر غير ممكن است. ب) در صورتي كه گياه معروف و شناخته شده باشد ممكن است نامهاي عاميانه زيادي داشته باشد. پ) گاهي اوقات دو يا چند گياه ممكن است داراي نام عاميانه واحدي باشند. ت) بسياري از گونه هاي گياهي، بخصوص انواع نادر نام عاميانه ندارند. ث) نامهاي عاميانه معمولا" اطلاعاتي را كه مشخص كننده قرابت هاي جنس و تيره است، ارائه نمي دهند. نامگذاري گياهي و مبناي نامهاي علمي : سيستم نامگذاري فعلي مجموعه اي از تغييرات و اصلاحات تدريجي در طول زمان است. قديمي ترين نامهايي كه امروزه مورد استفاده قرار مي گيرند، نامهاي عاميانه اي هستند كه در يونان و روم قديم به كار مي رفته اند. تا سال 1753، نام گياهان اغلب تركيبي از سه كلمه يا بيشتر بود. اين نامها اصطلاحا" به « چندنامي » موسوم بودند. بطور مثال گونه اي از بيد به نام  Salix pumila angustifolia altera  ناميده مي شد. اين روش نامگذاري به دليل مشكل بودن امكان توسعه آن، قابل استفاده نبود. تا اينكه لینه دانشمند سوئدي کتابی به نام " Species plantarum" انتشار داد که در آن روش نامگذاری دواسمی " Binomial"معین گردیده بود . که امروزه کنگره گیاهشناسی آن را به عنوان الگوی نامگذاری گیاهان معرفی کرده است  نامهای ارائه شده در این سیستم نامهایی هستند که در روم و یونان باستان استفاده می شدند. مطابق این سیستم نام علمی باید : 1- دو اسمی باشد .        2- لاتین باشد یا صرف لغت طبق دستور زبان لاتین باشد . برای هر گیاه شناخته شده یک نام علمی در نظر گرفته می شود . اگر نامهای علمی وجود نداشته باشند امکان تبادلات علمی بین علوم کشاورزی و گیاهی وجود ندارد و امکان دسترسی به اطلاعاتی که راجع به آن گیاه در گذشته بوجود آمده امکان نداشت .     هر گیاه تنها می تواند یک نام علمی داشته باشد که از دو بخش تشکیل شده است . مانند : Triticum  Sativum کلمه اول نام« جنس »و دومی نشان دهنده «گونه» است. به دنبال نام علمي بايد جزء سومي نيز قرار داشته باشد كه منظور از آن نام فرد يا افرادي است كه در گذشته بطور رسمي گياه را توصيف كرده اند. به طور مثال نام علمي گياه بلوط Quercus alba L.  است كه Quercus نام جنس، alba صفت گونه اي و L. مخفف لينه است كه اين گياه را نامگذاري كرده است. بنابراين نام علمي كامل مشتمل بر سه جزء است: 1) نام جنس        2) صفت گونه اي        3) نام مؤلف يا معرف آن. برخی از مؤلفین دارای اسامی اختصاری هستند ، مثلاً لینه را با حرف L نشان می دهند . حرف اول نام جنس را باید با حرف بزرگ نوشت . نامهای جنس بر حسب پسوندشان به سه گروه تقسیم می شوند : - پسوند um               نشان دهنده خنثی بودن نام است . مثل: Lulium - پسوند us              نشان دهنده مذکر بودن نام است . مثل : Ulmus-Ranunculus - پسوند ai                  نشان دهنده مؤنث بودن نام است . مثل :رزا – فراگاریا-ویسسافابا گونه از لحاظ دستوری صفت محسوب می شود ، در ستون علمی معمولاً صفات گونه ای را با حرف کوچک می نویسند.       واحدهای طبقه بندی : سیستمهای طبقه بندی بر اساس صفات مشترک بین تیره های گیاهی به واحد هایی در سطوح مختلف تقسیم بندی می گردند. واحد تشکیل دهنده سیستمهای طبقه بندی « گونه » می باشد سطوح طبقه بندی مشخص شده برای تعیین سیستمهای طبقه بندی از بالا به پایین به شرح زیر است : Division                                                     شاخه                   Phyta Sub Division                                           زیر شاخه                                       Class                                                           رده                     Opsida           Sub Class                                                  زیر رده        Order                                                        راسته                      Ales      Sub Order                                               زیر راسته        Family                                تیره یاخانواده                          Aceae                                                            Genius                                                      جنس   Species                                                       گونه         بعضی از موارد به دلایل خاص کنگره های جهانی گیاه شناسی بعضی از نامها را از الزام رعایت پسوندها مستثنی نموده است . مانند : Graminae                                       Poaceae                                خانواده گندمیان            Cruciferae                                     Brassicaceae                         خانواده شب بو Umbelliferae                                  Apiaceae                               خانواده چتریان Compositae                                   Asteraceae                  خانواده آفتابگردان      Palmae                                          Arecaceae                               خانواده نخل Labiatae                                        Lamiaceae                              خانواده نعناع      Taxon : هر سطح طبقه بندی را گویند . در واقع یک لغت عام است برای نشان دادن گروهی از گیاهان که تحت پوشش یک واحد طبقه بندی قرار می گیرند .   