X
تبلیغات
کشاورزی - سم

کشاورزی

هدف ما کنار گذاشتن کشاورزی سنتی وشروعی از صفر است .

دیازینون


ديازينون(DIAZINON)
 
نام عمومی سم:ديازينون
 
 
گروه:حشره كش/نماتد كش
 
 
كلاس: Organophosphate
 
 
تركيب شيميائي: O,O,-diethyl O-[6-methyl-2-(1-methylethyl)-4-pyrimidinyl] phosphorothioate (CAS 9CI); O,O-diethyl O-(2-isopropyl-6-methyl-4-pyrimidinyl) phosphorothioate (CAS 8CI).
 
 
فرمولاسيون:EC 60%
 
 
سميت(LD50(mg/kg)):300
 
 
دوره كارنس:حداقل فاصله زماني بين آخرين سمپاشي تابرداشت محصول 10روزمي باشد.
 
 
پادزهر و كمكهاي اوليه:سولفات آتروپين
 
 
نحوه تاثير:حشره كش غيرسيستميك بااثرتماسي وگوارشي وتنفسي
 
 
كاربرد:حشره كش تماسي وگوارشي كه براي مبارزه باهرگونه مختلف آفات جونده ومكنده به كارمي رود.جهت مبارزه با کرم سیب،پسیل گلابی،شپشکهای پسته و مرکبات و نخیلات و آفات چغندر،گرانول 10%،علیه کرم ساقه خوار برنج
 
 
بسته بندي: يك ليتري پت،ربع ليتري پتاحتياطات :از تنفس در محيط سمپاشي شده احتراز نموده و در هنگام سمپاشي از تماس محلول با
پوست بدن ، خوردن ، آشاميدن و سيگار كشيدن اجتناب نماييد. در صورت آلودگي دست و صورت را با آب و صابون كاملا بشوييد . هنگاميكه باد به شدت مي وزد سمپاشي نكنيد . پس از مصرف ظروف خالي را معدوم كنيد.

علائم مسموميت در انسان:
دعبارتند از سردرد ، سر گيجه ، اسهال ، بي حسي و اختلال در بينايي .

پادزهر ترياق اين سم سولفات آتروپين ميباشد .

ثبت نام و نشاني خريدار و ميزان سم فروخته شده ضروري است.
خواهشمند است قبل از مصرف بروشور هاي مربوطه را به دقت مطالعه فرمائيد.

توجه :توصيه هاي ارائه شده كلي بوده و بستگي به شرايط محيطي و امكانات موجود داردو اين شركت از نحوه نگهداري ، زمان مصرف و اختلاط آن با سايرسموم و تركيبات ديگرتوسط مصرف كننده بي اطلاع مي باشد، لذا هيچگو نه مسئو ليتي متوجه اين شركت نمي باشد.

 

موارد استعمال و ميزان مصرف :

اجازه ثبت اين سم در تاريخ1/10/47 در كميسون هيئت نظارت بر سموم به تصويب رسيد ه است.


Print

[ دوشنبه بیست و چهارم مهر 1391 ] [ 10:19 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

مالاتیون(Malation)
                                                 



 

مالاتیون(Malation)

 
نام عمومی سم: مالاتیون
 
 
 
گروه:حشره كش
 
 
 
كلاس: Organophosphate
 
 
 
تركيب شيمائي:
 
 
 
فرمولاسيون:EC 57%
 
 
 
سمیت(LD50):میلی گرم/کیلوگرم
 
 
 
دوره كارنس:
 

  

پادزهر و كمكهاي اوليه:
 
 
 
نحوه تاثير: حشره کش غیر سیستمیک،تماسی و گوارشی و کمی خاصیت تنفسی،کنه کش 
 
 
 
كاربرد: علیه آفات غلات،آفات درختان میوه سردسیری،زنجره میوه خوار و شپشک خرما،مگس چغندر و گیلاس،آفات جالیز،شپشک و شته های مرکبات،پسیل زیتون،آفات یونجه،ملخ آسیایی نیشکر،شته رز و کاج،آفات غلات و حبوبات انبار
 
 
 
 
 
بسته بندي:
 
 
ملاحظات: این سم کولین استراز خون را کاهش می دهد.


پرش به: ناوبری، جستجو
مالاتیون
نام‌های دیگر 2-(dimethoxyphosphinothioylthio) butanedioic acid diethyl ester
Malathion
Carbofos
Maldison
Mercaptothion
Ortho malathion
شناساگرها
CAS 121-75-5 Yes
پاب‌کم 4004
کم‌اسپایدر 3864 Yes
UNII U5N7SU872W Yes
دراگ‌بانک DB00772
KEGG D00534 Yes
ChEBI CHEBI:6651 Yes
ChEMBL CHEMBL1200468 
کد اِی‌تی‌سی P03AX03,الگو:ATCvet
Jmol-3D images Image 1
خصوصیات
فرمول شیمیایی
C10H19O6PS2
جرم مولی
‎ 330.358021
شکل ظاهری Clear colorless liquid
چگالی 1.23 g/cm3
دمای ذوب
‎2.9 °C
دمای جوش
‎156−157 °C at 0.7 mmHg
محلول در آب 145 mg/L at 20 °C[۱]
محلول Soluble in ethanol and acetone; very soluble in ethyl ether
log P 2.36 (octanol/water)[۲]
  (verify) (what is: Yes/?)
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references
نمایش سه‌بعدی مالاتیون
مالاتیون با ال‌دی ۵۰ ۳۰۰۰ (L.D.۵۰= ۳۰۰۰ mgkg)از کم خطرترین سموم فسفره است. عمل جذب سطحی برروی آن انجام می‌شود و جذب سطحی عامل منفی محسوب می‌شود. در برنامه‌های بهداشتی مصرف زیادی دارد و به مقدار ۲ گرم در مترمربع برای یکبار در سال مصرف می‌شود. سمیت مالاتیون بسیار کم و عوارض حاصله از آن ناچیز است. در موقع کار باید از وسایل حفاظتی مانند دستکش، ماسک، لباس کار و غیره استفاده کرد. به صورت پودر وتابل برای مصرف در منازل بر ضد حشرات خانگی مانند مگس، پشه، سوسک، کک و غیره کاربرد دارد برای این منظور پودر وتابل ۴۰ درصد به میران ۲درصد (هر لیتر محلول برای ۱۵ متر مربع)استفاده می‌شود. اثر مالاتیون سریع و نسبتاً مداوم است

[ یکشنبه نوزدهم شهریور 1391 ] [ 20:47 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

آشنایی با حشره‌کشها و سموم آفت‌کش گیاهی
طبقه‌بندی حشره‌کشها:
نسل اول: روغنها و ترکیبات گیاهی و مشتقات آرسنیک که بر اساس آزمون و خطا تولید شده‌اند.
نسل دوم: ددت، کارباماتها، فسفره‌ها، پایرتیروئیدها که از راه سنتز گسترده و غربال و شناخت بنیان فعال مواد درست میشوند.
نسل سوم: ترکیباتی مانند شبه‌هورمون جوانی که سنتز آنها بر اساس مولکولهای موثر در فیزیولوژی، بیوشیمی و اکولوژی حشرات و تفاوتهایی که در بین آفت و حشرات مفید وجود دارد انجام شده‌است.
نسل چهارم: ژنهای عامل توکسین را به موجودات مورد نظر منتقل میکنند، در این روش ترکیبی از بیوتکنولوژی، نوروفیزیولوژی و بیوشمی حشره مورد استفاده قرار میگیرد.

طبقه‌بندی از نظر چگونگی تاثیر:
۱- آفتکشهای فیزیکی:
از راههای فیزیکی باعث اختلال در اعمال حیاتی حشره میشوند، بستن منافذ تنفسی (مانند دیازینون و گوزاتیون)، موم پوست حشره جذب کرده و باعث از دست رفتن آب بدن میشوند (مانند گروههای بی‌اثر مثل اسید بوریک و سیلیکاژل)
۲- آفت‌کشهای پروتوپلاسم:
موادی هستند که به کلیه آنزیمهای بدن حشره حمله میکنند و باعث رسوب آنها میشوند، ترکیبات جیوه، اسیدهای قوی و فلزات سنگین مثل کادنیوم و سرب.
۳- آفت‌کشهای عصبی:
این ترکیبات در سیستم عصبی حشره اختلال ایجاد میکنند، اینگونه سموم ممکن است روی قسمتهای مختلف سلول عصبی مثل آکسون و سیناپس‌ها و آنزیمهای عصبی اثر بگذارند، حشره‌کشهای فسفره کلره و کاربامتهای از این دسته‌اند.
۴- مهارکننده‌های متابولیکی:
موادی هستند که با جذب الکترون تولید انرژی حاصل از اکسیداسیون کربوهیدراتها لیپیدها و پروتئین‌ها را مختل می‌نمایند، روتنون، دی‌نیتروفنل‌ها، کنه‌کشها و قارچکشهایی که مشتقات آلی قلع هستند و نیز یون سیانور از این گروه هستند که از اکسیداسیون احیاء جلوگیری میکنند.
۵- عوامل آلکیله کننده:
این ترکیبات یک اتم هیدروژن را در یک ترکیب حیاتی با عامل آلکیل جایگزین میکنند، مهمترین این ترکیبات مشتقات هالوژنه‌ هیدروکربنها مثل متیل بروماید است.

میزان د.د.ت موجود در بدن جانداران و محیط

میزان د.د.ت موجود در بدن جانداران و محیط

حشره‌کشهای گیاهی:
۱- نیکوتین و ترکیبات مشابه
۱-۱ نیکوتینوئیدها (کلرو نیکوتینی‌ها)
۱-۱-۱ ایمیدیا کلوپرید
۱۹۸۵ – کونفیدور- تماسی، گوارشی – تاثیر روی سیستم عصبی – حشرات مکنده، اطراف ریشه، ضدعفونی بذر – سیستمیک – شته، سفیدبالک، مینوز، پسیل، زنجره، تریپس و شپشک. فرمولاسیون مایع غلیظ قابل تعلیق FC 35٪ به نسبت ۰.۲ تا ۱ درهزار.
گائوجو: ۱۹۹۵ – از ایمیدیا کلوپرید – ضدعفونی بذر – ضدعفونی بذر چغندرقند باعث کنترل ۹۰٪ جمعیت شته سبز هلو میشود.
۱-۱-۲ استامپیرید
تجاری موسیپلان – برای کنترل مینوز لکه گرد، پسیل پسته، در خاک ایمیداکلوپرید بهتر است در شاخه و برگ استامیپرید.
۱-۱-۳ تیاکلوپرید
تجاری: کالپسو، سفید بالک مزارع پنبه و سوسک کلرادو.
۱-۱-۴ تیامتوکسام
تجاری: کروزر – ضدعفونی بذر سیب‌زمینی علیه ناقلان بیماریهای ویروسی.

۲- پیرترینها:
پیرتروئیدهای مصنوعی:
هسته مرکزی در این ترکیبات سیکلو پروپان کربوکسیلات است.
نسل اول: تنها شامل یک پیرتروئید مصنوعی به نام آلترین است که در سال ۱۹۴۹ به طور تجاری عرضه شد.
نسل دوم: برای مصارف بهداشتی و خانگی، مانند تترامترین، رزمترین، بیوآلترین، بیورزمترین، فنوترین.
نسل سوم: ترکیباتی نظیر فنوالدات ۱۹۷۲ و پرمترین ۱۹۷۳ عرضه شدند. این ترکیبات اولین پیرتروئیدهایی هستند که به دلیل دوام مناسب در برابر نور خورشید در کشاورزی مورد استفاده قرار گرفتند.
نسل چهارم: سی‌هالوترین، سیپرمترین، دلتامترین، فن پروپاترین، سیفلوترین، فلووانیلات.

۲-۱ آلترین
تجاری: پینامین و پیرازین ۱۹۴۹- تماسی، گوارشی و تنفسی – بر علیه مگسها، مورچه‌ها، پشه‌ها، سوسریها و سایر آقات بهداشتی- فرمولاسین آیروزول مخلوط با پپرونیل بوتوکسید به عنوان سینرژیست- فرمولاسین دیگر پودر وتابل. سمیت کمی برای انسان و جانوران خونگرم دارد.

۲-۲ تترامترین
تجاری: نئوپینامین ۱۹۶۵ – تماسی – اثر ضربه‌ای شدید روی مگسها،‌ پشه‌ها، سوسریها و سایر آفات بهداشتی – فرمولاسیون: امولیسیون روغنی و آیروزول. سمیت کم برای انسان و خونگرم.

۲-۳ پرمترین
تجاری آمبوش و کوپکس و تالکورد ۱۹۷۲ – تماسی و گوارشی – بر طیف وسیعی از حشرات و لاروهایشان موثر است و تا حدودی خاصیت دور کنندگی دارد – بر علیه لاروهای برگخوار، شته‌ها، کرم سیب، کرم غوزه پنبه و انگلهای خارجی دامها استفاده میشود. حشرات مفید را از بین میبرد، سمیت کم برای انسان و خونگرم.

۲-۴ سیپرمترین
تجاری: آمبوش سی و سیمبوش و ریکورد – تماسی گوارشی – خواص ضد تغذیه‌ای دارد، بر طیف وسیعی از آفات موثر است – بر علیه لارو پروانه‌ها، سوسکها، شته‌ها و … در پنبه، چغندرقند، سیب‌زمینی و بر علیه آفات خانگی و انباری استفاده میشود- تا ۱۶ هفته در خاک میماند. حشرات مفید را از بین میبرد. سمیت متوسط برای انسان و خونگرم.

۲-۵ فنوالدات
تجاری: پیریدین و سومی‌سیدین ۱۹۷۲ – حشره‌کش و کنه‌کش – تماسی و گوارشی – بر طیف وسیعی اثر قاطع و سریع دارد و از آن برای مبارزه با راسته سخت‌بال‌پوشان، راست‌بالان در محصولاتی مانند کلم، چغندرقند، لوبیا، پنبه، درختان میوه، و در مبارزه با کنه‌های دامی استفاده میشود. حشرات مفید را از بین میبرد. سمیت متوسط برای انسان و خونگرم.

