X
تبلیغات
کشاورزی

کشاورزی

هدف ما کنار گذاشتن کشاورزی سنتی وشروعی از صفر است .

کشت هیدروپونیک گیاهان

مقدمه

در اواخر قرن نوزدهم با شناخت مواد غذایی پرمصرف و بعدها نیاز به مواد کم‌مصرف و فراهم نمودن شرایط تهویه مناسب در محلولهای غذایی بطور مصنوعی سیکل کامل تولید از مرحله سبز شدن تا مرحله باردهی و مرگ از نظر علمی در حوالی سالهای 1930 ـ 1920 امکان‌پذیر اعلام گردید. اصطلاح هیدروپونیک (Hydroponicum) اولین بار بوسیله Gericke پیشنهاد شد که او موفق گردیده بود در کالیفرنیا تولید نباتات را در معیار تجارتی بدون استفاده از خاک از رشد اولیه تا مرحله باردهی نشان دهد. این اصطلاح مجموعه‌ای است از یک لغت یونانی Hydro یعنی آب و کلمه لاتین Ponero یعنی جای دادن که بطور خلاصه مفهوم قرار گرفتن چیزی در آب از آن استنباط می‌گردد.

هنگامی که استفاده از روش آب کشت و تولید محصولات کشاورزی بدون استفاده از خاک مطرح می‌شود این سوال ظاهرا بسیار ساده پیش می‌آید که وقتی میلیونها هکتار زمین مزروعی وجود دارد که قسمتی هم بدون استفاده مانده، وقتی خاک به عنوان منبع مواد غذایی گیاهان و محیط طبیعی رشد آنها به بشر ارزانی شده چرا به جای استفاده از آن به دنبال روش تولید بدون استفاده از خاک برویم؟ پاسخ این سوال در مواردی که جامعه مصرف کننده مثلا سبزیجات تازه به دلایل صنعتی ، تجارتی ، نظامی و غیره در منطقه بدون خاک مزروعی مستقر شده و یا دسترسی با آب ارزان قیمت نداشته و مسائل حمل و غیره مطرح باشد نسبتا آسان است.



تصویر

سیر تکاملی

از زمانی که Gericke در سال 1929 امکان کشت تعدادی از نباتات را بدون استفاده از خاک تا مرحله تکامل و باردهی آنان به ثبوت رساند تا امروز که در نقاط مختلف جهان تولید با روش آب‌کشت به صورت تجارتی معمول گردیده، فکر دانشمندان و متخصصین به تکامل این روش و رفع نواقص آن مشغول بوده است. دستگاه یا ظرفی که Gericke از آن استفاده کرد در حقیقت جعبه‌ای یود که به جای درب آن یک ورق توری قرار داشت. روی توری بستر بذور و زیر آن مقداری فضای خالی و بعد از فضای خالی محلول غذایی در کف محفظه واقع می‌شد.

نبات پس از سبز شدن در بستر بذر که از جنس سنگریزه یا ماده دیگری غیر از خاک بود ریشه خود را از سوراخهای توری عبور داده و ریشه پس از طی فضای خالی زیر توری خود را به محلول غذایی می‌رساند. با پاشیدن آب یا محلول غذایی روی بستر بذر ، رطوبت برای رشد بذر و جلوگیری از خشک شدن آن قسمت ریشه که داخل محلول غذایی قرار نداشت، تامین می‌گردد. به علاوه با تبخیر مختصری که از سطح محلول غذایی و یا در اثر محلول‌پاشی از بالای توری حاصل می‌شد درصد رطوبت فضای زیر توری تا سطح محلول غذایی را بالا نگه داشته و از خشک شدن ریشه‌های واقع در این قسمت جلوگیری می‌گردید. ضمنا این ریشه‌ها حداکثر دسترسی به هوا را داشتند.