گونه : به عنوان واحد طبقه بندی محسوب می شود و سیستمهای طبقه بندی بر پایه گونه شکل می گیرد . به مجموعه افرادی که بیشترین شباهت را با هم داشته باشند و به راحتی زادآوری نمایند و فرزندان بارور بوجود آورند ، گونه گویند . نژاد : نژاد یا زیر گونه یکی از تقسیمات گونه است . افراد یک گونه که از هم دور افتاده و در دو منطقه جغرافیایی مجزا زندگی می کنند ممکن است در برخی از صفات با هم تفاوت داشته باشند ، که در این صورت نژاد بوجود می آید . واريته : هرگاه در بين افراد يك گونه در اثر جهش ويا دو رگه اي شدن در يك يا چند صفت اختلاف بوجود آيد، واريته ايجاد مي گردد. صفت متمايز كننده واريته ها بايد عكس يا خلاف صفتي باشد كه در گونه اصلي وجود دارد. مثلا" جام گل در بنفشه معطر ، بنفش رنگ ولي در واريته اي از آن ، سفيد رنگ است. جنس : مجموعه ای از گونه ها که بیشترین شباهت را به هم دارند . خانواده ( تیره ) : مجموعه ای از جنسها که بیشترین شباهت را به هم دارند .   سیستماتیک: به معنای قرار دادن مجموعه ای از پدیده ها در چهار چوب یک نظام بر پایه معیاری مشخص. تاکسونومی:دانش رده بندی گیاهی را گویند .                                                 Systematic=Taxonomy   فلور( flora): دو معنا دارد یکی به معنای مجموعه گیاهانی که در یک ناحیه جغرافیایی و یا سیاسی وجود دارند، دیگری به کتابهای گیاه شناسی خاصی اطلاق می شود که منابعی هستند که در آن رستنی های یک منطقه معرفی می شود.   هرباریوم ( Herbareum ) : مراکزی که گیاهان جمع آوری شده ، آماده شده ، نامگذاری شده یک یا چند منطقه را در چهار چوب یکی از سیستمهای طبقه بندی شده به منظور ارائه خدمات لازم به بخشهای مختلف نگهداری می کنند را هرباریوم نامند .   سلسله گياهانPlant    1- خزه          Briophyta 2- سرخسها Pterophyta   Pinophyta         3- نهانزادان آوندی( پنجه گرگیان،دم اسبیان و علف خوک) 4- دانه دارا ن  ( تک لپه ای و دو لپه ای                                                 Magnoliopsida                         Magnoliphyta                                                 Liliopsida انواع تك لپه ای ها ازنظرنوع گل : 1-   تك لپه ای با گل های برهنه ( Typhaceae) 2-   تك لپه ای با گل های ناقص : الف- Arecaceae (نخل) ب-  Aruceae  (شیپوری) ج-     Poaceae(گندميان) د-  Cyperaceae (اویارسلام)   3-   تك لپه ای با گل های کامل و نا منظم :   الف- Musaceae (موز)   ب-  Zingiberaceae ( زنجبيل)     ج- Cannaceae   ( اختر)      د- Orchidaceae  (اركيده يا ثعلب)   4-    تك لپه ای با گل های کامل و منظم :   الف- Liliaceae  ( لاله )    ب- Iridaceae  (زنبق )  ج- Amarilidaceae   ( نرگس)   فهرست تك لپه اي ها تك لپه اي هاي تخمدان زبرين: 1- تيره خرما(پالماسه)...............................................................................................13 2- تيره گل شيپوري(آراسه)........................................................................................14 3- تيره لويي (تيفاسه)..............................................................................................16 4- تيره گندميان(پوآسه).............................................................................................17 5- تيره اويارسلام(سايپراسه)......................................................................................19 6- تيره مارچوبه(آسپاراژيناسه)....................................................................................20 7- تيره لاله (ليلياسه)................................................................................................21 تك لپه اي هاي تخمدان زيرين: 8-تيره نرگس (آماريليداسه)........................................................................................23 9-تيره زنبق (آيريداسه)..............................................................................................24 10-تيره موز (موزاسه)................................................................................................25 11-تيره استرليتزياسه...............................................................................................26 12-تيره زنجبيل(زنجيبراسه)........................................................................................27 13-تيره اختر(كاناسه).................................................................................................28 14-تيره ثعلب (اوركيداسه)..........................................................................................29   فهرست دو لپه اي ها : زير رده بي گلبرگها:                               صفحه              پيوسته گلبرگها :                        صفحه 1-تيره بيد(ساليكاسه).............................30                 24- تيره زيتون (اولئاسه)...................65 2-تيره بلوط يا راش (فاگاسه).....................32                 25- تيره خرزهره (آپوسيناسه)...........66 3-تيره گردو (ژوگلنداسه)...........................33                 26- تيره گاوزبان (بوراژيناسه).............67 4-تيره نارون (اولماسه).............................34                 27- تيره سيب زميني (سولاناسه)......68 5-تيره گزنه (اورتيكاسه)............................35                 28- تيره نعناء (لامياسه يا لابياته)........69 6-تيره توت (موراسه)................................36                 29- تيره كدو (كوكوربيتاسه)...............70 7-تيره علف هفت بند (پلي گناسه).............38                 30- تيره كاسني (آستراسه يا كمپوزيته)۷۱ 8-تيره چغندر يا اسفناج (كنو پودياسه).........40                              