سموم فسفره آلی
طبقه‌بندی بر اساس گروهای متصل به بنیان فسفات
۱- مشتقات اسید فسفریک
۲- مشتقات اسیدفسفو تیوییک
۳- مشتقات اسید فسفو دی تیوییک
۴- مشتقات اسید فسفونیک

۱- مشتقات اسید فسفریک

۱-۱- تترا اتیل پیروفسفات TEPP
تجاری: بلادان، واتپون، نیفوس ۱۹۴۴ – حشره‌کش و کنه‌کش – تماسی – کارنس کوتاه – برعلیه آفات سبزیجات و صیفی‌جات – از قدیمی‌ترینها – بسیار سریع الاثر – دیگر استفاده نمیشود – سمیت بسیار شدید بر انسان و خونگرم از طریق گوارشی و پوستی

۱-۲ هپتنوفوس
تجاری: هوستاکوئیک ۱۹۷۰ – حشره و کنه‌کش – سیستمیک – تماسی، گوارشی، تدخینی – با اثر ضربه‌ای شدید – کارنس کوتاه – برعلیه آفات مکنده روی درختان میوه، زینتی‌ها، بویژه سبزی و صیفی‌جات – بر حشرات مفید کشنده، سمیت بسیار زیاد بر انسان و خونگرم از راه گوارشی و سمیت کم از راه پوستی.
(ابتدا با بنیان فسفات ساخته شده ولی بعدا فسفر با کلر عوض شده که اثر بهتری دارد)

۱-۳- نالد
تجاری: برومکس و بیروم ۱۹۶۰ – حشره و کنه‌کش – تماسی و تدخینی – اثر ضربه‌ای شدید – کارنس کوتاه – بر علیه آفات مکنده نظیر شته‌ها و لاروهای پروانه‌های برگخوار، سخت‌بالپوشان و کنه‌ها در محصولات زود برداشت مانند سبزی و صیفی در مزارع و گلخانه‌ها و نیز سالن‌های پرورش قارچ استفاده میشود. (ترجیحاً در محیط بسته) – کشنده حشرات مفید – سمیت بسیار زیاد بر انسان و خونگرم از طریق گوارشی.

۱-۴- فسفامیدون
تجاری: دی‌مکرون و دیکسون ۱۹۵۶ – حشره و کنه‌کش – سیستمیک – گوارشی و تدخینی – اثر تماسی ضعیفی دارند – بر علیه آفات مکنده برگخوارها و کنه‌ها – کشنده حشرات مفید – سمیت بسیار زیاد بر انسان و خونگرم.

۲- مشتقات اسید فسفرو تیوئیک

۲-۱- پاراتیون
تجاری: فولیدن ۱۹۴۶ – حشره و کنه‌کش و نماتدکش – تماسی و گوارشی – بر علیه شپشکهای درختان میوه – سمیت بسیار شدید برای انسان و خونگرم از گوارشی و پوست – منسوخ شده.

۲-۲- متیل پاراتیون
تجاری: فولیدن-ام و بلادان-ام ۱۹۴۹ – حشره و کنه‌کش – تماسی و گوارشی و کمی تدخینی – اثر ضربه‌ای شدید – خاصیت نفوذی دارد- کارنس کوتاه – بر علیه حشرات مکنده، لارو پروانه‌ها و سخت‌بال‌پوشان – قادر است مینوزها (پروانه‌ها مزوفیل برگ را میخورند) و حشرات پیچاننده‌ی برگ (شته‌ها) را تحت تاثیر قرار داد – سمیت زیاد برای انسان و خونگرم.

۲-۳- اکسی دی‌متون متیل
تجاری: متاسیستوکس‌آر – حشره و کنه‌کش – تماسی گوارشی – سیستمیک – اثر ضربه‌ای شدید – کارنس بلند – بر علیه حشرات مکنده، انواع شته‌ها، تریپس‌ها، کنه‌ها روی گیاهان مختلف – سمیت بسیار زیادی برای انسان و خونگرم.

۲-۴- فنیتروتیون
تجاری: سومی‌تیون، فولی‌تیون، آکوتیون ۱۹۵۹ – حشره و کنه‌کش – نفوذی ضعیف- تماسی – اثر ضربه‌ای شدید – کارنس متوسط – بر علیه حشرات مکنده، بویژه شته‌ها، زنجرکها و سن‌ها، قادر است کنه‌ها و لارو پروانه‌ها را کنترل کند. در ایران بر علیه سن گندم (سن ۲ الی ۴ لاروی) استفاده شده‌است. سمیت گوارشی نسبتا زیاد بر انسان و خونگرم.

۲-۵- دیازینون
تجاری: بازودین و فوسیدول ۱۹۵۲ – تماسی، گوارشی، تدخینی – تا حدودی سیستمیک و نفوذی – اثر ضربه‌ای شدید – کارنس متوسط – آفت کشی وسیع الطیف بر علیه انواع آفات برگ‌خوار، ساقه‌خوار، مکنده و آفات خاکزی به کار میرود – به صورت گرانول در خاک توسط ریشه‌ها جذب و وارد قسمتهای سبز گیاه میشود – وقتی برای ضدعفونی بذر و ریشه نهالها استفاده شود در ریشه جوانه‌ها اختلال ایجاد میشود – دوام سم در خاک ۱۲ الی ۱۴ هفته است. سمیت گوارشی و پوستی بسیار زیاد برای انسان و خونگرم.

۳- مشتقات فسفرو دی تیوئیک

۳-۱- مالاتیون یا کاربوفوس
تجاری: مالاتیوزول ۱۹۵۲ – حشره و کنه‌کش – گوارشی و تدخینی – با خاصیت نفوذی – اثر ضربه‌ای شدید – کارنس کوتاه – بر علیه حشرات مکنده، کنه‌های نباتی و نیز لاروهای سنین اول پروانه‌ها و لارو زنبورهای گیاهخوار به کار میرود – میتوان روی سبزی و سیفی استفاده کرد – ۱۰ تا ۱۵ روز روی گیاه و ۷ تا ۸ روز داخل خاک – سمیت گوارشی و پوستی کمی برای انسان و خونگرم دارد.

۳-۲- فوزالن
تجاری: زولون و آزوفن ۱۹۶۳ – حشره و کنه‌کش – تماسی – با خاصیت نفوذی و محلول در چربی- اثر ضربه‌ای شدید – کارنس بلند – طیف اثر زیاد – بر علیه لارو پروانه‌ها، مینوزها، حشرات مکنده، و تعدادی از سخت‌بال‌پوشان و لاروهایشان. – ۱۸ تا ۲۱ روز در خاک می‌ماند – سمیت گوارشی و پوستی زیاد برای انسان و خونگرم.
مزایا: باقی‌ماندن و تاثیر آن در دماهای پائین است، این سم از طریق لایه کوتیکولی گیاهان وارد آنها شده و در پوست میوه و کوتیکول برگ تجمع می‌یابد. (نفوذی و محلول در چربی)

۳-۳- فنتوآت
تجاری: پاپ‌تیون ۱۹۶۱ – حشره و کنه‌کش – تماسی گوارشی – اثر ضربه‌ای شدید – کارنس متوسط تا بلند – سمیت شدید بر علیه مکنده‌ها و لارو حشرات جونده – کشنده حشرات مفید – اثر بسیار زیادی روی لارو شپشک‌ها دارد – دوام سم روی گیاهان متوسط است ولی روی مرکبات تا ۲.۵ ماه دوام می‌آورد (چون مرکبات دیر خزان میکنند) – سمیت خیلی شدید برای انسان و خونگرم.

۴- مشتقات اسید فسفونیک

۴-۱- تری کلروفن
تجاری: تری کلور فن – حشره‌کش – گوارشی تماسی و تا حدودی تدخینی – سیستمیک – اثر ضربه‌ای شدید – کارنس کوتاه – به دلیل ناکافی بودن اثر تماسی بر حشرات مکنده و کنه‌ها چندان موثر نیست – حشره‌کشی وسیع الطیف است که بر علیه انواع مختلفی از آفات به کار میرود ولی ممکن است باعث طغیان آفاتی نظیر کنه‌ها شود (مقاومت ایجاد میکند). – فرمولاسیون EC و گرانول – ۷ تا ۱۰ روز روی گیاه باقی میماند.

روغنها:
تقسیم‌بندی از نظر شیمیایی
۱- روغنهایی که از دسته گلیسیریدها هستند و ممکن است گیاهی یا حیوانی باشند. این روغنها با مواد قلیایی تولید صابون نموده و گلیسیرین آزاد میشود. گیاهی: روغن سویا، روغن کتان، روغن پنبه‌دانه – حیوانی: روغن ماهی.
۲- روغنهای فرار یا اتری که از مواد چربی تشکیل نمی‌شوند و قابلیت تبدیل صابون را ندارند، این روغنها از غده‌های مخصوصی در بعضی از گیاهان ترشح میشوند و معمولا به آنها اسانس گفته‌میشود. این مواد در دفع آفات بیشتر به عنوان مواد جلب کننده در طعمه‌ها برای جلب حشرات به کار میروند، البته برخی از آنها خواص دور کنندگی نیز دارند.
۳- روغنهای نفتی:
از طبقات سنگهای رسوبی زیر زمینی استخراج میشوند – این دسته مهمترین روغنهایی است که در دفع آفات به کار میرود.

مهمترین کاربردهای روغنها:
۳-۱- در فصل زمستان علیه آفاتی نظیر شپشکها، کنه‌ها، تخم لارو حشرات زمستان گذران. (غلظت روغن میتواند زیاد باشد)
۳-۲- در فصول بهار و تابستان علیه آفات (غلظت روغن کم است)
۳-۳- در بهداشت علیه لارو عده‌ای از حشرات آبزی خصوصاً پشه‌ها در سطح آبهای راکد.
۳-۴- به عنوان سینرژیست (تشدید کننده) اثر سموم و نیز کاهش میزان تبخیر آنها
۳-۵- به عنوان حلال و حامل سموم.

موارد قابل توجه در ارزیابی خواص حشره‌کشی روغنها:
۱- سرعت تبخیر روغن
۲- غلظت یا ویسکوزیته روغن
۳- درجه سولفوناسیون
۴- شاخص تقطیر روغنها
۵- نقطه اشتعال روغن

اشکال روغنهای معدنی:
۱- امولسیونهای غلیظ
۲- روغنهای امتزاج پذیر
۳- امولسیونهای رقیق

جونده‌کش‌ها:
۱- جونده‌کشهای گازی و تدخینی
۲- جونده‌کشهای معدنی
۳- جونده‌کشهای آلی
۳-۱- جونده‌کشهای ضد انعقاد خونی (کومارینی)
۳-۲- جونده‌کشهای ضدانعقادی مشتقات ایندندیون
۳-۳- حشره‌کش و جونده‌کشهای کلره
۳-۴- جونده‌کشهای فسفره
۳-۵- جونده‌کشهای گیاهی
۳-۶- سموم جونده‌کش متفرقه

۲-۱- فسفر دوزنگ (جونده‌کش معدنی)
به صورت طعمه مسموم مصرف میشود، با دانه گندم یا تخم خربزه همراه با روغن چسباننده مانند روغن نباتی- گرد سیاه خالص – بوی سیر میدهد – تحت تاثیر رطوبت و مواد اسیدی تجزیه میشود – در برابر اسید شدیدا واکنش داده تولید گاز سمی فسفین مینماید. – در آب نامحلول – در حالت خشک تبخیر نمیشود – وقتی وارد بدن جونده شد تحت تاثیر اسید معده تولید گاز فسفین میکند – که گاز وارد خون شده اختلالات عصبی تولید میکند – قلب کلیه‌ها کبد و سایر اعضای بدن از کار می‌افتد. – اثر حاد دارد – در بدن جونده تجمع نمیکند و جونده سریعا می‌میرد پس شکارچی‌ و لاشه‌خوار را تهدید نمیکند – سمیت تنفسی بسیار زیادی برای انسان و خونگرم.

۲-۲- سولفات تالیوم (جونده‌کش معدنی)
ماده خالص پودر بی‌رنگ و بدون طعم – خاصیت تبخیری ندارد، پر دوام است – محلول در آب – به صورت خمیر و دانه معروف به زلیو فرموله شده – قابل اختلاط با سموم دیگر نیست – بر مورچه‌ها از طریق گوارش اثر میگذارد – در معده جونده تالیوم آزاد شده جذب بدن میشود – تالیوم فلز سنگین است و انزیمهای سلولی را بلوکه و رسوب میدهد – جونده مسوم علائم عصبی، ترشحی و ماهیچه‌ای نیز بروز میدهد. – سمیت گوارشی و پوستی شدید برای انسان و خونگرم – خواص تجمعی دارد – مصرفش ممنوع شده است.

۳-۱- سموم کومارینی (جونده‌کش آلی)

۳-۱-۱- وارفارین (آلی – کومارینی)
تجاری: کومافن – به طور یکسان بر نر و ماده اثر میکند – جوانترها زودتر می‌میرند – فرمولاسیون به صورت گرد ۰.۵ درصد، ماده حاصل نشاسته – ۱۰۰گرم طعمه = ۵گرم فرمولاسیون + ۹۵ گرم پفک نمکی لینا – طعمه پاشی باید مرتبا تکرار شود – سمیت بسیار زیاد برای انسان و خونگرم.

۳-۱-۲- کوماکلر (آلی – کومارینی)
تجاری: تومورین – بر علیه موشهای انباری سیاه و موش نروژی – در چند نوبت توسط جونده باید مصرف شود – به صورت طعمه مسموم و گرد فرموله شده – سمیت بسیار زیادی برای انسان و خونگرم.

۳-۲-۱- پیندون (آلی – ایندندیونی)
تجاری: پی‌وال، پی‌والین – پایداری و دوام زیاد – بر علیه موشهای خانگی و صحرایی ، بر موشهای بزرگ نیز موثر است- طعمه مسموم – فرمولاسیون: گرد، مایع قابل حل در آب EC و دانه‌های مسموم: گرانول – طعمه تهیه شده با دانه‌ةای غلات در برابر آلوودگی به حشرات و قارچها مقاومت دارد (خواص حشره‌کش و قارچ کشی دارد) – طعمه مسموم = یک قسمت سم با ۴هزار قسمت مواد خوراکی (۰.۰۲۵ درصد) – قابل اختلاط با وازفارین – ترکیبی به نام اکتوسینوپ از پیندون و وازفارین ساخته شده – سمیت بسیار زیاد برای انسان و خونگرم.

سموم کلره

معایب سموم کلره:
۱- چربی دوست هستند
۲- خاصیت تجمعی در بافتهای بدن جانوران و خصوصاً انسان دارند.
۳- به علت دوام و پایداری زیاد باعث ایجاد فشار دائم و مستمر بر جمعیت آفات شده و بروز مقاومت را تشدید میکنند.