با این روش Gericke تضاد مکانیسم آب و هوا را در محیط رشد ریشه به شکلی از بین برد اما این روش برای تولید تجارتی راه حل مناسبی ارائه نمی‌داد و چند نقص کلی و عمده داشت. یکی اینکه طبیعت این نباتات اقتضا نمی‌کرد که ریشه آنها در هوا آویزان باشد بلکه برعکس نیاز به اتکا داشتند. و دیگر مشکل اینکه در طوقه ریشه گیاهان حساس پوسیدگی ایجاد شد. ولی در هر حال با تلاش شبانه روزی دانشمتدان و محققان ، امروز مطالعه و تحقیق و کسب تجربه در این زمینه به حدی توسعه یافته و مورد توجه قرار گرفته است که آینده کار برد روش آب‌کشت را خیلی روشن جلوه می‌دهد. در حال حاضر تولید تجارتی محصولات با روش آبکشت در آمریکا ، ژاپن ، اروپا و هندوستان رو به افزایش بوده و در سایر نقاط دنیا در حال پیشرفت است. بدون تردید کشور ما نیز دور از این تکنولوژی قرار نخواهد گرفت.

انواع روشها

کشت مستقیم در محلول غیر متحرک

این روش شباهت زیادی به اولین روش تولید آبکشی دارد که در آن قسمتی از ریشه‌ها به منظور جذب اکسیژن در هوا قرار داشته و قسمتی در محلول غذایی جایی می‌گیرند. به دلایلی عمده امروزه در سیستمهای تجارتی از آن استفاده نمی‌شود.

کشت در مه

این روش شباهت زیادی به روش کشت در محلول دارد با تفاوت که غذا به صورت مه یا باران پودر شده به نباتات پاشیده می‌شود ولی به همان دلایل ذکر شده از قبیل اشکالاتی که نگه داشتن نباتات دارد و همان مشکلات بیولوژیکی روش بالا ، روش کشت در مه هنوز تجارتی نگردیده و در حال حاضر تحقیقاتی در این مورد در کشور ایتالیا جریان دارد.

کشت در ماده جامد با مدار باز از نظر محلول غذایی

در عمل مثل روش کشت در خاک است با این تفاوت که به جای خاک ماده بی‌اثری مثل شن یا سنگریزه مورد استفاده قرار گرفته و ریشه‌ها در این ماده رشد می‌کنند. از نظر وسایل و ساختمان و تاسیسات ، روی هم رفته خیلی ساده می‌باشد. مشهورترین نوع این روش ، کشت در ماسه یا شن با استفاده از محلول غذایی از سطح ماسه مصرف شده و پس از آنکه مقداری بوسیله ریشه‌ها جذب گردید، بقیه به صورت فاضلاب از سیستم خارج می‌شود. خروج فاضلاب از مدار محلول دهی باعث می‌شود که این روش از نظر صرفه جویی در مصرف آب در مواردی که هزینه تامین آب زیاد است مقرون به صرفه و قابل توصیه نباشد.

روش کشت در ماده جامد با مدار بسته از نظر محلول غذایی

در این سیستم کشت در حوضچه‌های متصل به مخزنهایی صورت می‌گیرد که بوسیله بتن یا استفاده از مواد دیگر ساخته شده است. محلول غذایی از مخزن مربوط بوسیله پمپ وارد حوضچه شده و سطح ارتفاع آن در حوضچه بالا آمده و مجددا بوسیله پمپ تخلیه گردیده و به مخزن مربوطه برمی‌گردد. این عمل بر حسب نیاز نبات به آب و غذا چند بار در روز تکرار می‌گردد.

مزیت عمده این روش در مقایسه با روش مدار باز امکان صرفه جویی در مصرف آب به مقدار زیاد بوده و با مقدار قابل ملاحظه‌ای نیز در مصرف مواد غذایی صرفه‌جویی می‌شود. بدیهی است از نظر کنترل کیفیت و کمیت محلول غذایی مراقبت و دقت بیشتری لازم خواهد بود. به علاوه هزینه تاسیسات اولیه به مراتب بیشتر می‌باشد . در این گلخانه‌ها مورد توجه باشد ، استفاده از سیستم تغذیه و آبیاری با مدار بسته توصیه و تاکید می‌گردد.