9-تيره ميخك (كاريوفيلاسه)........................41 10-تيره تاج خروس (آمارانتاسه)...................42   زير رده جدا گلبرگها:                                                                                               صفحه 11-تيره آلاله (رانونكلاسه)..........................................................................................43 12-تيره زرشك (بربريداسه).........................................................................................44 13-تيره خشخاش يا شقايق (پاپاوراسه).......................................................................45 14-تيره شاتره (فومارياسه)........................................................................................46 15-تيره شب بو (كروسيفر).........................................................................................47 16-تيره پنيرك (مالواسه)............................................................................................50 17-تيره فرفيون (افوربياسه)........................................................................................51 18-تيره سداب يا مركبات (روتاسه)...............................................................................52 19-تيره عناب يا تنگرس (رامناسه)...............................................................................53 20-تيره حبوبات (لگومينوزه).......................................................................................54 21-تيره گل سرخ (رزاسه)...........................................................................................60 22-تيره مورد (ميرتاسه)..............................................................................................62 23-تيره چتريان (آپياسه يا امبلّيفر)................................................................................63   نهاندانگان: صفات عمومي: دسته بزرگي ازگياهان را تشكيل مي دهندشامل 120 هزار تا 200 هزار گونه بوده كه مجموعا به 300 تا 400 فاميل تعلق دارند. نهاندانگان با اختصاصا ت زير از بازدانگان مشخص مي گردند : 1-    لبه برچه ها به هم چسبيده است و فضايي به نام تخمدان ايجاد مي كند كه تخمكها در آن قرار دارند وجه تسميه آن به همين علت است . 2-    گل درنهاندانگان تكامل بيشتري نسبت به گل در باز دانگان پيدا كرد ه است. 3-    نهاندانگان برخلاف بازدانگان لقاح مضاعف دارند. طبقه بندي نهاندانگا ن:  نهاندانگان را از روي تعداد لپه هاي موجود در دانه آنها به دو رده« تك لپه اي» و «دو لپه اي» تقسيم مي كنند. دو لپه اي ها: صفات عمومي : دو لپه اي ها داراي اختصاصات زير مي باشند : 1-    جنين آنها از دو لپه تشكيل شده است. 2-    داراي ريشه اصلي هستند كه در گياهان چند ساله واجد ساختمان پسين مي گردند. 3-    ساقه غالبا منشعب بوده و در گياهان چند ساله داراي ساختمان پسين است. 4-    برگها معمولا كامل بوده و داراي پهنكي با رگبرگ هاي شانه اي يا پنجه اي مي باشند، همچنين غالبا داراي دمبرگ و غلاف و دو گوشوارك هستند. 5-    فرمول گل غالبا از نوع 5 تايي است:    5 برچه + (5+5 ( پرچم +5 گلبرگ  + 5 كاسبرگ 6-    برخلاف تك لپه اي ، كاسه از جام مشخص بوده و چنانچه قطعات گل به يكديگر چسبيده باشند عبارتند از قطعاتي كه بر روي يك پيرامون قرار گرفته اند. رده بندی دو لپه اي ها :دو لپه اي هارابه3 زير رده تقسيم مي كنند:جدا گلبرگ ها ، پيوسته گلبرگها و بدون گلبرگ ها. تك لپه اي ها: صفات عمومي: تك لپه اي ها واجد اختصاصات زير مي باشند: 1-جنين آنها از يك لپه تشكيل شده است. 2-ريشه اصلي پس از نمو گياهك از بين ميرودوريشه هاي نا بجا كه غالبا افشان هستند جايگزين آنها مي شوند. 3-ساقه هوايي فاقد ساختمان پسين است و علاوه بر آن غالبا داراي ساقه زيرزميني مي باشند. 4-برگها هميشه ساده و كشيده بوده و معمولا داراي گلبرگهاي موازي هستند. 5-قطعات گل سه يا مضربي از سه است و فرمول گل در آنها چنين است :                                                                                         3 برچه + (3+3 ( پرچم +3 گلبرگ  +3 كاسبرگ 6-معمولا كاسه گل به رنگ جام مي باشد و از آن متمايز نيست.دانه غالبا واجد آلبومن است.   1 - تيره نخل يا پالماسه             (Palmaceae) Family : Arecaceae گياهان تيره نخل همگي داراي ساختاري يكجور ويكنواخت هستند. اين تيره داراي 23 جنس و 1200 گونه است كه روي هم رفته تيره اي بزرگ در سراسرمناطق استوايي ومرطوب راتشكيل مي دهند. تمام اين گياهان بويژه ريشه آنها ، براي رشد به گرما همراه با رطوبت نياز دارند. اختصاصات عمومي : گياهاني به صورت درخت با تنه اي بدون انشعاب (استيپ)، در انتهاي تنه داراي يك دسته برگ با رگبرگهاي شانه اي ويا پنجه اي هستند. پهنك برگها معمولا" داراي پارگي وشكافهاي طولي عميق است. در برگهاي جوان پهنك حول رگبرگ مياني تا شده و در حالت بلوغ و رشد كامل باز شده و در امتداد تاشدگي كم وبيش پاره مي شود. گاهي برگها تيپ بادبزني دارند كه در اين صورت پايا هستند وچندين سال روي ساقه باقي مي مانند وسقوط آنها با هم صورت نمي گيرد وبه صورت رشته هاي فيبري ( اصطلاحا" فيبر خرما) براي مدت بسيار طولاني روي ساقه باقي مي مانند. گل آذين اسپاديس( سنبله متراكم ياخوشه سنبله كه توسط يك چمچه بزرگ چرمي پوشيده شده است). اسپاديس درتيره نخل ها هميشه منشعب واز اين نظر باتيره گل شيپوري متفاوت است همچنين اسپاديس درنخل ها هيچگاه رنگي نيست و در عوض سخت وچوبي است.  