د.د.ت
تجاری: هیلدیت ۱۹۳۹- حشره‌کش – تماسی گوارشی – دوام زیاد روی سطوح به دلیل تبخیر ناچیز – جامد است – در برابر آفتاب و ماوراء بنفش تجزیه نمیشود – وسیع‌الطیف – کشنده حشرات مفید – در اثر از بین رفتن کنترل‌کنندگان طبیعی و ایجاد مقاومت در آفات موجب طغیان آفات اولیه و ایجاد آفات ثانویه میشود – به طور مستقیم سمیت شدید برای انسان و خونگرم – توسط IPA در ۱۹۷۳ ممنوع شد.

لیندن
تجاری: گامالین – تماسی و کمی گوارشی و تنفسی – علیه آفات خاکزی و ضدعفونی خاک – لیندن خالص گران است و از ایزومرهای آن استفاده میشود – نحوه تاثیر دقیق معلوم نیست ولی روی سیستم عصبی تاثیر میگذارد – رابطه منفی بین دما و میزان سمیت وجود دارد.

اندوسولفان
تجاری مشابه: پراید – حشره و کنه‌کش – تماسی و گوارشی – علیه مکنده‌ها، کنه‌ها، لارو پروانه‌ها و سوسکها در محصولات مختلف – کارنس بلند – سیستمیک نیست – در خاک تجمع نمیکند – سمیت کمی برای حشرات مفید دارد – سمیت گوارشی و پوستی بسیار زیاد برای انسان و خونگرم – LD50 70میلی‌گرم بر کیلوگرم.
هنوز استفاده میشود – ۲ ایزومر آلفا و بتا با تفاوت در توان آفت‌کشی دارد – تبخیر نمیشود – در برابر نورخورشید پایدار است – در کل کم‌دوامتر از بقیه است – با افزایش دما اثرش افزایش پیدا میکند ptc – دوره تاخیر دارد – مقدار مصرف اکسیژن و شدت تنفس را بالا میبرد

استروبان
تجاری: استروبان ۱۹۵۱ – از کلره شدن ترپن‌ای به نام آلفاپین به دست آمده – خواصش شبیه توکسافن است – سمیت نسبتا کمتر برای انسان و خونگرم

توکسافن
تجاری: کوم‌فرکلر Comphechlor 1947 – مخلوطی از ترپنهای کلره است – از کلره نمودن ترپن‌ای به نام کام‌فن – پایداری زیادی دارد – علیه کرم غوزه پنبه همراه با سموم دیگر استفاده‌ می‌شده‌است – در خاک باقی می‌ماند و آلودگی ایجاد میکند – توسط ریشه خصوصا گرامینه‌ها جذب میشود – قابلیت تجمع در چربی بدن دارد و مسمویت مزمن در انسان و خونگرم ایجاد میکند – سمیت بسیار زیاد و حاد برای انسان و خونگرم دارد – سمیت آن برای زنبور عسل نسبتاً کم است.

طبقه‌بندی قارچ‌کشها

۱- قارچ کشهای معدنی
۱-۱- ترکیبات مسی
۱-۲- گوگرد و ترکیبات گوگردی
۱-۳- ترکیبات معدنی جیوه
۱-۴- ترکیبات فلزی دیگر مانند روی نیکل و کروم و کادنیوم و …

۲- قارچ‌کشهای آلی
۲-۱- ترکیبات آلی جیوه
۲-۲- ترکیبات آلی قلع
۲-۳- فنل‌ها
۲-۴- مشتقات کلرو بنزن
۲-۵- دی‌ تیوکاربامت‌ها
۲-۶-کاربامت‌ها
۲-۷-بنزی‌می‌دازول‌ها
۲-۸- آزول‌ها
۲-۹- تری آزول‌ها
۲-۱۰-پری دین‌ها
۲-۱۱-تیازول‌ها

گوگرد
هزار سال قبل – ترکیبات معدنی گوگرد و گوگرد خالص دارای خواص قارچ‌کشی، کنه‌کشی و حشره‌کشی هستند – غیر سیستمیک با خواص حفاظتی و التیامی – از جوانه‌زنی اسپورها جلوگیری میکند – بسیار موثر علیه سفیدکهای سطحی و سوختگی‌ها – برای کنترل لکه سیاه سیبة پیچیدگی برگ هلو – برای کنه‌های تولید کننده گال موثر است – از توسعه زخمها جلوگیری و رشد قارچها در آنها را محدود میکند. مزایای خاصی دارد:
گ-۱- امکان کنترل چندین بیماری مانند سفیدکهای سطحی و لکه سیاه سیب با هم
گ-۲- قیمت پائین گوگرد نسبت به سایر ترکیبات قارچ کش
گ-۳- سمیت پائین برای انسان و سایر پستانداران
گ-۴- سازگاری با سایر ترکیبات قارچ کش
گ-۵- دارا بودن اثرات کنه‌کشی

مخلوط بردو
مهمتین و پرکاربردترین ترکیب مسی است که خواص قارچ کشی آن بطور تصادفی در سال ۱۸۸۲ کشف شد مخلوط بردو شامل سولفات مس و آهک است.

قارچ کشهای آلی:

۱- دی تیو کار باماتها

۱-۱- تیرام
تجاری: آرازان Arasan – قارچ کش – با اثر محافظتی – برای کنترل بیماریهای قارچی مختلف مانند زنگ گیاهان زینتی، پوسیدگی نرم میوه‌ها، لکه سیاه و بیماری انباری سیب و گلابی و پیچیدگی برگ هلو استفاده میشود – برای کنترل بیماری مرگ گیاهچه به کار میرود.

۱-۲- فربام
تجاری: فربام – قارچ کش – با اثر محافظتی و نیز تاثیر ثانوی و زردشدگی یا کلوروز است – برای کنترل الکه سیاه سیب، گلابی، پیچیدگی برگ هلو – در آب سوسپانسیون سیاهرنگی میدهد که اثر آن روی شاخ و برگ و میوه گیاهان باقی می‌ماند – به همین دلیل کمتر روی درختان میوه و گیاهان زینتی استفاده میشود.

۲- گروه دی نیترو فنلها

۲-۱- دینو کاپ
تجاری: کاراتان – اولین قارچ کشی آلی با اثر مناسب روی سفیدکهای سطحی است – غیر سیستمیک – تماسی با اثر محافظتی و درمان کنندگی – متشکل از دو ماه موثره است – اولی بیشتر کنه‌کش است و دومی بیشتر قارچ‌کش است.

نماتدکشها:
۱- نماتدکشهای ترکیبات فرار و گازی

گروه اول: هیدروکربنهای هالوژنه (آلکیل هالیدها)

کربن دی سولفید
۱۸۷۱ در آلمان برای کنترل نماتد چغندر قند به کار رفت.
کلرو پیکرین
یا گاز اشک آور – ۱۹۱۹ در انگلستان مورد استفاده قرار گرفت.
اتیلن دی بروماید
گاز است – برای نماتد کشی در خاک استفاده میشود

دی کلرو پروپن
تجاری: نماتوکس – نماتدکش دارای اثر حشره‌کشی و قارچ کشی و با از بین بردن نماتدهای ناقل ویروس اثر کنترل ویروسی نیز دارد – تدخین شونده – برای ضدعفونی خاک – ایزومر سیس دارای تاثیر بیشتری است – بسیار موثر – قادر به از بین بردن سیست (کیست) زمستانگذرانی نماتد است – پرمصرف‌ترین نماتدکش – قبل از کاشت برای ضدعفونی در سبزیکارها، گلخانه‌ها، باغات میوه و مزارع استفاده میشود – بهترین دما ۱۰ تا ۲۷ در خاک

گروه دوم؛ مشتقات ایزو تیو سیانات

متیل ایزو تیو سیانات
۱۹۵۹ – نماتدکش – گاز عمومی برای کنترل قارچ‌های خاک‌زی، حشرات، نماتدها و بذرو علفهای هرز است – گیاهسوزی میکند – قبل از کاشت باید استفاده شود.

متام سدیم
تجاری: واپام – تدخین شونده – قبل از کاشت – برای کنترل قارچها، نماتدها، بذور علفهای هرز و حشرات خاک‌زی – گران است و در گلخانه‌ها و محصولات پر ارزش استفاده میشود – تا از بین رفتن ماده موثره نباید کشت شود – گیاهسوزی شدیدی دارد.

دازومت
تجاری: باسمید – تماتدکش، قارچ‌کش، علف‌کش و حشره‌کش غیر انتخابی – گرانول – ضدعفونی خاک – از عمل آنزیمهای مختلف ممانعت میکند.

۲- ترکیبات نماتدکش با فراریت کم

گروه اول؛ سموم فسفره آلی

فنامیفوس
تجاری: نماکور – نماتدکش – سیستمیک – تماسی – از ریشه جذب و به برگهای گیاه منتقل میشود – واکنش اکسیداسیون روی گوگرد باعث افزایش سمیت و نیز خاصیت سیستمی ترکیب میشود.

گروه دوم؛ کارباماتها
مهمترین کاربامات نماتدکش آلدی کارپ است.

[ یکشنبه نوزدهم شهریور 1391 ] [ 20:38 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

ددت
img/daneshnameh_up/6/6b/ddt.jpg

نگاه کلی

تا قبل از سال‌های 1970 که استفاده از ددت در اکثر کشورهای پیشرفته ممنوع اعلام شد، ددت یک حشره‌کش ایده‌آل بنظر می‌رسید. برای انسان سمی نبود، اما برای حشرات بسیار سمی و کشنده بود. پیش از ددت اکثر حشره‌کش‌ها از ترکیبات آرسنیک بودند که بسیار سمی و پردوام و برای انسان خطرناک بودند.

در جنگ جهانی اول ، بیش از 5 میلیون نفر بعلت تیفوس جان سپردند که برای جلوگیری از چنین مصیبتی نیروهای متمدن که از اهمیت ددت برای نابود کردن حشرات ناقل امراض در هوای گرم آگاه بودند، با سمپاشی اردوگاه‌های نظامی و اردوگاه اسیران بوسیله ددت ، از شیوع تیفوس و مالاریا و سایر امراض که بوسیله حشرات انتقال می‌یابد، جلوگیری کردند.

تاریخچه

ددت بعنوان حشره‌کش در سال 1939 توسط پاول مولر ، شیمیدانی که در زمینه توسعه مواد شیمیایی برای مبارزه با حشرات کشاورزی فعالیت می‌کرد، کشف شد. مولر در سال 1948، جایزه نوبل در طب و فیزیولوژی را بخاطر اینکه جان بسیاری از انسانها را پس از جنگ بوسیله ددت نجات داد، دریافت کرد. پس از پایان جنگ جهانی دوم ، از ددت برای استفاده‌های بهداشتی در مناطقی با آب و هوای گرم استفاده شد.

همچنین بطور گسترده در کشورهای پیشرفته بعنوان حشره‌کش در باغها ، مزارع پنبه و سبزیجات استفاده شد. تا اینکه بدلیل مقاوم شدن برخی حشرات در مقابل ددت و استفاده بی‌رویه کشاورزان در مزارع برای افزایش تاثیر آن و پیدا شدن ترکیبات سمی ددت در بافت چربی پرندگان و ماهی‌ها نگرانیهای وسیعی میان مردم و دولتها در مورد استفاده از ددت پدید آمد تا سرانجام در سال 1973، سازمان حفاظت از محیط زیست تمام کاربردهای ددت را بجز مصارف ضروری برای بهداشت عمومی ممنوع کرد.

img/daneshnameh_up/f/fd/yyddt.jpg
ساختمان ددت

ساختار ددت

ددت یا پارا - دی‌کلرو ‌دی‌فنیل ‌تری‌کلرواتان ، از نظر ساختاری یک اتان استخلافی است. در یکی از اتمهای کربن ، هر سه اتم هیدروژن بوسیله اتم‌های کلر جانشین شده‌اند در حالیکه در اتم دیگر کربن ، دو اتم از سه اتم هیدروژن بوسیله حلقه فنیل (بنزن) استخلاف یافته‌اند و در هر حلقه ، یک اتم کلر در موقعیت پارا یعنی درست در مقابل اتم کربن حلقه که واحد اتان متصل است، قرار دارد.

خواص شیمیایی ددت

ددت جزء حشره‌کش‌های آلی کلردار است. این آفت‌کش‌های کلردار دارای چندین خاصیت مشترک هستند.

فشار بخار ددت پایین و در نتیجه ، سرعت تبخیر آن کم است. در برابر نور و مواد شیمیایی در محیط زیست واکنش‌پذیری کمی دارد و انحلال‌پذیری آن در آب بسیار کم است. در حلالهای آلی بخوبی حل می‌شود. ددت در فرایند سوخت و ساز بسیاری از گونه‌های حیوانی با حذف شدن HCl شرکت می‌کند و مشتقی از اتن به نام دی کلرو دی‌فنیل دی‌کلرو اتن (DDE) را بوجود می‌آورد که بسیار مقاوم و از لحاظ زیستی تخریب ناپذیر است.

مکانیسم اثر ددت

مکانیسم اثر ددت بیشتر ناشی از شکل مولکولی آن است تا بعلت برهمکنش شیمیایی با گونه‌ای خاص ، ددت و سایر هم رده‌های آن به شکل سه‌بعدی در تونل عصبی حشره ، مانند گره قرار می‌گیرند. این تونل بر حسب ضرورت ، تحریکها را از طریق یون‌های سدیم منتقل می‌کند اما وقتی مولکول ددت این تونل را باز نگه می‌دارد، یک ردیف پیوسته از تحریکهای عصبی که آغازگر آنها است باعث انقباض عضلات حشره و تشنج و مرگ آن می‌شود.

جایگزین‌های ددت

به علت آلودگی محیط زیست و تجمع ددت در بافتهای حیوانی و مقاوم شدن حشرات در برابر ددت (با تبدیل ددت به DDE و غیر فعالسازی آن) ، مصرف آن بجز برای مصارف بهداشتی ضروری ممنوع شده است. اما دانشمندان ترکیباتی ساخته‌اند که اندازه و شکل آنها مشابه ددت است و همان خواص حشره‌کشی را دارد، با این تفاوت که در حد قابل قبولی از لحاظ زیستی تخریب‌پذیرند و در موجودات زنده هم بجای تجمع ، دفع می‌شوند. بهترین نمونه این ترکیبات متوکسی کلر است که بطور گسترده در مصارف خانگی و کشاورزی برای مهار پشه و مگس بکار می‌رود

[ جمعه یازدهم فروردین 1391 ] [ 23:16 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

سموم


تصویر

نگاه کلی

سم (poison) ماده‌ای است که براثر مواد شیمیایی٬ حتی در دُزکم٬ بر بدن انسان و حیوانات آسیب رسانیده٬ سلامتی را از بین برده و حتی موجبات مرگ را فراهم می‌نماید. اثر سم می‌تواند موضعی باشد و یا پس از عبور از پوست و وارد شدن آن در خون انجام پذیرد. برحسب مقدار یا دُز وارد شده به بدن٬ سم می‌تواند مهلک باشد(دُز مهلک) و یا صدمات جدی به بدن برساند (دُز درمانی) و یا اصولا″ بدون اثر باقی بماند (دُز بی اثر).دُزهای نامبرده٬ حتی در مورد سم‌هایی با مواد شیمیایی یکسان٬ اعتبار مطلق نداشته٬ بلکه علاوه بر نحوه مصرف به نوع٬ سن٬ جنس و حساسیت موجود زنده بستگی دارند. برخی مواد اساسا″ جزو سم‌ها محسوب نمی شوند ولی پس از ورود به بدن موجود زنده طی واکنش‌های پیچیده به ماده سمی تبدیل می‌شوند٬ مانند هگزامتیلن تترامین غیر سمی٬ که در بدن انسان به فورمالدهید سمی تبدیل می‌گردد.