تصویر

موارد استفاده

  • محدودیت اراضی
  • تولید برخی محصولات خاص
  • تولید محصول در غیر فصل طبیعی

مزایا

  • کنترل محیط از نظر عناصر غذایی
  • یکی از مزیت‌هایی که در ارتباط با تغذیه گیاه در کشت بدون خاک مطرح بوده کنترل محیط از نظر عناصر غذایی است. فرمول محلول غذایی تهیه شده قابل دسترسی است. به عبارت دیگر می‌توان هر ماده‌ای با هر نوع غلظتی تهیه و در محلول قرار داد. نسبت بین یون‌ها را به خوبی می‌توان حفظ کرد. مثلا می‌توان در محلولی نسبت یون آمونیوم به نیترژون را تنظیم کرد. ولی در محیط خاک این مسأله قابل کنترل نیست.

معایب

  • مشکل تهویه
  • عدم وجود خاصیت تامپونی
  • سرمایه‌گذاری زیاد اولیه
در سیستم‌های بدون کشت می‌توان از طریق تعویض محلول غذایی و تهویه مصنوعی تهویه را تأمین کرد. در خاک خاصیت بافری یا تامپونی برای عناصر غذایی وجود دارد ولی در محلول‌های غذایی این مشکل وجود ندارد. مسأله دیگر در کشت بدون خاک سرمایه‌گذاری اولیه برای گیاه می‌باشد. معمولا هیدروپون‌ها نیاز به سرمایه‌گذاری دارند که ممکن است برای هر نوع محصولی این مساله اقتصادی نباشد.

مواد غذایی مورد نیاز در کشت هیدروپونیک

خاک دارای خاصیت تامپونی و بافری است. بدین مفهوم که اگر عنصری توسط گیاه جذب شد و غلظتش در محلول خاک کاهش پیدا کرد خاک این توانایی را دارد که از فاز جامد یا فاز تبادلی آن عنصر را آزاد و وارد محلول خاک کند و غلظت را به همان سطح اولیه خودش برگرداند. خاصیت تامپونی یا همان حفظ غلظت و آزاد کردن عناصر از فاز جامد یا تبادلی است. ولی در محلول‌های غذایی یا کشت هیدروپونیک تجدید غلظت وجود ندارد. در بعضی از سیستم‌ها ، محلول غذایی حالت چرخشی داشته و در یک محدوده (یا مخزنی) کمبود غلظت خود را جبران کرده و دوباره وارد سیستم خواهد شد که این خود یکی از مزیت‌های خاک در رابطه با کشت بدون خاک است.

در سیستم‌های بدون خاک در تغذیه گیاه از محلول‌های غذایی استفاده می‌کنند لذا برای تهیه محلول‌های غذایی از نمک‌های عناصری مانند نیترات پتاسیم و سولفات پتاسیم استفاده می‌کنند. معمولا برای تهیه این محلول‌ها ، فرمول‌های غذایی متعددی پیشنهاد شده است. برای هر گیاه خاص با توجه به نیاز غذایی آن گیاه ، فرمول غذایی خاصی تنظیم می‌شود. یعنی غلظت لازم در محلول غذایی کنترل می‌شود. بطوری که تمامی عناصر غذایی مورد نیاز در آن به مقدار کافی وجود داشته باشند.