گلها غالبا" تك جنس ، داراي فرمول :                                     3 برچه + 6 (3+3) پرچم + 3 گلبرگ + 3 كاسبرگ هستند كه فقط يك برچه آن زاياست وبنابراين تخمدان تك تخمكي است. ميوه به صورت سته يا شفت است. دانه معمولا" داراي آلبومن شاخي وكاملا" رشد يافته است. كاربرد واهميت اقتصادي :  در هند ومالزي از مغز برخي از نخل ها آرد نشاسته اي مي گيرند. از شيره برخي نخل ها در تهيه نوشيدني ها استفاده مي كنند. از نارگيل وبعضي نخل ها روغن خوراكي به نام روغن نخل مي گيرند. از برگ برخي نخل ها ، الياف فيبري فراواني تهيه مي كنند. از آلبومن دانه هاي گونه اي نخل به عنوان عاج گياهي (كوروزو) استفاده مي كنند. جنس هاي تيره نخل در ايران : 1- جنس فنيكس (Phoenix  dacylifera) = خرما 2- جنس  واشينگتونيا (Washingtonia   filifera) = نخل بادبزني 3- جنس ككوس (Cocos  nucifera) = نارگيل *                                                                                                                                             2 – تيره گل شيپوري                         Family : Aruceae گياهان اين تيره داراي گياهاني علفي با اشكال متفاوت هستند. چمچه در اين گياهان نرم و گوشتي وچوبي نشده، غالبا" ساده ، سبز ويا رنگين وكم وبيش رشد يافته است. گياه داراي دستگاه ترشح كننده اسانس(سلولهاي منفردوپراكنده) ويا لوله هاي شيرابه دار( لاتكس) است. اكثرا" داراي عصاره سمي خطرناك و فلج كننده دستگاه تكلم هستند. اين تيره داراي 105 جنس وحدود 1500 گونه است. .ه دراكثر مناطق استوايي گرم مي رويند. فقط 8% آنها خارج از اين مناطق و درنواحي معتدل گرم ومعتدل سرد انتشار دارند. اختصاصات عمومي : در شرح گياهان اين تيره بايد به چندشكلي (پلي مورفيسم) زياد تكيه كرد. گياهان اين تيره بيشتر درنقاط مرطوب و مردابي مي رويند. گياهاني پايا و داراي ريزوم غده اي ( مانند آروم) و برخي از آنها (مانند فيلودندرون) داراي ساقه چوبي ولي خزنده يا بالا رونده اند كه تقريبا" حالت اپيفيت ( سطح چسب ) دارند وساقه آنهاداراي ريشه هاي هوايي آويخته متعدد است. برگهاي گياهان اين تيره سه تيپ مشخص دارند : 1- تيپ برگهاي نواري شكل با رگبرگهاي موازي . 2- تيپ واجد رگبرگهاي منشعب شانه اي . 3- تيپ برگهاي پيكاني ، با رگبرگهاي منشعب پنجه اي . گل آذين اسپاديس وحامل گلهاي بدون دمگل است. اسپاديس حالات مختلفي دارد گاهي كاملا" پوشيده از گل است وگاهي مثل گل شيپوري(آروم) در انتها به زائده اي متورم وگوشتي و رنگين ختم مي شود. گلها هميشه كوچك وبدون دمگل اند ودر حالت عادي بسختي ديده مي شوند ، ولي در عوض چمچه (اسپات) اكثرا" بسيار بزرگ وبه شكل صفحه اي برگ مانند يا گوشتي ضخيم و معمولا" داراي رنگهاي شفاف و درخشان است. چمچه علاوه برمحافظت ، به علت رنگين بودن درجلب حشرات گرده افشان نقش مؤثري دارند. مادگي پس از رشد، گوشتي شده و تشكيل ميوه سته مي دهد. آلبومن گوشتي وآبدار است. كاربردو اهميت اقتصادي : گياهان اين تيره به هيچ وجه داروئي نيستند. ازدانه مونسترا دليسيوزا در مكزيك عطر مي گيرند. آنتوريوم به علت داشتن اسپات قرمز رنگ وبادوام چرمي از گلهاي گران قيمت و زينتي است. برخي غده خوراكي دارند. غده برخي از گل شيپوري ها سرشار از مواد نشاسته اي است و درعوض ميوه آنها بشدت سمي است. ازبرگ و ريزوم برخي از گونه ها روغن مي گيرند كه مصارف صنعتي دارد. جنس هاي مهم تيره آراسه : 1- جنس آنتوريوم : برخي از گونه هاي آن زينتي هستند. به علت داشتن اسپات قرمز رنگ درخشان ، چرمي و با دوام درگلخانه هاي اكثر نقاط مختلف جهان كاشته مي شود. 2- جنس آ روم( گل  شيپوري ) : اين گياهان علفهايي پايا وداراي غده زيرزميني هستند. برگهايشان پيكاني و اسپاديس در آنها در قاعده داراي گلهاي ماده وبعد از آن گلهاي نرقرار مي گيرند پس از آنها گلهاي نازا در بالاي اسپاديس ديده مي شود. اسپاديس معمولا" بوسيله چمچه اي رنگين يا سبز رنگ محصور مي شود . 3- جنس فيلودندرون (برگ انجيري ) : گياهاني بالارونده و يا خزنده اند ودراندامهايشان مجاري ترشح كننده دارند. برگهاي اين گياه دربرخي از گونه ها پهن وبزرگ بدون بريدگي وكامل است ودربرخي ديگر داراي برش هاي عميق وحالت رونده دارد كه به مونسترا شهرت دارد. 4- جنس كالاديوم (گوش فيلي ) : گونه معروف آن كالاديوم سگوئينوم ، علفي سمي است كه سياهپوستان از رزين سمي آن براي آغشته كردن پيكانها وسرنيزه ها در جنگ وشكار و همچنين در موارد عقيم كردن استفاده مي كنند.  5- جنس ديفن باخيا : اين گياه داراي ساقه هاي نرم و آبكي و بدون انشعاب است. برگها سبز با لكه هاي سفيد و زرد است.   6- جنس پوتوس   3 – تيره لوئي                    Family : Typhaceae گياهان اين تيره همگي علفهاي محيطهاي تالابي وحاشيه آبهاي راكد هستند كه همراه با انواع ني مي رويند.اين تيره كوچك شامل 2 جنس و حدود 35 گونه در جهان است.   