تقسیم‌بندی بر اساس ماهیت شیمیایی

  • سموم معدنی: شامل سم‌های معدنی طبیعی مانند هیدروژن سولفید٬ کربن مونوکسید و سم‌های معدنی مصنوعی مانند جیوه(II)کلرید و همچنین نمکهای تالیم و سرب می باشند.
  • سموم آلی: شامل سم‌های آلی گیاهی مثل آکونیتین و سم‌های حیوانی مانند سم مار می‌باشد. سم‌های آلی مصنوعی در طبیعت وجود نداشته ولی به طور مصنوعی یا سنتز تهیه می شوند. مثل سلاح های کارزار شیمیایی گاز خردل٬ گاز اعصاب و یا انواع آفت‌کش ها و قارچ‌کش ها و...

تقسم‌بندی بر مبنای محل کاربرد و نوع آسیب سموم

  • سم‌های چشم: این سم‌ها تحریکات مختلفی را در اعضای چشم به وجود می‌آورند٬ مانند ترکیب‌های برم٬ آمونیاک٬ کلر٬ دی متیل سولفات٬ فورمالدهید٬ آتروپین٬ کوکائین٬ دی‌نیتروفنل٬ نفتول و تتراهیدرونفتالین.
  • سم‌های خون: این سم‌ها موجب همولیز گلبولهای قرمز خون می شوند٬ مثل آرسین٬ گلیکولها٬ فسوژن و سم مارو یا باعث مت هموگلوبین می‌شوند٬ مانند آنیلین٬ کلراتها٬ نیتریتها٬ سولفیتها. سم‌های خون گاهی نیز در مسیر خونسازی اختلالاتی به وجود می‌آورند مثل مشتقات آنیلین٬ بنزول٬ دی نیتروفنل٬سولفونامیدها و مواد پرتوزا.
  • سم‌های آنزیمها: این سم‌ها انواع مختلف دارند٬ برخی از آنها موجبات ته‌نشینی پروتئین‌ها را فراهم می‌نمایند مثل نمک فلزهای سنگین٬ ولی برخی دیگر خاصیت بازدارندگی ویژه از خود بروز می دهند٬ مانند استیل آمینو- تیادی‌آزول‌سولفونامید٬ که روی آنزیم کربوآنیداز اثر می‌کند.
  • سم‌های پوست: سم‌های مزبور انواع مختلف دارند و برخی باعث از بین رفتن رنگدانه پوست می‌شوند مثل ترکیب‌های آرسنیک و نقره. بعضی دیگر شرایط ریزش مو را فراهم می‌کنند مثل آرسنیک تریوکسید و کلروپرن. سم‌های پوست را گاهی به عنوان سلاح کارزار به کار می‌برند٬ مانند: دی کلردی‌اتیل‌سولفید (ایپریت) و کلروینیل‌آرسین‌دی‌کلرید (لوزیت).
  • سم‌های دستگاه گردش خون: این سم‌ها انواع متعدد دارند٬ برخی موجبات اختلال در ضربان قلب را فراهم می نمایند٬ مثل بنزول٬ کلروفرم. بعضی دیگر به طور مستقیم ویا غیر مستقیم از راه گردش خون روی عضله قلب تاثیرات ناهنجار به جا می‌گذارند٬ مانند آکونیتین٬ آرسنیک٬ نمکهای باریم٬ بنزین٬ بنزول٬ کینین٬ کلروفرم و متانول. از سوی دیگر برخی سم‌ها صدمات جبران‌ناپذیری به رگها وارد می‌کنند٬ برای مثال می توان از آرسنیک تریوکسید و روغن خردل نام برد. سم‌های قلب گاهی تنگی بیش از حد رگها را به دنبال دارند مثل نیکوتین٬ آدرنالین و همچنین نمکهای سرب و باریم. سرانجام نیتریتها٬ گلیسیرین نیترات٬ سم‌های مار و قارچ‌ها موجب گشادی رگهای قلب می شوند.
  • سم‌های کبد: این سم ها در کبد انباشته و عملکرد درست سلول‌های کبدی را با اشکال مواجه می‌سازند٬ که در نتیجه در سوخت و ساز عمومی بدن تاثیر گذاشته و بیماریهایی از قبیل یرقان٬ ورم کبدی و... را باعث می شوند٬ برای مثال می توان از بنزین٬ کلر٬ بنزول٬ کلروفرم٬ دی نیتروفنل٬ فسفر و سم قارچ نام برد.سمهای دستگاه تنفس: این سم ها آسیب جبران‌ناپذیر به بافتهای ریه می‌رسانند و ممکن است به صورت ترکیب‌های مختلف شیمیایی٬ مانند آمونیاک٬ کلر٬ برم٬ فلوئور و غیره وارد ریه‌ها شوند. نیکوتین٬ دوده و آزبست نیز جزو سم‌های ریه محسوب می‌شوند.
  • سم‌های دستگاه اعصاب: این سم‌ها از راه پوست٬ تنفس و یا گردش خون وارد دستگاه اعصاب شده و اختلالاتی مانند فلج کردن مراکز مغز٬ سرگیجه و بیهوشی مفرط به وجود می آورند. سم‌های اعصاب معمولا″ به حالت گاز می‌با شند٬ مانند اتر٬ کلروفرم٬ انواع الکلها و غیره . برخی سم‌های دستگاه اعصاب به عنوان سلاح کارزار٬ اهمیت نظامی دارند٬ عمده ترین آنها استرهای فسفریک اسید می باشند.

تقسیم‌بندی سموم برمبنای کاربرد آنها

  • ضد سم‌ها (آنیتدوت‌ها): موادی که به هنگام مسمومیت٬ برای جلوگیری٬ تضعیف و یا خنثی کردن اثر سم‌ها به کار می‌روند و نقش متفاوتی را در مورد بیماران به عهده دارند٬ به طوری که برخی از آنها بیمار را به استفراغ وادار می نمایندمثل آپومورفین و محلول مس سولفات. برخی دیگر به عنوان مسهل عمل کرده و تعدادی نیز از طریق جذب عمل می‌کنند٬ مانند زغال حیوانی که به هنگام مسمومیت با آلکالوئیدها٬ اغذیه و فلزهای سنگین مصرف می‌شود. همچنین برخی آنیتدوت‌ها بر مبنای یک واکنش شیمیایی با پروتئن ها عمل می‌نمایند مثل تخم مرغ و شیر٬ که به هنگام مسمومیت با اسیدها و فلزهای سنگین مصرف می شوند. دسته‌ای از ضد سم‌ها بر مبنای واکنش شیمیایی ویژه عمل کرده٬ به طوری که سم را به حالت‌های غیر محلول و یا غیر سمی تبدیل می‌کنند. محلول سدیم سولفات ترکیب‌های محلول و سمی باریم و سرب را به ترکیبهای غیر محلول و غیر سمی باریم و سرب سولفات تبدیل می‌نماید. آنیتدوت‌هایی وجود دارند که عملکردشان روی تاثیرات فارماکولوژیکی و میکروبیولوژیکی استواراست.

تصویر

  • سلاح های کارزار: این سلاحها برخلاف کلیه موازین انسانی و حقوق بین المللی٬ از سوی برخی کشورها در میدان‌های کارزار به کار برده می شوند. سلاحهای مزبور علاوه بر سست کردن روحیه نبرد طرف مقابل٬ آسیب‌های جبران‌ناپذیری بر محیط زیست انسان‌ها وارد می‌نمایند٬ به طوری که توام با محو گیاهان و جانوران٬ زمینهای کشاورزی را نیز نابود می سازند. سلاحهای کارزار می‌توانند از نوع شیمیایی٬ مانند گاز خردل و گاز اعصاب٬ بیولوژیکی مانند باکتریها٬ ویروسها و میکروبها و یا حتی رادیولوژیکی مانند فضولات واکنش‌های هسته‌ای باشند.
  • سم شکار: اکثر این سم‌ها منشا گیاهی دارند و عملکرد آنها بیشتر روی زخمی کردن پوست استوار می‌باشد به محض وارد شدن در بدن شکار٬ آن را مسموم و شرایط مرگش را فورا″ فراهم می‌کنند٬ مانند سم پیکان و سم ماهی مثل استروفانتین و استریکنین.
  • انواع داروها: مانند آرسنیک تریوکسید٬ که در دندانپزشکی و جیوه (II) کلرید که برای کشتن باکتریها به کار می رود. این داروها٬ در صورت عدم مراعات موازین طبی٬ اثرات بسیار مهلک از خود به جا می‌گذارند.
  • سم‌های مخدر: از قبیل کوکائین٬ مورفین و ...
  • سم‌های خرابکاری: مثل سم‌های گیاهی
  • سم‌هایی که به عنوان آفت‌کش و حشره‌کش مصرف می‌شوند.

[ جمعه یازدهم فروردین 1391 ] [ 23:9 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

سموم گیاهی
مقدمه:                                                            

گیاهان بیش از 400 میلیون سال قدمت دارند و در طی این مدت برای حفاظت از خود دربرابرآفات  مکانیزم های دفاعی از خود نشان میدهند. در بعضی از گیاهان مکانیزم دور کننده حشرات و در بعضی هم مکانیزم حشره کشی وجود داشته در گذشته به دلیل عدم وجود سموم شیمیایی انسانها به فکر استفاده و استخرج سموم گیاهی با توجه به خاصیت مکانیزم دفاعی گیاهان پرداختند. از نظر تاریخی قدمت استفاده از سموم گیاهی از سایر سموم به جز گوگرد که اولین سم بوده بیشتر است. 

                                                       

ویژگی های سموم گیاهی نسبت به سموم دیگر

 

1-طبیعی بودن و سازگاری آنها با محیط                               

2- اثر سوءکمتر بر محیط                                                  

3- احتمال کمتر بروز مقاومت حشرات به سموم گیاهی             

4-دوام و پایداری کم این سموم                                            

امروزه به دلیل عوامل اقتصادی تهیه سموم گیاهی کاهش یافته و ترکیبات مصنوعی این سموم ساخته میشود.

                          

حشره کش گیاهی روتنون                                  

Rotenon

این حشره کش با نام های تجاری زیر به فروش می رسد                Timio,,Derris,,Barbasco

سم گیاهی روتنون در سال 1895معرفی شد  روتنون را عموما از ریشه گیاهان تیره بقولات و بخصوص لوبیا استخراج میکنند .  

در قدیم برای کشتن ماهی ها از این سم استفاده می کردند .اواخر قرن 19خاصیت حشره کشی این سم کشف شد. اولین بار در سال 1892از ریشه گیاه ماده موثر آن توسط (    geoffray )استخراج شد . در سال 1932ساختار شیمیاییروتنون توسط (        BUTENANDT)مشخص شد که فرمول آن                 C22H22O6میباشد.در جهان بیش از 60گونه از خانواده بقولات وجود دارد که در شرق هندوستان و آمریکای جنوبی بیشتر یافت میشود .در ریشه این گیاهان 4 تا 5 در صد روتنون خالص وجود دارد.                                                                   

ویژگی های روتنون                  

روتنون خالص به شکل بلورهای سفید رنگ بوده که در آب نا محلول است و در مجاورت هوا-نور و گرما به سرعت قدرت کشندگی خود را از دست می دهد .                               

روتنون و مبارزه با آفات             

روتنون حشره کش تماسی و گوارشی است که برای از بین بردن آفاتی چون حشرات جونده- حشرات مکنده- کنه ها و حلزون ها استفاده میشود . روتنون برای انسان و جانوران خونگرم سمیت دارد .در مورد کشندگی ماهی ها روتنون به این صورت عمل میکند که از نظر تنفسی ماهی ها را دچار مشکل کرده وبه تراکئو برانشی انها آسیب رسانده و ماهی ها میمیرند .                                      

سم روتنون علاوه بر سمیت بر روی اعصاب افات تاثیر سوءمی گذارد.

نحوه اثر روتنون                      

روتنون به صورت واکنشی بسیار کند بر روی موجودات تاثیر میگذارد .ابتدا  باعث  فلج شدن قطعات دهانی و اندام های حرکتی می شود .سپس باعث بیهوشی و مرگ تدریجی موجودات می گردد.

[ جمعه یازدهم فروردین 1391 ] [ 23:5 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

ام عمومی : تری دیمورف 75%EC (امولسیون)
نام تجاری : تری دمورف غزال
قارچ کش سیستمیک با اثرحفاظتی ومعالج
فرمول : C19 H39 NO
وزن مولکولی : 5/297
گروه : Morpholine
درجه سمیت : Acute oral LD50 For Rats : 480 mg/kg
توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.
 
 
Tridemorph تری دیمورف




ترکیب بردو 20% SC (سوسپانسیون کنستانتره)

2


نام عمومی : ترکیب بردو 20% SC (سوسپانسیون کنستانتره)
نام تجاری : ترکیب بردو غزال
قارچ کش حفاظتی- از طریق برگ جذب می شود - جلوگیری از رشد اسپورها
فرمول : Cu So4 + Ca(OH)2
وزن مولکولی : -
گروه : Inorganic
درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 4000 mg/kg
توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.
 
 
Bordeaux mixture ترکیب بردو




پروپیکونازول 25% EC (امولسیون)

3


نام عمومی : پروپیکونازول 25% EC (امولسیون)
نام تجاری : پروپیکونازول غزال
قارچ کش سیستمتیک برای اثر حفاظتی و معالج
فرمول : C15 H17 CL2 N3 O2
وزن مولکولی : 2/342
گروه : Triazole
درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 1517 mg/kg
توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.
 