ادامه مطلب

[ شنبه بیست و ششم فروردین 1391 ] [ 18:10 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

کشاورزی ارگانیک



مقدمه
هم اکنون بیش از سه دهه از توجه جهانی به موضوع حفاظت محیط زیست وحدود دو دهه از مباحث پیرامون توسعه پایدار می گذرد. قبل از این ایام، در تمامی پروژه های توسعه، صرفاً دیدگاه اقتصادی و ایجاد در آمد و بازده اقتصادی بیشتر، مد نظر بود. لیکن در دهه 1970 میلادی این ذهنیت در افکار سیاستگذاران و برنامه ریزان توسعه مطرح گردید که این گونه روند رشد اقتصادی نهایتاً منجر به تخریب محیط زیست، نا برابری اجتماعی،کاهش منابع و... میشود وجبران این معضلات در دراز مدت موجب ضررهای فراوان اقتصادی خواهد شد(1)
کشاورزی ارگانیک درراستای توسعه پایدار کشاورزی بوده و به مجموعه ای از عملیات گفته می شود که باهدف کاهش مصرف نهاده های غیرطبیعی به اجرا در می آیدو در آن مصرف کود و سموم شیمیائی ،مواد نگهدارنده سنتز شده ،داروهای شیمیائی ،ارگانیسم های تولید شده به روش مهندسی ژنتیک و پساب ها کنار گذاشته می شود.بررسی ها نشان می دهند که روند استقبال جهانی از کشاورزی ارگانیک امید بخش می باشد که ازجمله دلایل آن می توان به افزایش نگرانی ها در مورد آلودگی منابع پایه ،سلامت غذا ،انسان و حیوانات و نیزتوجه بیش تر به ارزش های طبیعت و مناظر طبیعی اشاره کرد.
گرچه در مزارع ارگانیک عملکرد محصول معمولا ده تا سی درصد کم تر از مزارع غیر ارگانیک است اما در صورت برنامه ریزی اصولی،میزان عملکرد ،تولید و درآمد مزارع ارگانیک می تواند بیشتر از مزارع غیر ارگانیک باشد. برای مثال در فیلیپین عملکرد شالیزارهای ارگانیک شش تن گزارش شده است.تجارب موجود در زمینه اجرای پروژه های کشاورزی ارگانیک نشان داده است که در مناطق کم بازده با استفاده از شیوه های کشاورزی ارگانیک عملکرد دو تا سه برابر می شود .علاوه بر این،درکشورهای توسعه یافته عواملی مانند آمادگی مصرف کندگان برای خرید به قیمت بالاتر،پرداخت یارانه از سوی دولت و گسترش اکوتوریسم موجبات افزایش درآمد کشاورزی ارگانیک را فراهم می سازد. بررسی ها در کشورهای توسعه یافته نشان داده است که مصرف کنندگان حاضرند محصولات ارگانیک را به بهای ده تا چهل درصد بیشتر از محصولات غیر ارگانیک بخرند. امروزه تعداد زیادی از فروشگاه های زنجیره ای محصولات ارگانیک عرضه می کنند و بازار این محصولات رو به رونق بوده و تقاضای بالقوه بیش از عرضه است .انتظارمی رود رشد تقاضا در آینده ادامه یابد بنابراین کمبود عرضه محصولات ارگانیک این فرصت را برای کشورهای در حال توسعه به وجود می آورد که وارد بازار شوند و سهمی از آن را به خود اختصاص دهند.
علاوه بر مزایای زیست محیطی و اقتصادی مذکور،کشاورزی ارگانیک از لحاظ اجتماعی نیز منافع زیادی به همراه دارد از جمله به دلیل استفاده از نهاده های ارزان و غیر وارداتی و نیز تکیه بیش تر به نیروی کار ،فرصت های شغلی را افزایش می دهد . همچنین کشاورزی ارگانیک شیوه ها و غذاهای سنتی را احیا می کند و در تقویت انسجام اجتماعی نقش موثری دارد(2) .