اختصاصات عمومي : تمام گياهان تيره لوئي علفهاي آبزي بوده در آب ويا در حاشيه آبهاي راكد مي رويند و داراي ريزوم استولون دار و پوشيده از پولك هستند. برگها متناوب ، دو رديفي ، خطي و واجد نيام ، گوشوارك دار وپوشاننده ساقه اند. محورگل دهنده آنها مختوم به گل آذين استوانه اي (سنبله ) بسيار متراكم مي باشد. در همه حال ، گل آذين دراين گياهان هميشه خارج از آب قرار دارد. اگر گل آذين نر و ماده بر روي يك محور قرار گيرد ( مانند تيفا ) ، بين آنها فاصله اي وجود خواهد داشت و به اصطلاح گل آذيني منقطع و دنبال هم را تشكيل مي دهند. گل آذين ماده اين گياهان هميشه پايينتر از گل آذين هاي نر قرار دارد. كاربرد و اهميت اقتصادي : از گرده هاي فراوان تيفا نوعي كلوچه ويتامين دار درست مي كنند. ريزوم تيفا كه سرشار از مواد نشاسته اي است ، گاهي براي تغذيه مصرف مي شود. در شمال ايران، ساكنين اطراف تالابها هنگام شكوفايي گل تيفا گرده هاي آن را به صورت تازه به نام " ورود" مي خورند. اهالي زابل كه در كنار هامون زندگي مي كنند، هنگام خشكسالي وخشك شدن درياچه هامون، ريزومهاي تيفا را از خاك درآورده باسوزاندن پولكهاي سطحي (كه سيليس فراوان دارند) آنها را براي تغذيه احشام به كار مي برند. از كركهاي متصل به بذر گياه به جاي پرقو در بالش استفاده مي كنند. به همين علت اهالي بندرانزلي گاهي به آن "قـــو" نيز مي گويند. تيره تيفاسه در ايران وشرح جنسهاي آن : 1- جنس تيفا (Typha  Latifolia) : * تيفا لاتيفوليا علفهاي بسيار بلندي هستند كه ارتفاع آن گاهي به بيش از دو متر مي رسد و به علت داشتن ريزومي كه در گل ولاي آبگير رشد مي كند پايا هستند و به همين وسيله تكثير مي يابند و هرساله از ريزوم آنها ساقه هاي هوايي متعددي برمي خيزند واز آب خارج مي شوند.  برگها بسيار بلند ونواري شكل است وبه صورت دو رديفي روي ساقه قرار دارند. نيام برگها پهن است وقسمت پايين ساقه را كاملا" مي پوشاند.ساقه بلند آنها به گل آذين بلند سنبله مانند با محور ضخيم ختم مي شود. گلهاي نر و ماده داراي كركهاي بلند است. ميوه آنها فندقه و محتوي دانه هايي داراي آلبومن گوشتي محصور در بافت نازك پريسپرم است.    4 – تيره گندم يا غلات                            Family: Poaceae = Graminae گياهان اين تيره داراي جنسها وگونه هاي همانند ويكنواختي است كه انتشار جهاني دارند . تيره گندم امروزه حدود 450 جنس با 6000 گونه دارد. اختصاصات عمومي : گياهان اين تيره علفي و بندرت مثل بامبو چوبي هستند. ريزوم ، غده يا پياز دارند. ساقه بنددار و ماشوره اي(توخالي) است، بجز دربرخي از جنس ها مثل ذرت و ذرت خوشه اي(سورگوم) و نيشكر كه داراي ساقه توپر هستند. برگها متناوب و دو رديفي بوده داراي نيام(غلاف) پوشاننده ساقه اند ، نيام عموما" درجلو شكاف دارد. پهنك برگها باريك وخطي مي باشد. گل آذين هميشه بصورت سنبلكهايي است كه اجتماع آنها گل آذين بسيار پيچيده و فشرده اي بنام سنبله ، خوشه، خوشه سنبله (پانيكول) را بوجود مي آورد.    دستگاه زاياي نر شامل سه پرچم و دستگاه زاياي ماده داراي تخمدان 2 تا 3  برچه اي و كلاله پر مانند مي باشد. ميوه آنها شامل آلبومن آردي با ذخائر نشاسته اي فراوان است كه به آن گندمه يا كاريوپس ( Caryops) ميگويند. اهميت گندميها و ارزش اقتصادي آنها : اين تيره ازنظر دارويي اهميت چنداني ندارد ويا حداقل نسبت به ارزشهاي ديگرشان دردرجه دوم قرار دارد مثل استفاده از كاكل ذرت ، ريزوم مرغ و ني . گندم امروزه ركن اصلي موادغذايي را در سراسر دنيا تشكيل مي دهد وبيش از 2000 واريته از آن درجهان كشت مي گردد.برنج ، ذزت ، نيشكر، جو ، چاودار....... اهميتي در حد گندم دارند. گندمياني مانند : پوآ ، فستوكا ، بروموس ........ ازگندميان مهم مراتع وعلفزارهاي جهان محسوب مي شوند. گندميان پايا وچندساله با داشتن ريزومهايي كه در زير خاك رشد افقي ميكنند، براي تثبيت شن هاي روان استفاده مي شوند. اين گونه گياهان نه تنها از فرسايش خاك جلوگيري مي كنند بلكه بطور طبيعي مانع ايجاد وهجوم سيلابها مي شوند.   جنس هاي تيره گندم در ايران : 1-   Triticum sativum  (گندم) 2-   Hordeum vulgaris  (جـو) * 3-   Zea  mays  (ذرت) * 4-   Saccharum  officinarum (نيشكر) * 5-   Sorghum  halepense. (قياق) * 6-   )  Bromus  sp.علف پشمكي) 7-   Lolium  sp. (چچم يا لوليوم) 8-   Avena  sativa (يولاف يا جو دوسر) 9-    Hordeum  sp.     (جو وحشي ) 10-           Oryza  sativa ( بـرنـج ) * 11-           Arundo  donax ( خيزران، ني) * 12-           Poa  sp. (شالدم يا شلدم ) 13-           Cynodon dactylon (مَـرغ يا پنجه مرغي) 14-           Pheragmites  australis (قلم ني) * 15-           جنس دسموستاكيا( كرتك)   5 - تيره اويارسلام              Family :Cyperaceae اين تيره انتشار جهاني دارد و داراي 75 جنس با 4000 گونه است. سايپراسه ها اغلب در سواحل درياها ، باتلاقها و زمينهاي خيس مي رويند و عرصه جغرافيايي آنها وسيع است. اختصاصات عمومي :  علفهايي عموما" پايا ، كم وبيش چمني ، يا بندرت در بن چوبي و داراي ريزوم افقي هستند. ساقه ها توپر، سه پهلو ، فاقد برگ ، يا برگ دار و بندرت داراي بند و يا گره اند. نيام (غلاف) ساقه در جلو بسته است. آرايش برگها سه رديفه و پهنك آنها معمولا" حول رگبرگ مياني تا شده است. گل آذين به صورت سنبلكهايي است كه معمولا" به طور متفاوتي قرار گرفته اند. گاهي گل آذين سنبله منفرد و گاهي سنبله مركب ( پانيكول) كه تعداد سنبلكها در انشعابات آن متفاوت وبه شكل كروي يا كپه اي در انتهاي ساقه قرار مي گيرد. ميوه فندقه و آلبومن نشاسته اي است.                               كاربرد و اهميت اقتصادي : سايپراسه ها فاقد ارزش دارويي هستند. به علت فراواني سيليس در آنها مورد تغذيه احشام قرار نمي گيرند. همچنين به علت داشتن ريزوم منشعب  همراه با برخي از گرامينه ها درتثبيت شنهاي روان مؤثر مي باشند و ازشستشوي خاك جلوگيري مي كنند. در مصر قديم براي تهيه كاغذ از مغز نوعي سايپروس به نام سايپروس پاپيروس  استفاده مي كردند. نخل مرداب گياهي نسبتا" زيبا و آپارتماني است كه برگهاي آن به صورت چتر در انتهاي آن قرار گرفته اندو گونه آن الترنيفوليوس است.   