 
Propiconazol پروپیکونازول




کوپراکسی کلراید 35% WP (پودروتابل35%براساس مس)

4


نام عمومی : کوپراکسی کلراید 35% WP (پودروتابل35%براساس مس)
نام تجاری : کوپراکسی کلراید
قارچ کش حفاظتی
فرمول : CL2 CU4 H6 O6
وزن مولکولی : 1/427
گروه : Inorganic
درجه سمیت : Acute oral LD50 For Rats : 700-800 mg/kg
توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.
 
 
Cooper Oxychloride کوپراکسی کلراید




بنومیل 50%WP (پودر وتابل)

5


نام عمومی : بنومیل 50%WP (پودر وتابل)
نام تجاری : بنومیل غزال
قارچ کش سیستمتیک برای پیشگیری و درمان برخی ازبیماری های نباتی
فرمول : C14 H8 N4O3
وزن مولکولی : 3/290
گروه : Benzimidazole
درجه سمیت : Acute oral LD50 For Rats : 5000 mg/kg
توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.
 
 
Benomyl بنومیل




دودین 65% WP ( پودروتابل)

6


نام عمومی : دودین 65% WP ( پودروتابل)
نام تجاری : دودین غزال
قارچ کش با اثر حفاظتی و کمی درمانی
فرمول : C15 H33 N3 O2
وزن مولکولی : 4/287
گروه : Guanidine
درجه سمیت : Acute oral LD50 For Rats : 1000 mg/kg
توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.
 
 
Dodin دودین




کاپتان 50%WP پودر وتابل

7


نام عمومی : کاپتان 50%WP پودر وتابل
نام تجاری : کاپتان غزال
قارچ کش حفاظتی و معالج
فرمول : C9 H8 CL3 NO2 S
وزن مولکولی : 6/300
گروه : Phthalimide
درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 9000 mg/kg
توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.
 
 
Captan کاپتان




کاربندازیم 50% WP (پودروتابل)

8


نام عمومی : کاربندازیم 50% WP (پودروتابل)
نام تجاری : کاربدازیم غزال
قارچ کش سیستمتیک
فرمول : C9 H9 N3 O2
وزن مولکولی : 2/191
گروه : Benzimidazole
درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 6400 mg/kg
توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.
 
 
Carbendazim کاربندازیم




ایپرودیون+کاربندازیم 5/52% WP (پودر تابل)

9


نام عمومی : ایپرودیون+کاربندازیم 5/52% WP (پودر تابل)
نام تجاری : ایپرودیون+کاربندازیم غزال
قارچ کش سیستمتیک و تماسی
فرمول : C13 H13 O3 N3 + C9 H9 N3 O2
وزن مولکولی : 2/191 + 2/330
گروه : Dicarboximate + Benzimidazole
درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 5000 mg/kg
توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.
 
 
Iporodione + Carbendazimایپرودیون+کاربندازیم




کاربوکسین 75% Wp (پودر وتابل)

10


نام عمومی : کاربوکسین 75% Wp (پودر وتابل)
نام تجاری : کاربوکسین
قارچ کش سیستمیک
فرمول : C12 H13 NO2 S
وزن مولکولی : 3/235
گروه : Carboxamide
درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 2846 mg/kg
توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.
 
 
Carboxin کاربوکسین


[ سه شنبه نهم اسفند 1390 ] [ 9:33 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

قارچکش های معدنی
قارچکش های معدنی 

گوگرد عنصری در طبیعت به طور گسترده به حالت آزاد و یا در ترکیب موجود می باشد.گوگرد در اعماق زمین به صورت عنصری مانند سولفیدها و سولفاتها می باشد. اغلب به صورت کریستالهای خالص به صورت شیمیایی است، اما بیشتر اوقات با سنگ گچ و سنگ آهک مخلوط می باشد..عنصر گوگرد بیشتراز همه منابع طبیعی اهمیت دارد. عنصر گوگرد از لحاظ قارچکشی اهمیت زیادی دارد و برای کنترل بسیاری از بیماریهای گیاهی مورد استفاده قرار می گیرد.در هندوستان گوگرد را به مقدار زیادی هر ساله برای تولید کردن محصولات قارچکشی وارد می کنند.  

گوگرد به تنهایی و در ترکیب با محلول کالیفرنی یکی از مهمترین قارچکشها می باشد.در سال 1800 و در ابتدای سال 1900، گرد گوگرد برعلیه بیماری سفیدک پودری روی درختان میوه استفاده می شد. در سال 1958 گوگرد بیشتر از قارچکشهای دیگر بر علیه قارچها استفاده می شد. اگرچه، امروزه با گسترش قارچکشهای آلی استفاده گوگرد با دیگر ترکیبات غیرآلی کاهش یافته است.

گوگرد وتابل (WP) بیماری های قارچی، کرمها و کنه های روی گیاهان را کنترل می کند.همچنین در کاهش pH و اسیدی کردن خاک استفاده می شود. گوگرد وتابل بوسلیه افزودن ترکیبات خیس کننده و پخش کننده به ذرات ریز گوگرد تهیه می شود. از آنجائیکه گوگرد در آب سوسپانسیون نمی شود، wp در مخزن سمپاشی با آب مخلوط می شود و یک سوسپانسیونی را تولید می کند. گوگرد وتابل با سولفات نیکوتین سازگار است و این دو به طور موفق با هم در سمپاشی استفاده می شوند. فرمهای تجارتی گوگرد وتابل به نام های : Elosal ،Cosan ،Sulfex ،Hesasul   هستند

گوگرد میکرونیزه توسط فرآیندهای مدیریتی خاص ساخته می شود، در این فرآیند گوگرد را به ذرات ریز تبدیل می کنند.قطر ذرات در حدود 8-6 میکرون است و حدود %95 گوگرد عنصری شامل می شود.  قارچکش میکرونیزه گوگردی به صورت گرد یا اسپری می توان استفاده کرد. آن خاصیت حشره کشی دارد و قابل مخلوط شدن با آب را دارد و در دمای 22 درجه سانتیگراد محیطی طبق فرمولاسیون استفاده می شود. گوگرد میکرونیزه را نباید در دمای بالاتر  از80 درجه سانتیگراد  استفاده کرد. نام های تجارتی آن: Kumulus S ،Elosal ،ThioluxThiovit Cosan هستند.
 
   ذرات ریز گوگرد کلوئیدی ،بوسیله فرآیندهای معمولی آسیاب کردن، تولید می شود. گوگرد کلوئیدی (گل گوگردی) با قطر50 میکرون(75-74 میکرون) است. آنها ممکن است از چندین روش، مانند اسیدی کردن محلول کالیفرنی یا واکنش های مشابه آن تولید شوند. نام تجارتی برای گوگرد کلوئیدی Sulkolمی باشد.

 

گوگرد  Flowable، گوگرد بسیار ریزی است که به صورت آبدار فرموله می شود.ضخامت ذرات بیشتر از 5 میکرون نیست. گوگرد  Flowableبا آب در مخزن سمپاشی تولید سوسپانسیون می کند. 

گرد گوگرد یک فرمولاسیون خاص از گوگرد است که در کنترل انواع بیماری های گیاهی استفاده می شود.گردها ذرات بسیار ریز هستند که با عناصری مانند تالک، Clay و یا دیگر ترکیبات مخلوط می شود. گرد گوگرد در آب مخلوط نمی شود و به صورت گرد خشک استفاده می شود.

محلول کالیفرنی یا لایم سولفور، مخلوط کلسیم پلی سولفید و کلسیم تیوسولفات است که محلول توسط ترکیب آهک با گوگرد تولید می شود. امروزه برای کنترل انواعی از بیماری ها مانند لکه سیاه رز ... و بیماری های تمشک استفاده می شود. لایم سولفور بیشتر از 50 سال است که به طور گسترده کاربرد دارد. خسارت گیاهی توسط لایم سولفور بیشتر در آب و هوای خشک و زمانی که دما بهF ̊80- 95̊ برسد باعث می شود. در زمانی که گیاه در حال خواب است از آن استفاده می کنند.  
فرمولاسیون لایم سولفور:
آهک
20 Ibs
گوگرد
15 Ibs
آب
50 gallons
 
 

[ سه شنبه نهم اسفند 1390 ] [ 9:31 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

قارچ کش

بسمه تعالى

 

کنترل شيميايى بیماری های گیاهان      مقدمه

قارچ کش (fungicide) در اصطلاح به ترکیباتی اتلاق می گردد که سبب مرگ یا از بین رفتن پرگنه (colony) قارچ  می شوند. مواد fungistatic ترکیباتی شبه قارچ کش می باشند که بدون از بین بردن قارچ سبب توقف رشد و یا مانع بیماریزایی آن می شوند. در برخی از موارد این ترکیبات سبب افزایش توان دفاعی گیاه در مقابل قارچ بیمارگر نیز شده اند.

حدود60% کل ترکیبات شیمیایی بکار رفته علیه بیماری های گیاهی در مورد درختان میوه بوده است. در میان این ترکیبات شیمیایی، قارچ کش های سیستمیک و آنتی بیوتیک ها عمل معالجه ای (curative) یا ریشه کنی (eradicant) روی  بیماری های گیاهی داشته اند.

در زمان بارندگی استفاده از فرمولاسیون هایی مانند محلول و یا گرد بازده مورد قبولی ندارند. پاک کننده ها کشش سطحی آب را کاهش می دهند و باعث افزایش سطح تماس قارچ کش با گیاه می گردند. استفاده از روغن ها در کنار قارچ کش ها موجب افزایش چسبندگی قارچ کش ها به سطح گیاه می شوند. به روشی که در آن از آب آبیاری برای پراکندگی قارچ کش ها استفاده می شود در اصطلاح fungigation می گویند که در مورد برخی از سموم سیتمیک بکار می رود. استفاده از گازهای سمی فرار برای از بین بردن آفات و بیمارگرها را تدخین (fumigation) می گویند. سموم تدخینی (fumigant) اغلب در خاک ها برای کنترل قارچ ها، نماتدها و علف های هرز مورد استفاده قرار می گیرند. قارچ کش های تماسی اغلب از رشد بیشتر قارچ ها در بافت های گیاهی جلوگیری می کنند. طرز تاثیر یک ماده ارتباط مستقیم با کاربرد آن دارد. واژه های LD50 و LC50 در مورد میزان کارایی ترکیبات سمی بر بیمارگر ها بکار می رود.

LD50 (ال.دی.پنجاه) به مقدار دوز (dose) از یک ترکیب شیمیایی اتلاق می شود که پنجاه درصد جمعیت زنده مورد آزمایش را بکشد.

LC50 (ال.سی.پنجاه) به غلظتی (concentration) از ترکیب شیمیایی اتلاق می شود که پنجاه درصد جمعیت زنده مورد آزمایش را بکشد.

هرچه LD50 و LC50 یک ترکیب کوچکتر باشد دوز یا غلظت کمتری از آن ترکیب برای کشتن جمعیت زنده مورد نیاز است یا به عبارت دیگر ترکیب سمی تر و خطر ناکتر است.

طبقه بندی یا گروه بندی قارچ کش ها بسیار متنوع است. قارچ کش ها از نظر نوع ترکیب به دو دسته کلی به اسامی ترکیبات معدنی و ترکیبات آلی (سیستمیک و غیرسیستمیک) طبقه بندی می شوند.

ترکیبات معدنی مانند گوگرد، ترکیبات مس و ترکیبات قلع؛ ترکیبات آلی غیر سیستمیک مانند ترکیبات آلی جیوه، ترکیبات بنزنی، دی تیوکاربامات ها، فتالیمیدها، فنل ها و دیگر ترکیبات آلی و بالاخره از ترکیبات آلی سیستمیک                          اکساتئین ها(کربوکسیمیدها)، ضد سنتز ملانین، ضد سنتز ارگسترول و ضد اامیست ها (antioomycetes) قابل ذکر می باشند. همچنین می توان قارچ کش ها را بر اساس طرز تاثیر به چهار گروه به نام های ترکیبات حفاظتی، ترکیبات تماسی، ترکیبات حذف کننده ( ریشه کن کننده) و ترکیبات معالجه کننده تقسیم کرد.

قارچ کش ها بر اساس نحوه تاثیر روی سلول قارچ به پنج گروه شامل ترکیبات مؤثر بر تنفس (آنزیم های مولد انرژی)، ترکیبات مؤثر بر سنتز اسید نوکلئیک، ترکیبات مؤثر بر سنتز پروتئین، ترکیبات مؤثر بر ارگسترول و ترکیبات مؤثر بر سنتز ملانین طبقه بندی می شوند.

طبقه بندی قارچ کش ها بر اساس نحوه کاربرد، ترکیبات ضد عفونی کننده بذر (بیماری های بذرزاد (seedborne))، ترکیبات ضد عفونی کننده خاک (بیماری های خاکزاد (soilborne))، ترکیبات بکار رفته در سمپاشی های هوایی( برای بیماری های هوازاد (airborne)) و ضد عفونی زخم را شامل می شود.

روش های مختلف کاربرد ترکیبات شیمیایی 

سمپاشی و گردپاشی اندام های هوایی

اغلب قارچ کش ها و باکتری کش ها حفاظتی (protectant) بوده و باید قبل از فعالیت بیمارگر در سطح گیاه موجود باشند تا مؤثر واقع شوند و از آلودگی جلوگیری کنند. وجود آنها معمولا از جوانه زدن اسپورهای قارچ ها جلوگیری می کند و یا اسپورها را بعد از جوانه زدن می کشد. تماس باکتری کش ها ممکن است از تکثیر باکتری ها جلوگیری نموده و یا آنها را از بین ببرند. اغلب اوقات موادی مانند پاک کننده ها به قارچ کش ها اضافه می شوند تا با از بین بردن کشش سطحی آب موجب تماس بیشتر قارچ کش با سطح گیاه شوند. دودین برای کنترل لکه سیاه سیب، گوگرد برای کنترل سفیدک های سطحی، مخلوط بردو در مورد سفیدک های داخلی درختان میوه و استرپتومایسین برای کنترل لکه برگی های باکتریایی توصیه می شوند.

ضدعفونی خاک

سمومی مانندکاپتان، دیازوبن، PCNB، کلرونب، متالاکسیل، فوزتیل آلومینیوم، تریادیمفون و پروپاموکارب در سطح خاک پاشیده شده و با دیسک زدن با خاک مخلوط می شوند. این سموم بر روی اغلب قارچ ها، اامیست ها و نماتدهای انگل گیاهان مؤثر می باشند. این سموم به فرمولاسیون های مختلف مانند گرد، گرانول و یا محلول به خاک اضافه می شوند. برخی از این ترکیبات را می توان از طریق آب آبیاری به مزرعه وارد کرد.