دراستراتژی انقلاب سبزنیز باهدف تامین موادغذایی جمعیت روبه رشد جامعه جهانی (به علت بالارفتن امیدبه زندگی دراثربهبود وپیشرفت ارایه خدمات بهداشتی ودسترسی به موادغذایی باتنوع وکیفیت بهتردرکشورهای توسعه یافته واکثرکشورهای درحال توسعه) بر اهداف کوتاه مدت و حداکثر عملکرد متکی است(3). در کشاورزی تجاری با استفاده بی رویه و نامتعادل از کودها و سموم که تخریب خاک و از بین رفتن موجودات خاکزی را در پی داشت، توان تولید و حاصلخیزی خاک کاهش یافت و نتیجه این روش کشاورزی، پایین آمدن کیفیت محصولات بود.
مضرات کشاورزی و محصولات تهیه شده به روش تجاری:
1- در کشاورزی تجاری و متعارف از بیش از 300 ترکیب شیمیایی خطرناک و مصنوعی نظیر آفت کشها، علف کشها و کودهای شیمایی بمنظور کنترل آفات و حشرات و حاصلخیز سازی خاک استفاده میگردد که بقایای این مواد پس از ورود به بدن میتوانند موجب مشکلات عدیده ای گردد منجمله: بروزنقصهای مادرزادی، تولد نوزاد با وزن کم، اختلال در سیکل ماهانه زنان، سقط جنین، بلوغ زودرس و یا دیر رس، یائسگی پیش رس، تغییر در رفتار جنسی، کاهش تعداد اسپرم مردان، کاهش باروری و یا ناباروری، تغییر در سرعت متابولیسم، اختلال در سیستم غدد داخلی، ضعف عضلانی، کاهش حافظه، آسیب به سیستم عصبی و مغز، کاهش کارایی سیستم ایمنی بدن و سرطانزایی. یافته ها حاکی از آنست که 60 درصد سموم دفع آفات، 90 درصد قارچ کشها و 30 درصد حشره کشها سرطانزا میباشند.
2- استفاده از کودهای شیمایی و آفت کشها سبب آلودگی آب، خاک و هوا میگردند.
3- استفاده بی رویه از کودهای شیمیایی و آفت کشها موجب میشود تا آفتها نسبت به سموم مقاوم گردیده و آفتهای جدیدی نیز ظاهر گردند.
4- پرتو دهی محصولات یعنی آنکه محصولات را در معرض میزان کنترل شده پرتوهای یونیزه کننده قرار میدهند تا اینکه باکتریهایی نظیر E.COLI و سالمونلا نابود گردیده و درواقع محصولا را به این طریق ضد عفونی میکنند. کنترل حشرات و انگلها، افزایش ماندگاری و جلوگیری از جوانه زدن از دیگر علل پرتودهی محصولات غذایی میباشد. اما این پرتودهی موجب: 1-از دست رفتن میزان اندکی از مواد مغذی محصولات میشود. 2-هنگامی که مواد غذایی پرتودهی میشوند مواد شیمیایی سرطان زایی بنام CYCLOBUTANONES تشکیل میگردد.
5- مهندسی ژنتیک و یا اصلاح ژنتیک محصولات به جداسازی، دستکاری و انتقال ژنها اطلاق میگردد. در این روش ژنهای با خاصیت مطلوب از یک گونه جدا گردیده و به گونه هدف انتقال داده میشود. بهبود کیفیت، افزایش تولید، ایجاد یک صفت مطلوب و مقاوم ساختن محصولات در برابر آفتها و تنشهای محیطی از کاربردهای مهندسی ژنتیک میباشد. مضرات محصولات اصلاح شده ژنتیکی شامل بروز نقصهای مادرزادی، کاهش طول عمر، افزایش حساسیت زایی مواد غذایی (بعلت تغییر در زنجیره پروتئینها)، فقر مواد مغذی، مقاومت آنتی بیوتیکی (احتمال دارد ژنهای مقاوم در برابر آنتی بیوتیک ها به باکتریهای بیماریزا در بدن منتقل گردد و یک بیماری جدید و مقاوم در برابر آنتی بیوتیکها ایجاد شود).