جنس هاي تيره سايپراسه : 1-Cyperus alternifolius   ( نخل مرداب يا پنجه كلاغي ) * 2-  Cyperus  papyrus ( نوعي كاغذ) * 3-  Cyperus  rotundus ( نوعي علف هرز)                                                              6- تيره مارچوبه                       Family : Asparaginaceae گياهان اين تيره به صورت گياهان علفي ، درختچه هاي بالارونده و عناصر درختي ديده مي شود. اختصاصات عمومي : گياهاني داراي ريزوم پايا هستند كه از جوانه هاي زيرزميني ريزوم آنها ساقه هاي هوايي متعدد حاصل مي شود. ساقه هاي هوايي اين گياهان برگ واقعي ندارند وبرخي از ساقه هاي فرعي آنها مسطح شده و داراي بافت كلروفيلي همشكل برگ مي شوند كه كلادود نام دارند و جاي برگها را مي گيرد. ميوه سته ، كروي و كوچك، پس از رسيدن قرمز رنگ شده و محتوي يك يا دو دانه زرد رنگ است.  كاربرد و اهميت اقتصادي : برخي از جنس هاي مارچوبه خوراكي هستند وازجوانه تازه روييده ساقه هوايي آنهاكه ازخاك خارج مي شود استفاده مي كنند.گل موگه و گل عبايي زينتي هستند. از ريزوم مهرسليمان در شمال براي تهيه مرباي شقاقل استفاده مي كنند. جنس هاي تيره مارچوبه : 1- جنس آسپاراگوس ( مارچوبه) : كلادودهاي آن باريك ونخي شكل است. چند گونه زينتي و آپارتماني دارد. 2- جنس پلي گوناتوم (مهرسليمان) : * اين گياه داراي ريزوم بندبند ودراز با كلادودهاي نسبتا" بلند است. گلها زنگوله مانند وسفيد رنگند. ميوه آن سته وسياه رنگ است.  3- جنس روسكوس (كوله خاس) : * گياهاني بوته مانند ، سخت وچوبي با كلادودهاي نسبتا" پهن ومسطح با نوك سوزني سخت و گزنده وازدرختچه هاي كوچك هميشه سبزكف جنگلهاي شمال است. 4- جنس اسپيديسترا (گل عبايي) : * علت نامگذاري داشتن كلادودهاي پهن ونازك وبسياربزرگ مي باشد. گلها بدون پايه وچهارپر كه مستقيما" روي ريزوم درسطح خاك باز مي شوند. گياهي زينتي است. 5-  جنس درسنا : درختان واقعي هستندوقطر تنه اين درختان درجزيره قناري به بيش از 15 متر مي رسد. 6- جنس يوكا : اين گياهان از اشكال چوبي اين تيره اند. ميوه دربرخي سته ودربرخي ديگر كپسول است.    7- تيره لاله         Family : Lilliaceae اين تيرهشامل گياهاني غالبا" علفي ، داراي پياز يا ريزوم هستند. البته گونه هاي درختي و چوبي دراين تيره وجوددارد. اختصاصات عمومي :  برگهاي آنها ساده ، غالباً كامل بوده و پهنك برگ آنها نيز معمولاً باريك و دراز و داراي رگبرگهاي موازي است. در عده اي از آنها برگها ضخيم است. گلها به رنگهاي مختلف ، گل آذين بصورت خوشه ، پانيكول ، سنبله و يا گل آذين هاي ديگر است. پوشش گل آنها از دو رديف با قطعات همرنگ و مشابه تشكيل شده است. كاسبرگها پتالوئيد مي باشند. ميوه كپسـول است. كاربرد و اهميت دارويي : تعدادي از گياهان اين خانواده خوراكي بوده و مصرف غذايي دارد مثل پياز ، موسير ، تره فرنگي ،.......  و تعدادي ديگر  نيز خاصيت دارويي دارد و بعنوان مسهل ، پانسمان زخمها ، تقويت قلب ، كاهنده فشارخون ،برطرف كننده  بيماري قند ، ضد اسكوربوت، دردِ مفاصل و غيره مورد استفاده قرار مي گيرند. عده اي از جنس ها مثل سنبل ، لاله و........ زينتي هستند. جنس هاي مهم اين تيره  عبارتند از : 1- جنس توليپا ( لاله) 2- جنس فريتيلاريا ( لاله واژگون) 3- جنس هياسنتوس (سنبل) * 4- جنس ليليوم( سوسن) 5- جنس سانسيويريا *   6- جنس اليوم (پياز) 7- جنس سيلا(سنبل كوهي) * 8- جنس الوئس ( صبرزرد ، شاخ بزي) * 9- جنس موسكاري (كلاغك) * 10- جنس كلروفيتوم (گندمي ، سجافي) 8 - تيره نـرگس            Family : Amarylidaceae                                               گياهان اين تيره شباهت بسياري به گياهان تيره لاله دارند بطوري كه تشخيص آنها مشكل است. اين تيره بسيار بزرگ وتقريبا" 1500 گونه در 90 جنس دارد.بيشتر گياهان اين گونه مخصوص نواحي گرمسيري و نيمه گرمسيري هستند. اختصاصات عمومي : گياهان اين خانواده علفي ، پايا ، داراي ريزوم يا پيازند. برگها باريك ، دراز و مجتمع در قسمت قاعده ساقـه ميباشد. كاسبرگها پتالوئيد وگل به رنگهاي مختلف ديده مي شود. ميوه كپسول است. كاربرد و اهميت اقتصادي : ازآماريليداسه ها ، آلكالوئيدهايي نظير آماريلين ، بلامارين و ساپونين مي گيرند. از برخي از گونه هاي آگاو فيبرهاي نساجي گرفته مي شود. عده اي ديگر مثل نرگس ها ، مريم ،...... از گياهان زينتي بسيار زيبا هستند. همچنين اين تيره خاصيت دارويي داشته واز آنهابراي رفع سوختگي استفاده مي كنند. گلبرگ برخي از آنها بسيار سمي ميباشد.   بعضي ازجنس هاي تيره آماريليداسه :   1- جنس نارسيسوس ( نرگس) Narcissus tazetta = 2- جنس آگاو 3- جنس پليانتس  توبروزا (گل مريم) = Polyanthes  tuberose *   9- تيره زنبق       Iridaceae  Family : گياهاني علفي به شكلهايي بسيار متفاوت ، بندرت چوبي و يا به صورت بوته هاي نيمه چوبي هستند. اختصاصات عمومي : گياهان اين خانواده داراي ريزوم يا غده هاي زيرزميني هستند و غده هاي زيرزميني آنها از ضخيم شدن نخستين ميان گره ساقه گلدار آنها حاصل مي شود برگها بدون دمبرگ و داراي غلافي است كه در غالب موارد ، قسمتي از غلاف برگ تحتاني خود را مي پوشاند ، همچنين برگها شمشيري شكل ،كشيده وغالبا" درطول تا خورده هستند گلها دو جنسي به رنگهاي مختلف منفرد يا مجتمع وگل آذين بصورت گرزن يك سويه ، سنبله و خوشه است.  داراي سه پرچم و كلاله سه شاخه كه غالبا" رنگين و گلبرگ مانند هستند.ميوه كپسول و داراي آلبومن شاخي است.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              كاربرد و اهميت دارويي :در طب سنتي بعضي از آنها بعنوان مسهل قوي و قي آور براي رفع آسم مرطوب ، سياه سرفه ، گريپ هاي مداوم و سرفه در برونشيت هاي مزمن مصرف مي گردد.   