ضدعفونی بذر

بیمارگر های بذرزاد بر روی و یا درون قسمت های مختلف دانه، غده، ریزوم و پیاز شرایط نامساعد محیط را سپری می کنند. برای کنترل این بیمارگر ها از سموم مختلف حفاظتی و خصوصا سموم سیستمیک استفاده می شود. برای سیاهک آشکار گندم از کربوکسین (ویتاواکس)، برای سفیدک های کرکی چاودار و سرگوم از متالاکسیل (آپرون) و برای کنترل زنگ برگ (زنگ قهوه ای)، لکه برگی سپتوریایی گندم و لکه توری جو تریادیمفون بکار می رود.

ضدعفونی زخم درختان

برای جلوگیری از خشک شدن زخم ها از لاک مخصوص، شلاک یا چسب باغبانی استفاده می شود. از ترکیبات بکار رفته برای ضد عفونی زخم می توان به مواردی مانند هیپوکلریت سدیم (10-20 درصدکلراکس)، 10-2-2 از لالونین، روزین و صمغ، سرانو و بردو اشاره کرد.

فرمولاسیون های قارچ کش ها

در گذشته غالبا از فرمولاسیون گرد (D) و امروزه از فرمولاسیون پودر وتابل (WP) استفاده می گردد. از دیگر             فرمولاسیون های بکار رفته مایع امولسیون شونده (EC)، Slurry (پودر معلق در یک مایع مانند آب)، گرانول (G) و خمیر (Pa) قابل ذکر می باشند.

گردها معمولا دارای میزان قارچ کش یا ماده مؤثره  (AI:active ingrediant)اندکی در حد 4-10% گاهی تا 3%               می باشند. از گردها غالبا برای ضدعفونی بذرها استفاده می شود. موادی مانند کائولن، پودر تالک و bentonit (نوعی ماده آبدوست) در گرد ها با قارچ کش همراه می باشند.

در پودر وتابل به طور متوسط 40-50% ماده مؤثره وجود دارد. پودر وتابل غالبا در مورد بیماری های هوازاد استفاده می شود.

فرمولاسیون Slurry مانند تریتون x45 5/0% که به صورت پودر غلیظ در یک مایع می باشد برای ضد عفونی بذر استفاده             می شود. از خمیر هم برای ضدعفونی زخم ها استفاده می شود.

جدول (1): برخی از مهمترین فرمولاسیون های ترکیبات آفت کش و قارچ کش

علامت اختصاری

فرمولاسیون

A

آئروسل (Aerosol)

B

طعمه (Bait)

D

گرد (Dust)

DF

گرانول/پودر قابل انتشار در آب (Dry Flowable)

EC

مایع امولسیون شونده (Emulsifiable Concentrate)

G

گرانول (Granule)

Ga

گاز (Gas)

L

مایع (Liquid)

O

روغن (Oil)

P

پودر (Powder)

Pa

خمیر (Paste)

SP

پودر قابل حل در آب (Water Soluble Powder)

WP

پودر با قابلیت تر شوندگی (Wettable Powder)

WS

پودر تر شونده برای ضدعفونی بذر (WP for Slurry treatment)

 

 

مشخصات یک قارچ کش مناسب

1-     بایستی خاصیت ذاتی قارچ کشی داشته باشد و در مقادیر کم مؤثر باشد.

2-     برای انسان و حیوانات اثرات جانبی مانند سرطان زایی (carcinogenic/cancerogenic) و ناهنجارکننده اندام ها (teratogenic) نداشته باشد.

3-     گیاسوز (phytotoxic) نباشد.

4-     نیمه عمر (shelf life) مناسبی داشته باشد.

5-     محلول آن در زمان سمپاشی بر گیاه پایدار باشد.

6-     خاصیت خیس کنندگی محلول آن در حد مطلوب باشد.

7-     خاصیت چسبندگی محلول آن مناسب باشد.

 

 

ترکیبات قارچ کش

تاریخچه

از اوایل قرن نوزدهم به طور عملی از قارچ کش ها استفاده شده است. در سال 1805 پروست (Prevost) محلول کات کبود را برای کنترل سیاهک پنهان گندم بکار برده است. در سال 1807 فورسیت (Forsyth) گوگرد را برای بیماری سفیدک پودری هلو مورد استفاده قرار داده است. در سال 1882 مخلوط بردو (Bordeaux mixture) جهت کنترل سفیدک کرکی مو مورد استفاده قرار گرفت. در سال 1914 ترکیبات آلی جیوه وارد بازار شد. در سال 1932 به خواص قارچ کشی دی تیوکاربامات ها پی برده شد. در سال 1965 ترکیبات سیستمیک وارد بازار شدند.

گوگرد

گوگرد از سال 1807 تاکنون به عنوان قارچ کش بکار رفته است. این عنصر به میزان فراوان از نفت خام استخراج می شود. برای اصلاح خاک های قلیایی نیز کاربرد دارد. گوگرد خود به تنهایی قارچ کش است. گوگرد به اشکال مختلف مانند گل گوگرد (flowers of sulphur)، گرد گوگرد، گوگرد وتابل و گوگرد میکرونیزه (micronized sulphur) جهت کنترل            بیماری های گیاهی بکار می رود.

گوگرد برای کنترل سفیدک های پودری بهترین قارچ کش است. کنه ها را نیز از بین می برد اما با توجه به از بین بردن                 کنه های شکاری غالبا سبب طغیان کنه های نباتی می شود. مقادیر مورد استفاده از گل گوگرد برحسب میزان رشد گیاه متفاوت است. در مورد انگور زمانی که جوانه ها در حدود 10 سانتیمتر طول دارند به میزان 10 کیلوگرم در هر هکتار بکار می رود. گوگرد در مورد سفیدک پودری گل سرخ و توتون استفاده نمی شود. در مورد این دو بیماری از دینوکپ (کاراتان، میلدکس) استفاده می کنند. این ترکیب دارای خواص معالجه کننده و حفاظتی در مورد گیاهان بیمار بوده و مانند گوگرد کنه کش نیز            می باشد.گوگرد میکرونیزه در مقایسه با دیگر انواع گوگرد ذارت کوچکتری (به قطر 3-4 میکرومتر) دارد و درآب به صورت کلوئید درمی آید. در قدیم از گوگرد میکرونیزه علیه لکه سیاه سیب استفاده می شده است اما به علت ریز بودن ذرات و مسدود کردن روزنه های هوایی گیاه سبب گیاسوزی می شد. تحقیقات نشان داده است که گوگرد در سطح گیاه به صورت یون S- در آمده و پس از ورود به قارچ بیمارگر بر سیستم تنفسی قارچ اثر خواهد کرد و مانع انتقال الکترون به اکسیژن می شود. گوگرد در دماهای بیشتر از 14 درجه سانتیگراد به صورت بخار درآمده و در این حالت بر بیماری مؤثر است. در مناطق بسیار گرم برای جلوگیری از گیاسوزی می توان گوگرد را برخاک پای گیاه ریخت.

ترکیبات مس

مهمترین ترکیبات مس که جهت کنترل بیماری های گیاهان مورد استفاده قرار گرفته اند کات کبود، بردو، اکسی کلرور مس و اکسید مس می باشند.

بردو مخلوطی از کات کبود و آهک است. متداولترین فرمول برای مصرف بردو 6/9-6/9-1000 از سولفات مس (kg)، کربنات کلسیم (kg) و آب (L/kg) می باشد. ترکیبات مسی برعکس گوگرد روی انگل های اندوفیت (endophyte)، انگل های داخلی گیاهان)، مانند سفیدک های کرکی، لکه سیاه سیب و گلابی و زنگ ها و باکتری های بیمارگر مؤثرند. ترکیبات مسی تنها گروه از قارچ کش ها هستند که مانند آنتی بیوتیک ها باکتری کش هستند. مخلوط 2% بردو (شامل 2 کیلوگرم سولفات مس+ 2 کیلوگرم آب آهک+ 100 کیلوگرم آب) در کرج علیه آتشک سیب و گلابی بکار می رود. اکسی کلرور مس علیه لکه سیاه سیب و گلابی کاربرد دارد. اکسید مس نیز برای کنترل سفیدک کرکی سیب زمینی مورد استفاده قرار می گیرد. ترکیبات مسی در برابر بارش باران در سطح گیاه پایداری نسبتا زیادی دارد. یکی از مزایای گوگرد و ترکیبات مسی در مقایسه با دیگر ترکیبات شیمیایی، بی خطر (safe) بودن آنها برای انسان و دام و همچنین عدم بروز مقاومت در بیمارگرها ی گیاهی در مقابل گوگرد و ترکیبات مسی می باشد.

یون مس روی آنزیم های دارای SH (اتم گوگرد و ئیدروژن) مانند سیستئین مؤثرند و آنها را بلوکه می کنند. ترکیبات          قارچ کش قدیمی مانند گوگرد و مس دارای چند نقطه اثر در سلول بیمارگر می باشند. علت اینکه بیمارگر ها نسبت به ترکیبات قارچ کش جدید زودتر و بیشتر مقاوم می شوند این است که این ترکیبات دارای یک نقطه اثر در سلول بیمارگر می باشند.

ترکیبات قلع جزو ترکیبات آلی غیر سیستمیک می باشند که در ایران بکار نرفته اند. مانند فنتین استات که برای کنترل سفیدک کرکی سیب زمینی کاربرد داشته است.

ترکیبات آلی جیوه

ترکیبات آلی جیوه جزو سمی ترین و خطرناک ترین ترکیبات شیمیایی برای انسان و دیگر موجودات زنده می باشند. از این ترکیبات کلرور جیوه و اکسید جیوه را می توان نام برد. سوبلیمه با ماده مؤثره کلرور جیوه نوعی دیگر از این ترکیبات می باشد. LD50 این ترکیبات بین 2-3 و حداکثر 7 می باشد. امروزه فقط ممکن است از سوبلیمه برای ضدعفونی بذر در محیط آزمایشگاه استفاده شود. از ترکیبات آلی جیوه مانند فنیل مرکوری استات نیز برای ضدعفونی بذر علیه سیاهک پنهان گندم و قارچ های بذرزاد مستقر در زیر پوسته بذر مانند Fusarium و Helminthosporium استفاده می شده است. این ترکیبات برای ضدعفونی بذر سبزیجات بکار نرفته اند.

ترکیبات بنزن

اول بار پس از جنگ جهانی دوم در فرانسه هگزاکلرو بنزن (HCB) به عنوان اولین ترکیب قارچ کش بنزنی وارد بازار شد. این ترکیب به جای ترکیبات بسیار سمی جیوه برای کنترل سیاهک پنهان گندم معرفی گردید. هگزاکلرو بنزن به دلیل سرطان زا بودن و این که روی قارچ هایی نظیر Fusarium و Helminthosporium مؤثر نبوده است کنار گذاشته شد. بعدها پنتاکلرونیتروبنزن  (PCNB) برای ضدعفونی بذر گندم علیه سیاهک پنهان معرفی شد. این ترکیب برای کنترل بیمارگرهای خاکزی مانند Rhizoctonia solani و Sclerothium rolfsii در خاک قابل استفاده است. از آنجایی که این ترکیب در مزارع دیم و اراضی خشک کم اثر بوده و البته سرطان زا نیز می باشد بعدها ترکیبی به نام مانکوزب برای کنترل سیاهک پنهان گندم جایگزین آن شد. ترکیبات بنزنی سبب اختلال در اکسیداسیون لیپید در قارچ می شوند.

دی تیوکاربامات ها

دی تیوکاربامات ها درصنایع لاستیک سازی کاربرد دارند. این مواد نمک اسید دی تیوکاربامیک می باشند. این اسید بسیار ناپایدار است از این رو برای به دست آوردن این ترکیبات از اثر آمین نوع اول یا دوم این اسید روی سولفورکربن در مجاورت یک ماده قلیایی (NaOH) استفاده می شود. فرمول کلی سنتز این مواد بسته به نوع آمین بکار رفته متفاوت است.

RNH2+CS2+NaOH          RNH-CS-S-Na+H2O

فرمول نوشته شده مربوط به بیس دی تیوکاربامات ها می باشد. در این نوع ترکیبات آمین نوع اول بکار رفته است. در دسته            دی تیوکاربامات ها آمین نوع دوم بکار می رود.

R2NH+CS2+NaOH         R2N-CS-S-Na+H2O 

اگر در دسته اول از بنیان اتیل (C2H5) استفاده شود اتیلن بیس دی تیوکاربامات ها به وجود می آیند. مانند زینب، مانب و مانکوزب. در زینب Zn، در مانب Mn و در مانکوزب Mn و Zn بکار رفته است. اگر در دسته دی تیوکاربامات ها بنیان میتل (CH3) بکار رود دی متیل دی تیوکاربامات ها مانند فربام و زیرام حاصل می شوند. دی تیوکاربامات ها روی آنزیم های دارای بنیان SH مؤثر بوده و سبب جلوگیری از تنفس در قارچ ها می شوند.

تیرام (Thiram)

تترا متیل تیورام دی سولفاید (TMTD) یا تیرام از فرمول ذیل ایجاد می گردد.

دی متیل دی تیو کاربامات سدیم+ ید           تیرام + 2 یدید سدیم

(CH3)2N-CS-S-S-CS-N(CH3)2 

تیرام برای قارچ های انگل داخلی مانند سفیدک های کرکی و قارچ های مولد لکه برگی و همچنین برای ضد عفونی یذر و خاک مورد استفاده قرار می گیرد. تیرام برای انسان و دام سالم و بی خطر است اما سبب بی نطفه شدن تخم پرندگان می شود. اتیلن بیس دی تیوکابامات ها برای ضدعفونی بذر بکار می رفته اند اما این ترکیبات سرطان زا می باشند در مقابل دی متیل دی تیوکاربامات ها سرطان زا نیستند. تیرام برای ضدعفونی بذر سبزیجات بکار می رود. این ترکیب روی کپک خاکستری گیاهان، با عامل قارچی به نام Botrytis cinerea، و کمی هم روی فوزاریوم گندم از طریق ضدعفونی بذر مؤثر است. این ترکیب همراه با برخی ترکیبات سیستمیک ها مانند کربوکسین و بنومیل بکار می رود.

زینب (Zineb)

اتیلن بیس دی تیوکاربامات روی یا زینب در گذشته بسیار پرمصرف بوده است. یکی از معایب این ترکیب سرطان زا بودن آن است. علیه اندوفیت ها (انگل های داخلی گیاهان) کاربرد دارد. زینب برای زنگ ها خصوصا زنگ میخک بکار رفته است. کمبود روی را نیز در برخی موارد برطرف کرده است. روی کنه نقره ای مرکبات نیز مؤثر است.

مانکوزب (Mancozeb)

اثرات این ترکیب شبیه به زینب و در مواردی بهتر از آن است. مهمترین کاربرد آن ضدعفونی بذر برای کنترل سیاهک پنهان گندم می باشد.

متام سدیم (Metham Sodium)

متام سدیم (متیل دی تیوکاربامات سدیم) با نام تجاری واپام (Vapam) به صورت مایع قابل حل 7/32% و 31%                        (SL 32.1,31) در آب، ترکیبی منفرد در بین دی تیوکاربامات ها می باشد. این ترکیب دارای خاصیت تدخینی (fumigant) است و در خاک بکار می رود. پس از اضافه کردن آن به خاک سطح خاک را با پلاستیک به مدت 24 ساعت می پوشانند. واپام روی قارچ های خاکزی، ریشه علف های هرز و نماتدها مؤثر است. به علت گیاسوز بودن پس از کاربرد مدتی زمین را به صورت آیش رها می کنند تا تهویه شود.                                                                                                        CH3-NH-CS-S-Na

فتالیمیدها

فتالیمیدها از مشتقات نفت هستند. از مهمترین این ترکیبات کاپتان و فالتان می باشند. یکی از معایب این ترکیبات سرطان زا بودن آنهاست. مانند دی تیوکاربامات ها دارای چند نقطه اثر می باشند که این ویژگی سبب عدم بروز مقاومت در قارچ ها نسبت به آنها شده است. این گونه ترکیبات به همین علت همراه با ترکیبات سیستمیک (که دارای یک نقطه اثر می باشند) بکار می روند. جایگزین مناسبی برای فتالیمیدها یافت نشده است. این گروه نیز روی آنزیم های دارای SH و تنفس قارچ های بیمارگر مؤثرند.

 

 

کاپتان (Captan)

کاپتان (N-تری کلرو متیل تیوتترا هیدرو فتالیمید) با نام تجاری ارتوساید (پودر وتابل 50%) یک اندوفیت کش است. مانند           دی تیوکاربامات ها روی سفیدک های سطحی بی اثر است. روی کپک خاکستری و لکه برگی ها مؤثر است. کاپتان برای بیماری غربالی هسته داران بهترین می باشد و باعث خوش رنگی میوه نیز می گردد. برای کنترل نشانه های حاصل از قارچ             Rosellinia necatrix مفید است. روی تنفس قارچ ها در چرخه کربس روی آنزیم های کربوکسی دازها و دهیدروژنازها مؤثر است.

نیتروفنل ها

مهمترین ترکیبات قارچ کش از گروه نیتروفنل ها، دی نیتروفنل ها هستند. یکی از معایب این ترکیبات گیاسوز بودن آنهاست. بدین جهت از این ترکیبات برای اشباع چوب ها و جلوگیری از پوسیده شدن آنها استفاده می شود. این ترکیبات جداکننده (decooperator) هستند به این معنی که با اثر بر فسفوریلاسیون در تنفس سبب عدم تشکیل ATP از طریق جدا سازی سیستم تنفس از سیستم تولید انرژی می شوند. یکی از مهمترین اعضای این گروه دینوکپ (کاراتان) می باشد.

دینوکپ (Dinocap)

دینوکپ (کاراتان) یک استر دی نیتروفنل است. روی سفیدک های سطحی همانند گوگرد مؤثر است .کاراتان در غلظت های زياد گیاسوز می باشد. در مزرعه به غلظت یک در هزار و در گلخانه به غلظت 3/0-5/0 در هزار توصیه می شود. برای سفیدک سطحی رز و توتون به جای گوگرد و در مورد سفیدک سطحی خیار بهتر از گوگرد عمل می کند.

ترکیبات آلی متفرقه

دودین (Dodine)

دودین یا گوآنیدین منواستات با اسامی تجاری Cyprex و Melprex از جمله ترکیبات غیرسیستمیک و غیر حلقوی               می باشد. این ترکیب جزو گروه گوآنیدین ها می باشد. دودین برای لکه سیاه سیب و گلابی بهترین است. دودین سبب از بین رفتن خاصیت جذب انتخابی غشای سلولی قارچ ها می شود. برخی معتقدند که این ترکیب روی سنتز کیتین در دیواره سلولی قارچ ها مؤثر است. دودین دارای خاصیت سیستمیکی نسبی است به این معنی که فقط می تواند تمام بخش های یک برگ را          فرا گیرد.

آنتی بیوتیک های قدیمی

ترکیبات آنتی بیوتیک سیستمیک هستند. این ترکیبات روی قارچ ها، باکتری ها و موجودات شبه میکوپلاسما مؤثر می باشد. از قدیمی ترین آنها می توان به سیکلوهگزیمید و گریزئوفولوین اشاره کرد. آنتی بیوتیک ها به علت گران بودن غالبا در سطح گلخانه بکار می روند. یکی دیگر معایب این گروه از ترکیبات اثرات زیست محیطی نامطلوب آنها می باشد.

ترکیبات سیستمیک

در سال 1965 اولین ترکیب سیستمیک واقعی با نام کربوکسین برای کنترل سیاهک آشکار گندم وارد بازار شد. مهمترین          گروه ها از ترکیبات سیستمیک عبارت از اکساتئین ها، بنزیمیدازول ها، تیوفانات ها، ترکیبات فسفره آلی، آنتی بیوتیک های جدید، ترکیبات ضدسنتز ملانین، ترکیبات ضد سنتز ارگسترول و ضد اامیست ها می باشند. نکته قابل توجه در مورد این ترکیبات وجود یک نقطه اثر (unisite) برای این ترکیبات در قارچ ها می باشد. یک ترکیب سیستمیک باید حداقل دارای چهار ویژگی باشد که عبارتند از:

1-     توسط اندامی از گیاه جذب شود.

2-     به سایر اندام های گیاه انتقال یابد.

3-     بر فیزیولوژی گیاه اثر نامطلوب نداشته باشد.

4-     روی بیمارگر در نقطه اثر مؤثر واقع شود.

نحوه انتقال ترکیبات سیستمیک در گیاه به دو صورت آپوپلاستیک (apoplastic) و سیمپلاستیک (symplastic)              می باشد. در انتقال آپوپلاستیک (غیرفعال یا passive) ترکیب سیستمیک در بخش های غیرزنده گیاه (آوندهای چوبی) جا به جا می شوند. در آپوپلاستیک جهت انتقال از پایین به بالا (از ریشه به سمت برگ ها) می باشد.

در انتقال سیمپلاستیک (فعال یا active) ترکیب سیستمیک در بخش های زنده گیاه (آوندهای آبکش) جا به جا می شوند. در سیمپلاستیک جهت انتقال از بالا به پایین (از برگ ها به سمت ریشه) می باشد. انواع سیمپلاستیک کمتر وجود دارند. نقش حفاظتی ترکیبات سیستمیک در مقایسه با اثرات درمان کنندگی آنها بیشتر است.

ویژگی مقاومت در قارچ ها نسبت به قارچ کش ها ژنتیکی بوده و قابل انتقال به نسل های بعدی می باشد. هتروکاریوت بودن قارچ سبب افزایش مقاومت در آنها نسبت به قارچ کش ها می گردد. قارچ ها نسبت به سمومی که روی سنتز پروتئین، اسیدهای نوکلئیک و تقسیم سلولی مؤثرند در مقایسه با سمومی که روی سیستم تنفسی اثر دارند بیشتر مقاوم می شوند. قارچ ها نسبت به ترکیباتی که بر سیستم های جانبی مانند سنتز ملانین و ارگسترول مؤثرند کمتر مقاومت نشان می دهند. بهترین روش برای جلوگیری از بروز مقاومت در قارچ ها نسبت به ترکیبات شیمیایی عدم کاربرد مکرر و منفرد ترکیبات شیمیایی دارای یک نقطه اثر می باشد. سموم جایگزین و تناوبی باید از سموم غیرمقاوم (مانند سموم قدیمی) باشند. به عنوان مثال امروزه بنومیل همراه با تیرام یا مانکوزب استفاده می شود. بایستی تناوب و اختلاط سموم با هم بکار روند و در سمپاشی غلظت مشخصی از سموم را مورد استفاده قرار داد. همچنین بایستی از غلظت های پایین استفاده نشود و دفعات سمپاشی را نیز بایستی کاهش داد. 

اکساتئین ها (کربوکسیمیدها)

مهمترین اکساتئین ها کربوکسین (ویتاواکس) و اکسی کربوکسین (پلنتواکس) می باشند. این ترکیبات روی آنزیم های تنفسی سیکل کربس خصوصا آنزیم سوکسینیک دهیدروژناز اثر کرده و سبب قطع تنفس در قارچ ها می گردند. کربوکسین از طریق ضدعفونی بذر سبب کنترل بیماری سیاهک آشکار گندم می گردد. روی سیاهک پنهان غلات خصوصا سیاهک پنهان یولاف نیز مؤثر است.

 کربوکسین موجب کنترل Rhizoctonia solani در خاک می شود. این ماده روی قارچ های Fusarium و Helminthosporium تاثیر کمی دارد از این رو همراه با سایر ترکیبات نظیر تیرام برای ضدعفونی بذر گندم و دیگر غلات بکار می رود.

اکسی کربوکسین روی قارچ های مولد زنگ (زنگ های غلات، زنگ میخک و ...) بسیار مؤثر است. این ترکیب از راه ریشه جذب می شود وآپوپلاستیک است. می توان اکسی کربوکسین را از طریق آب آبیاری بکار برد.

بنزیمیدازول ها

از مهمترین بنزیمیدازول ها می توان به بنومیل، تیابندازول و کاربندازیم اشاره کرد. این ترکیبات دارای مصارف بی شماری              می باشند. بنزیمیدازول ها روی تعدادی از قارچ های متعلق به رده آسکومیست و برخی از اعضای رده بازیدیومیست مؤثر بوده و روی هیچ یک از اامیست ها تاثیری ندارند. این ترکیبات علیه بیماری های پس از برداشت میوه ها و دیگر محصولات در انبار خصوصا کپک های سبز و آبی مرکبات مورد استفاده قرار می گیرند. همچنین بر کپک خاکستری تاثیر قابل توجهی دارند. این ترکیبات برخلاف اکساتئین ها، غالبا برای سمپاشی هوایی محصولات بکار می روند. بنزیمیدازول ها آنتی میتوتیک (antimitotic) هستند به عبارت دیگر مانع انجام تقسیم میتوز می شوند.این ترکیبات با اثر بر پروتئین توبولین مانع انجام تقسیم میتوز در قارچ ها می شوند.

بنومیل (Benomyl) با نام تجاری بنلات (پودر وتابل 50%) مهمترین ترکیب از گروه بنزیمیدازول ها می باشد.

تیابندازول (Thiabendazole) با نام تجاری تکتو (پودر وتابل 60%) جهت ضدعفونی میوه های مرکبات در انبار و نیز ضدعفونی بذر گندم علیه سیاهک پاکوتاه و پنهان مورد استفاده دارد.

کاربندازیم (Carbendazim) با نام تجاری باویستین (پودر وتابل 50 و 60%) جهت ضدعفونی بذر گندم علیه سیاهک آشکار و پنهان مورد استفاده قرار می گیرد. این ترکیب ضد کرم نیز می باشد و علیه نماتدهای خاک و کرم های انگل دام ها بکار رفته است.

تیوفانات ها

تیوفانات ها اول بار توسط ژاپنی ها معرفی شدند. این ترکیبات از نظر کاربرد و نحوه اثر همانند بنزیمیدازول ها می باشند و تنها از نظر فرمول شیمیایی با آنها تفاوت دارند. تیوفانات ها و بنزیمیدازول ها در قارچ بیمارگر به متیل بنزیمیدازول کاربامات (MBC) تبدیل می شوند و این ترکیب است که سبب از بین رفتن قارچ بیمارگر می شود.

تیوفانات متیل (Thiophanate methyl) با نام تجاری توپسین ام (پودر وتابل 70%) یکی از این ترکیبات است که روی سیاهک ها و لکه برگی ها مؤثر است.

ترکیبات آلی فسفره

تعدادی کمی از سموم مربوط به گروه فسفره های آلی به بازار معرفی شده اند. ادی فنفوس (Edifenphos) با نام تجاری هینوزان ( امولسیون 50%) و ایپروبنفوس (Iprobenphos) با نام تجاری کیتازین (گرانول 17%) دو ترکیب فسفره آلی بوده که برای کنترل بلاست برنج (rice blast) بکار رفته اند. هینوزان نسبت به کیتازین از خاصیت سیستمیکی اندکی برخوردار بوده و برای انسان و دام بسیار سمی می باشد.

آنتی بیوتیک های جدید

از آنتی بیوتیک های جدید می توان به بلاستیسیدین اس (Blasticidin S) و کاسوگامیسین (Kasugamycin) اشاره کردکه توسط ژاپنی ها از باکتری Strepttomyces استخراج شده است. این دو ترکیب مانع سنتز پروتئین در قارچ ها می گردند و هر دو علیه بلاست برنج بکار رفته اند.


ادامه مطلب

[ سه شنبه نهم اسفند 1390 ] [ 9:28 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

فرمولاسیون سموم


فرمولاسیون سموم
* نام‌های ترکیبات شیمیایی
- نام عمومی؛
- نام تجارتی؛
- نام شیمیایی؛
- فرمول بسته شیمیایی؛
- فرمول ساختمانی.
هر آفت‌کش یا سم دارای چندین نام می‌باشد.

نام عمومی (Entry name)
نام عمومی (Entry name) که توسط شرکت سازنده ارائه می‌شود و باید توسط موسسه استاندارد جهانی یا (International Standard Organization) که نام مخفف آن (ISO) است مورد تایید قرار گیرد. برای مثال کارباریل (Carbaryl) نام عمومی ترکیبات شیمیایی از گروه (Carbamatha) است.

نام تجارتی (Trade name)
نام دیگر سموم، نام تجارتی آن است که توسط کارخانه سازنده آن ارائه می شود. هر سم معمولاً دارای چندین نام تجارتی است، زیرا بسیاری از سموم توسط شرکت‌های مختلف ساخته می‌شوند. نام تجارتی (Trade name) را با علامت ® نشان می‌دهند.
نام شیمیایی
نام دیگر ترکیبات شیمیایی، نام شیمیایی آن است که اجزاء یک ترکیب شیمیایی را نشان می‌دهند. برای مثال نام شیمیایی کارباریل (Carbaryl)، (Naphtyl methyl carbamate)می‌باشد.
فرمول بسته شیمیایی
نام دیگر ترکیبات شیمیایی فرمول بسته شیمیایی است. این فرمول نشان دهنده، تعداد اتم‌های تشکیل دهنده‌ی مولکول سم است. بعنوان مثال در مورد (Carbaryl)، فرمول بسته شیمیایی C8H12O2N است.