جنس هاي مهم اين خانواده عبارتند از: 1- جنس زنبق = Iris sp.     2- زنبق وحشي(سودوكااوكاسيكا) =  Iris  pseudocasica  * 3-جنس گلايل =  Gladiolus sp.  4- زعفران زراعي =Crocus sativus    *    10- تيره موز                 Family : Musaceae گياهان اين تيره علفهايي غول پيكر وريزوم دارهستند وشكل ظاهري آنها به درخت شباهت دارد. برگهاي اين گياهان بسيار بزرگ ، متناوب وپهنكي كامل با رگبرگهاي شانه اي كه به علت مقاوم نبودن پهنك ، فشار باد وحتي نسيم سبب مي شود تا كناره هاي آن در دو طرف رگبرگهاي فرعي به طور عميق تا رگبرگ مياني شكافته شود. چون شكافتگي به صورت نامنظم است لذا قطعات برگ با هم برابر نيستند. اختصاصات عمومي : گیاهی تنومند است که قد آن به چند متر می رسد و دارای ریزوم می باشد. برگهای آن درقائده غلافی شکل است ویکی روی دیگری را می پوشاند.مجموع برگهای غلافی تنه گیاه را تشکیل می دهد.تنه بدون انشعاب (استيپ) و توخالي مي باشد. در انتهاي تنه تاجي از برگهاي متعدد كه داراي دمبرگ هستند قرار دارد.طول پهنك بيش از 2 متر است. در بین صفحات برگها محور گل آذين نمایان می شود. اين محور در انتها سترون است. در گل آذين موز گلهاي مياني محور نرماده ، گلهاي بالاي محور نر وگلهاي پايين آن ماده اند. پوشش گل 6 قطعه است كه 5 قطعه آن به هم چسبيده وناوداني شكل ودر جلو باز است وقطعه ششم حالت گسترده داشته وگلبرگ مانند است. میوه آن سته و دراز است كه موز نام دارد وشيرين است.  اين تيره فقط يك جنس دارد : جنس موز =  Musa  sp.    11- تيره استرليتزيا                   Family : Sterlitziaceae تيره كوچكي با انتشار جغرافيايي محدود ، اين تيره به تيره موز بسيار نزديك است و در مناطق معتدل گرم بجز امريكا يافت مي شوند. اختصاصات عمومي :  برگها بطور مشخص دو رديفه اند. دمبرگهاي نيمه استوانه اي آنها از محكم شدن نيام و چين خوردگي آن در حول رگبرگ مياني حاصل شده است. گل آذين گرزن يك سويه وميوه كپسول است. تفاوت اين تيره با تيره موز از لحاظ نداشتن لوله هاي شيرابه است. اين تيره داراي 3 جنس است ، جنس معروف آن : 1- جنس Sterlitzia   ( پرنده بهشتي ) : گل آذين انتهايي داراي 3 گل واقع در يك چمچه مشترك ، كه مجموع آنها به صورت پرنده اي با بال رنگين است.   12- تيره زنجبيل                    Zingiberaceae اين گياهان در مناطق گرمسيري پراكنده اند. تيره زنجبيل داراي 50 جنس و 1500 گونه است. اختصاصات عمومي : گياهاني علفي داراي ريزوم و ريشه غالبا" غده اي است. شكل پهنك برگها عموما" تخم مرغي و يا سرنيزه اي است. گل آذين سنبله وميوه كپسول است. كاربرد و اهميت اقتصادي : تيره زنجبيل اهميت اقتصادي بسيار دارد و بيشتر گياهان آن داراي مواد رنگي، واسانس وتركيبات نشاسته اي قابل استفاده اي هستند كه در بافت پارانشيمي ريزوم وميوه ودانه اين گياهان به طور فراوان وجود دارند. جنس هاي مهم اين تيره :  1- جنس ‍Curcuma   ( زردچوبه ) * ريزوم آن ماده رنگي دارد و از آن ادويه تهيه مي كنند. 2- جنس  Amomum   ( هل ) * ميوه آن معطر و به عنوان چاشني استفاده مي شود. 3- جنس  Zingiber   (زنجبيل ) از ريزوم آن ادويه اي تند و معطر براي خوش طعم كردن غذا تهيه مي كنند.           annaceae13 – تيره اختر      اين تيره فقط داراي يك جنس و50 يا 60 گونه است. تمام گونه ها ، گياهاني پايا، به ارتفاع 60 تا 400 سانتيمترند. اختصاصات عمومي : اين گياهان داراي ريزوم كم وبيش غده اي هستند.برگها متناوب ودورديفه ، گل آذين انتهايي به صورت سنبله اي از گرزن هاي يك سويه دم عقربي و ميوه كپسول مي باشد. كاربرد واهميت اقتصادي : اين تيره گونه هاي زينتي فراواني دارد . برخي از گونه ها را براي استفاده از نشاسته فراواني كه در ريزوم هاي آنها ذخيره شده است مي كارند. از دانه سخت بعضي از گونه ها در ساخت وسايل زينتي وتسبيح استفاده مي شود. همچنين دانه « كانا بريتوني  » را به صورت بدل يشم سبز در ساخت گردن بند و........ بكار مي برند. گونه زينتي اين جنس : Canna  indica   ( اختر )    Family : Orchidaceae14- تيره ثعلب ( ارکیده)                     تيره ثعلب يكي از تيره هاي بزرگ گياهي است كه بيش از 500 جنس وحدود 20000 گونه دارد كه انتشار وسيعي در سراسر مناطق گرم جهان دارند. اين تيره پس از كاسني بيشترين تعداد گونه را دارا مي باشد. اوركيداسه ها قدرت رويش زيادي دارند گاهي بوته هايي فراوان و انبوه و كم وبيش چوبي را تشكيل مي دهند. برخي ها پيچانند و عده اي نيز اپيفيتند يعني به سطح تنه درختان و شاخه ها ( به عنوان تكيه گاه ) مي چسبند. همچنين برخي از جنس ها گندروي يا ساپروفيتند و روي بقاياي گياهان در حال پوسيدگي به سر مي برند. اختصاصات عمومي : گیاهان این تيره علفی ، پايا و داراي گل آذين سنبله يا خوشه اي شكل هستند. گلها نامنظم داراي 3 گلبرگ و 3 كاسبرگ پتالوئيد مي باشند. خامه و پرچم ها به هم پيوسته و ستونكي را بوجود آورده اند. ميوه كپسول وحاوي دانه هاي ريز با جنين ناقص و ابتدايي وبدون اندوخته است. دانه اوركيداسه ها بدون حضور قارچهايي كه به درون آن نفوذ مي كنند، قادر به رويش نيستند. كاربرد و اهميت اقتصادي : اهميت اقتصادي اين تيره بيشتر از لحاظ گلهاي زيبا و زينتي آنها است. يكي از اوركيده هايي كه پرورش آن رايج است « نعلين ونوس » مي باشد. ازميوه خشك شده گونه اي به نام وانيلا پلانيفوليا ماده اي خوش طعم وخوش بو به نام وانيل مي گيرند كه در شيريني پزي استفاده فراوان دارد. از جنس هاي اين تيره : 1- جنس  Vanilla  ( وانیل ) تخمدان پس از عمل تلقیح بزودی نمو می کند ومیوه ای به طول 12 الی 25 سانتی متر به بار می آوردکه پس از عمل تخمیر ماده متبلوری به نام وانیلین از آن به بدست می آورند ، که در شیرینی پزی و بستنی سازی وغیره از عطر آن استفاده می کنند. 2- جنس  Orchis ( اركيده )