فرمول ساختمانی
فرمول ساختمانی، نام دیگری از ترکیبات شیمیایی است که نشان دهنده نحوه اتصال اتم‌های مختلف در داخل ملکول سم می‌باشد.

فرمولاسیون سموم
فرمولاسیون سموم، به صور مختلف سم اطلاق می‌گردد. فرمولاسیون مشخص می‌کند که یک سم چگونه باید بکار برده شود. مثلاً اگر سمی به صورت گَرد باشد، فرمولاسیون نشان می‌دهد که برای استفاده از آن از دستگاه گرد پاش استفاده شود. ولی اگر سمی بصورت امولسیون باشد، برای استفاده از آن حتماً نیاز به محلول‌پاش داریم. در کل فرمولاسیون سموم را در سه گروه اصلی تقسیم بندی می‌کنند.

فرمولاسیون‌های مختلف سموم
۱ – فرمولاسیون‌های خشک؛
۲ – فرمولاسیون‌های مخصوص محلول‌پاشی؛
۳ – فرمولاسیون‌های گازی یا شبه گازی.

فرمولاسیون‌های خشک
- گردها یا فرمولاسیون‌های پودری (Dustable powder) و (Dust)
- گرانول (Granules)
- میکرو کپسول‌هاMicro capsulated formulated) (
- خمیرها (Pastes)
فرمولاسیون‌های خشک، انواع مختلفی دارند که دسته اول گردها یا فرمولاسیون‌های پودری(Dusts) و (Dustable power) هستند. این فرمول، مخلوطی فیزیکی از ترکیب سم با یک ماده حامل یا(Carrier) است. مواد حامل عموماً رُس‌ها، مانند (Montmorilonit)و (Caolonit) یا پودر سیلیکات‌ها مانند پودر (Talk) و موادی مانند (Perlite) می‌باشند. گردها گیاه سوزی شدیدی روی گیاهان ایجاد نمی‌کنند، ولی برای تعدادی از حشرات، مانند حشرات گرده افشان مثل زنبورهای گرده افشان مضر می‌باشند. زیرا در لابه‌لای موهای سطح بدن آن‌ها تجمع پیدا می‌کنند و به کلنی زنبورهای عسل منتقل می‌شوند و هم‌چنین بر روی لاروهای آن‌ها نیز تاثیرات مخربی دارند.
گروه دوم (Granules) می‌باشند و برای جلوگیری از اثر (Drift) یا باد بردگی سموم ساخته شده‌اند. وقتی از گرد آفت کش در طبیعت استفاده می‌شود، در اثر وزش باد، مقداری از گرد به خارج از منطقه مورد استفاده منتقل می‌شود که اصطلاحاً به این موضوع (Drift) یا باد بُردگی می‌گویند، برای مقابله با این عامل گرانول‌ها ساخته شدند.
گرانول‌ها، سمومی هستند که اطراف آن‌ها را یک ماده حامل، مانند پودر تالک(Talk) یا رُس‌های وِرمی‌کولیت (Vermicolite) در بر می‌گیرد. قطر این گرانول‌ها عموماً ۲۵صدم میلی‌متر تا 5 میلی‌متر است و در داخل خاک استفاده می‌شوند. تعداد زیادی از سموم که به این صورت ساخته می‌شوند، سیستمیک هستند و از طریق ریشه گیاهان جذب می‌شوند و حشراتی را که در روی قسمت سبزینه فعالیت می‌کنند را از بین می‌برند.
گروه دیگر این سموم، میکرو کپسول‌ها (Micro capsulated formulation) هستند. میکرو کپسول‌ها سمومی هستند که اطراف آن‌ها را پوششی از جنس ژلاتین یا آگار (به صورت جامد یا مایع) و در مواردی مواد پلی‌وانیل در برمی‌گیرد. میکرو کپسول‌ها سموم را بتدریج آزاد می‌کنند و برای مبارزه با مگس‌ها و پشه‌ها استفاده می‌شوند.
گروه دیگری از سموم خشک، طعمه‌های مسموم هستند. طعمه‌های مسموم در واقع با مواد غذایی که مورد علاقه آفات، یا جوندگان هستند مخلوط شده و از این طریق مورد استفاده قرار می‌گیرند. البته در مواردی طعمه‌های مسموم ممکن است به صورت آماده وجود داشته باشند که این طعمه‌ها عمدتاً برای جوندگان بکار می‌روند. در مورد گیاهان زینتی، بیشتر شامل ملخ‌ها و آبدزدک‌ها می‌شوند.
گروه دیگری از ترکیبات شیمیایی، خمیرها (Pastes) هستند. در این فرمولاسیون، ماده سمی را با یک ماده که خاصیت فرار بودن دارد مخلوط می‌کنند و بعد مقداری ماده چسبناک به آن اضافه می‌شود. از جمله این سموم، ترکیبی است بنام آنتی تارلو که برای مبارزه با آفات چوبخوار در داخل ساقه و تنه درختان مورد استفاده قرار می‌گیرد.
بطور کلی در بین سموم، گَردها بیشترین خطرات را برای جانداران مخصوصاً حشرات مفید دارند.
فرمولاسیون‌های مخصوص محلول‌پاشی
- گردهای خیس شونده Wetable powder
- امولسیون شونده‌ها Emulcitable concentrate
- امولسیون‌های معکوس Inverted emulsion
- محلول‌های قابل حل در آب Water solvable concentrate
- پودرهای قابل حل در آب water solvable powder
- سوسپانسیون‌های کلوئیدی Flowable
- فرمولاسیون غلیظ با حجم کم Ultra volume
- محلول‌های روغنی Oil solution
- فرمولاسیون آماده مصرف Ready to use
قطر گردهای خیس شونده حدود 3 میکرون است و وقتی داخل آب حل شوند بصورت سوسپانسیون نسبتاً پایداری در می‌آیند.

[ سه شنبه نهم اسفند 1390 ] [ 8:37 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

سم‌شناسی (به انگلیسی: Toxicology) شاخه‌ای از علوم شیمی، زیست‌شناسی و پزشکی است که به بررسی سموم[۱]٬ داروها٬ مواد مخدر و اثرات زیان آور آن‌ها بر موجودات زنده‌می پردازد. در عین حال سم‌شناسی را علم شناخت سموم و نحوه مبارزه با آن‌ها نیز تعریف کرده‌اند. سمومی که از مسیرهای مختلف وارد بدن موجود زنده می‌شود می‌تواند باعث ایجاد تغییراتی در عملکرد زیستی ارگان یا بافت هدف در موجود زنده شود. که این تغییرات در علم سم شناسی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

عهد باستان 

اولین اطلاعات سم‌شناسی مربوط به انسان‌های اولیه‌است به گونه‌ای که به منظور شکار، قتل و ترور از سم حیوانات و عصارهٔ گیاهان استفاده می‌کردند. ابرس پاپیروس (به انگلیسی: Ebers Papyrus) (حدود ۱۵۵۰ سال پیش از میلاد) اطلاعاتی در مورد بعضی از سموم شناخته شده جمع‌آوری کرده بود این سموم شامل شوکران (سم کشنده یونانی‌ها)، ریشهٔ تاج الملوک (سم نیزه چینی‌ها)، تریاک (که هم به عنوان سم و هم پادزهر استفاده می‌شد)، و بعضی از فلزات مانند سرب، مس و آنتیموان، می‌شدند. دسقیروطوس(به انگلیسی: Dioscorides) پزشک یونانی در زمان امپراتوری روم اولین تلاش را برای دسته بندی سموم انجام داد که در آن به تشریح این سموم پرداخت. گر چه این تقسیم بندی تنها تا قرن ۱۶ به عنوان یک معیار به حساب می‌آمد اما هنوز هم آن را به عنوان یک ملاک خوب برای تقسیم بندی سموم می‌دانند. بقراط (حدود ۴۰۰ سال پیش از میلاد) بعضی از سموم و اصول سم شناسی را به منظور درمان بیماری‌ها مورد استفاده قرار داد. شاید شناخته شده ترین شخصی که از سموم به عنوان ماده‌ای برای به قتل رساندن افراد استفاده می‌کرد سقراط (۴۷۰-۳۹۹ قبل از میلاد) بود.

قرون وسطی [ویرایش]

پیش از رنسانس دست نوشته‌هایی از میموندیس شامل توضیحاتی از اثرات درمانی سموم بدست آمده از حشرات، مارها وسگ‌های وحشی بدست آمده‌است. بقراط پیش از میموندیس در مورد تأخیر در جذب مواد سمی ناشی از خوردن شیر، کره، و سر شیر صحبت کرده بود. در اوایل رونسانس مواد سمی به عنوان یک عنصر کلیدی وارد عرصهٔ سیاست شدند. به گونه‌ای که از مواد سمی در مجامع سیاسی به منظور از بین بردن افراد با اهداف خاصی استفاده می‌شد. در این زمینه اطلاعاتی از فلوریدا و ونیز ایتالیا وجود دارد که استفاده از مواد سمی را در عرصه‌های سیاسی اثبات می‌کند.

دوران روشنفکری 

یکی از افراد برجسته در تاریخ علم و پزشکی در دوران پس از رنسانس مردی به نام پاراسلوس (۱۴۹۳-۱۵۴۱)(به انگلیسی: Paracelsus) بود. جملهٔ پاسلوس در مورد مواد سمی پایه و اساس علم سم شناسی را بنا نهاد.

همهٔ مواد سمی هستند و هیچ چیز وجود ندارد که خاصیت سمی نداشته باشد تنها میزان دز است که باعث ایجاد تفاوت بین یک مادهٔ سمی و دارو می‌شود.

به وضوح مشخص است که رویکرد پاراسلوس باعث بوجود آمدن یک مکتب جدید در علم شد. پاراسلوس همچنین بنیانگذار چهار اصل مهم بود که هنوز هم مورد استناد است:

  • آزمایشات یکی از ضروریات در مورد پاسخ موجود زنده به یک مادهٔ شیمیایی است
  • بایستی بین خصوصیات درمانی و سمی یک مادهٔ سمی همیشه تفاوت قائل شد
  • بعضی از خواص مواد سمی قابل تشخیص نیستند مگر با تغییر میزان دز ماده سمی
  • تنها ملاک برای طبقه‌بندی مواد شیمیایی اثرا سمی یا درمانی آن‌ها است.

اصول ارائه شده توسط پاراسلوس قاعده‌ای شد تا به وسیلهٔ آن مقدار مشخصی از داروها را برای درمان سفلیس تجویز کنند. با آغاز قرن نوزدهم انقلابی در صنعت و سیاست رویداد. مواد شیمیایی آلی به مقدار کمی در سال ۱۸۰۰ در سال‌های ۱۸۲۵ فسژن و گاز خردل تولید شد. این دو گاز شیمیایی در جنگ جهانی اول مورد استفاده قرار گرفت. و بعد از آن در جنگ ایران و عراق در قرن بیستم مورد استفاد قرار گرفت. در سال ۱۸۸۰ بیش از ۱۰٬۰۰۰ نوع ترکیب آلی ساخته شد. به منظور تعیین اثرات سمی بالقوه مواد شیمیایی تولید شده پایه و اساس علم سم شناسی بنا نهاده شد. استفاده روز افزون از مواد شیمایی و بروز اثرات آن باعث ایجاد مانعی در مقابل انقلاب صنعتی شد که به منظور جلوگیری از آن قوانین و مقرارتی برای آن در ابتدا در آلمان (۱۸۸۳) و بعد از آن در انگلستان (۱۸۹۷) و ایالات متحده (۱۹۱۰) وضع شد. آزمایشات سم شناسی باعث ایجاد رشد و بلوغ در تولید مواد شیمیایی آلی و همچنین رشد سریع صنعت در قرن نوزدهم شد. مگیندی (۱۷۸۳-۱۸۸۵) اورفیلا (۱۷۸۷-۱۸۵۳) و برنارد (۱۸۱۳-۱۸۷۸) بنیانگذاران علم داروشناسی و آزمایشات درمانی در سم شناسی شغلی بودند. اورفیلا که اصلیتی اسپانیایی داشت و در دانشگاه پاریس کار می‌کرد به عنوان پدر علم سم شناسی مدرن شناخته می‌شود. او به طور مشخص سم شناسی را توصیف و از سایر علوم مجزا کرد. وی در سال ۱۸۱۵ اولین کتاب خود در مورد سم‌شناسی را منتشر کرد.

دوران مدرن 

سم‌شناسی در طی قرن نوزدهم توسعه چشم گیری داشت. هموار سازی این رشد و توسعه را می‌توان ناشی از وقوع جنگ جهانی دوم دانست. در این دوران تولید داروها، حشره‌کش‌ها، مواد سمی جهش‌زا، الیاف مصنوعی و مواد شیمیایی صنعتی رو به افزایش نهاد. در واقع این دوران را می‌توان دوران آغاز توسعهٔ سم شناسی دانست. امروزه علم سم شناسی به عنوان یک علم مجزا از سایر علوم به بررسی اثرات مواد سمی بر روی انسان و سایر موجوادت می‌پردازد.

تقسیم‌بندی سم‌شناسی 

به دلیل گسترش روز افزون علم سم‌شناسی بعد از جنگ جهانی دوم، شاخه‌های مختلفی از این علم منشعب شده‌است. این تقسیم‌بندی به منظور سهولت در بیان مفاهیم در قالب‌هایی مشخص انجام شده‌است و بستگی به کاربرد این علم در مسایل و علوم مورد نظر دارد.

به طور کلی؛ سم‌شناسی به شاخه‌های زیر تقسیم می‌شود:

نگاه گذرا

متخصصین سم‌شناسی با انجام آزمایشات گوناگون سعی در تعیین اثرات مواد سمی بر روی انسان و سایر موجودات زنده دارند. آزمایش‌های تحقیقاتی سلولی٫ ملکولی و بیوشیمی سم‌شناسی به منظور بررسی مکانیسم اثرات مواد سمی و همچنین اثرات حاصل از آن‌ها بر روی سیستم عصبی٫ سیستم ایمنی و... صورت می‌گیرد. آزمایش‌ها در این زمینه اکثرا بر روی موجودات آزمایشگاهی صورت می‌گیرد.

[ سه شنبه نهم اسفند 1390 ] [ 8:30 ] [ فردین محمدی ]

[ ]



مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ، اس ام اس های عاشقانه