[ چهارشنبه بیست و سوم آذر 1390 ] [ 15:10 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

رده بندی دولپه ای ها

در زیست شناسی به روند قرار دادن گیاهان در گروهها که دارای رابطه هایی با یکدیگر هستند، رده بندی اطلاق می‌شود. دو لپه‌ایها رده‌ای از زیر شاخه نهاندانگان هستند که خود به زیر رده‌هایی قابل تقسیم هستند.

اطلاعات اولیه

سلسله گیاهان (Metaphyta) در 4 شاخه قرار می‌گیرند. شاخه تالوفیتها یا ریسه داران که شامل جلبکها و قارچها هستند. شاخه خزه‌ایها ، شاخه نهانزادان آوندی و شاخه گیاهان دانه‌دار. سه شاخه اخیر تحت عنوان کروموفیتها یا گیاهان تنه‌دار ، نامیده می‌شوند. شاخه گیاهان دانه‌دار به دو زیر شاخه بازدانگان و نهاندانگان تقسیم می‌شود. زیر شاخه نهاندانگان شامل دو رده تک لپه‌ایها و دو لپه‌ایها می‌باشد. دو لپه‌ایها خود شامل دو لپه‌ایهای بی‌گلبرگ ، دو لپه‌ایهای جدا گلبرگ و دو لپه‌ایهای پیوسته گلبرگ می‌باشد که تعداد زیادی از گیاهان دانه‌دار را در خود جای داده‌اند.



تصویر

دو لپه‌ایهای جدا گلبرگ Dialypetalae

گیاهانی هستند با گلهای کامل و دو جنسه که پوشش گل آنها به صورت کاسبرگ و گلبرگ تمایز یافته و اجزای گل در چرخه‌های متوالی و به صورت متناوب باهم قرار دارند و گرده افشانی در آنها بوسیله حشرات صورت می‌گیرد. جدا گلبرگها بالغ بر 70 هزار گونه گیاهی هستند و براساس ساختمان نهنج و نحوه قرار گرفتن اجزای گل در سه گروه فرعی قرار می‌گیرند.

تالامیفلورها

که در آنها نهنج گل برآمده یا گنبدی شکل است و اجزای گل مستقیما بر روی نهنج استقرار یافته‌اند و شامل 5 راسته است.
  • راسته آلاله‌گان (Ranales): که برچه‌ها جدا از هم و اجزای گل غالبا در روی یک خط مارپیچی در سطح نهنج قرار دارند.

  • راسته پاریتال (parietals): که برچه‌ها پیوسته بهم و تمکن آنها جانبی است.

  • راسته گوتیفرال (Gutti ferales): که برچه‌ها پیوسته بهم و تمکن آنها محوری و کاسبرگها در داخل غنچه گل ، همپوشان هستند.

  • راسته ختمی (Malvales): که برچه‌ها پیوسته بهم و تمکن آنها محوری و کاسبرگها در داخل گل به صورت کفه‌ای قرار دارند.

  • راسته فرفیون (Euphorbiales): که برچه‌ها پیوسته بهم و تمکن آنها محوری ، گلها یک جنسه و غالبا فاقد گلبرگ هستند.

دیسیفلورها

که در آنها نهنج گل برآمده یا گنبدی شکل است و اجزای گل در سطح دستگاه مولد شهد و یا به حالت فررفته در آن قرار دارند.


  • راسته شمعدانی (Geraniales): نافه شامل دو ردیف پرچم و دستگاه ترشحی به صورت غده‌هایی در پای پرچمها قرار دارد.

  • راسته افرا (Sapindales): نافه شامل دو ردیف پرچم و دستگاه مولد شهد به صورت یک صفحه در محوطه خارجی پرچمها قرار دارند.

  • راسته شمشاد (Celastrales): نافه شامل یک ردیف پرچم و دستگاه مولد شهد در داخل پرچمها و خارج پرچمها قرار دارد.




کالسیفلورها

سه جزء خارجی اجزای گل یعنی کاسبرگها ، گلبرگها و پرچمها از قسمت زیرین خود بهم پیوسته‌اند و نهنج پیاله مانند یا کوزه‌ای شکل را در انتهای دمگل بوجود آورده‌اند. این گروه شامل 5 راسته است.
  • راسته گل سرخ (Rosales)
  • راسته چتریان (Umbellales)
  • راسته مورد (Myrtales)
  • راسته گل ساعتی (Passiflorales)

  • راسته کاکتوسها (Cactales)

دو لپه‌ایهای پیوسته گلبرگ Sympetalae

این گیاهان بالغ بر 50 هزار گونه هستند. گلبرگها در این گیاهان بهم پیوسته هستند. در اغلب پیوسته گلبرگها پرچمها به قسمت داخلی جام گل پیوستهاند. این گروه از گیاهان شامل 11 راسته هستند که در سه گروه قرار می‌گیرند.



تصویر

گروه اول

پیوسته گلبرگهای 5 پیرامونی ، با تخمدان فوقانی و 5 برچه.
  • راسته اریکال (Ericales): ابتدایی‌ترین راسته هستند، جام گل گاهی ناپیوسته ، نافه 10 پرچمی و پرچمها غیر متصل به گلبرگها.

  • راسته پامچال (Primulales): جام گل پیوسته ، پرچمها به قسمت داخلی جام گل پیوسته‌اند.

  • راسته خرمالو (Ebenales)
  • راسته (Plumbaginales)

گروه دوم

پیوسته گلبرگهای 4 پیرامونی ، با تخمدان فوقانی و 2 برچه.

گروه سوم

پیوسته گلبرگهای 4 پیرامونی ، با تخمدان تحتانی و 2 برچه.
  • راسته گل استکانی (Campanulales): که شامل گل استکانی و کدو است.

  • راسته روناس (Rubiales): که شامل تیره روناس و بداغ است.

  • راسته گل مینا (Asterales): که شامل تیره گل مینا ، تیره سنبل‌الطیب و تیره خواجه باشی می‌باشد.



تصویر

دو لپه‌ایهای بی‌گلبرگ Monochlamideae

  • راسته کازوآرینال (Casuarinales): گیاهانی هستند درختی با ظاهری شبیه دم اسبیان و گلها یک جنسه می‌باشد.

  • راسته آمنتال (Amentales): در این راسته تیره‌های بید ، راش ، فندق و گردو قرار دارد.

  • راسته گزنه (Urticales): در این راسته تیره‌های گزنه ، توت ، نارون و شاهدانه قرار دارد.

  • راسته دانه مرکزیان (Centrospermales): در این راسته تیره‌های اسفناج ، گل میخک ، چغندر و لاله عباسی قرار دارد.

  • راسته علف هفت بند (Polygonales): در این راسته تیره‌های ترشک ، علف هفت بند و ریواس قرار دارد.

  • راسته Santalales: که در این راسته تیره معروف دارواش قرار دارد.

[ چهارشنبه بیست و سوم آذر 1390 ] [ 15:7 ] [ فردین محمدی ]

[ ]



مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ، اس ام اس های عاشقانه