6- استفاده هورمونها در دام و طیور رشد آنها را تسریع کرده و فربه شدن آنها را سرعت میبخشد. اما از ارزش غذایی آنها میکاهد. آنتی بیوتیکها هم که برای جلوگیری از بیمار شدن دام و طیور مورد استفاده قرار میگرند میتواند در انسان مقاومت آنتی بیوتیکی ایجاد کند.
فواید کشاورزی ارگانیک:
1- در کشاورزی ارگانیک آب توسط مواد شیمیایی آلاینده مانند کودهای مصنوعی، آلوده نمیگردد.
2- در کشاورزی ارگانیک تعادل اکوسیستم و حاصلخیزی خاک حفظ میگردد. فرسایش خاک نیز تا 50 درصد کاهش می یابد.
3- تنوع زیستی در زمینهای زراعی ارگانیک 57 درصد بیشتر است. (به علت حداقل استفاده از سموم آفت کش و علف کش)
4- کشاورزان در معرض سموم و آلاینده های کمتری قرار میگیرند.
فواید مصرف مواد غذایی ارگانیک:
1- ارزش غذایی بالاتری دارند. میزان ویتامین C ، کلسیم، منیزیوم، آهن و فسفر در مواد غذایی ارگانیک بیشتر است.
2- مواد غذایی ارگانیک حاوی آنتی اکسیدان بیشتری میباشند. در مواد غذایی ارگانیک آنتی اکسیدان PHENOLIC بیشتر یافت میگردد (50 درصد بیشتر از محصولات غیر ارگانیک). چراکه آفت کشهای مصنوعی تولید این مواد را در گیاهان کاهش داده اما کودهای حیوانی و آلی بکار رفته در کشاورزی ارگانیک تولیدآنها را افزایش میدهد.
3- کمتر سمی هستند. محصولات ارگانیک سالم تر بوده و به بقایای آفت کشهای آلی کمتر آلوده میباشند. همچنین این محصولات فاقد افزدنیهای غذایی بوده و طبعا سالمتر میباشند.
4- خوشمزه و خوش طعم تر هستند. یکی از دلایل آن این است که محصولات ارگانیک پس از برداشت در مدت زمان کمتری بدست مصرف کننده رسیده و تازه تر میباشند. و همچنین در محصولات تهیه شده به روش تجاری، با فرآوریها و دستکاریهایی که بروی آنها صورت میگیرد تنها به ظاهر، رنگ، بالا بردن ماندگاری، افزایش تولید و مقاوم کردن آنها در برابر صدمات ناشی از حمل و انبار داری توجه میشود و نه کیفیت و ارزش تغذیه ای آن.
5- تولید کنندگان محصولات ارگانیک از استانداردها و دستورالعمل های بسیار سخت گیرانه ای تبعیت میکنند که احتمال آلوده شدن اینگونه محصولات به مواد شیمایی و سمی به حداقل ممکن می رسد(4).
نتیجه گیری:
توسعه و ترویج کشاورزی ارگانیک مستلزم اجرای برخی سیاستها و اقدامهاست.گرایش و سمت گیری سیاستهای کشاورزی دولت به سمت اهداف زیست محیطی و اجتماعی فرصت بسیار خوبی برای گسترش کشاورزی ارگانیک فراهم خواهد آورد.برای رفع مشکلات موجود در زمینه تجارت محصولات ارگانیک لازم است استانداردها و ضوابط صدور گواهی تدوین و به اجرا درآید.آموزش مروجین کشاورزی برای اشاعه کشاورزی ارگانیک و نیز ارتقا سطح آگاهی های عمومی ضروری است و مراکز تحقیقاتی می بایست برای حل مسائل فنی ،اقتصادی و اجتماعی این راهکار نوین و اطمینان بخش، تلاش افزونتری به عمل آورند.
کشاورزی ارگانیک
چگونه کشاورزان تولید کننده محصولات ارگانیک می توانند محصولات خود را بارور کرده و با آفات ، بیماریها و علفهای هرز مبارزه کنند؟
مواد ارگانیک باعث حفظ بافت و ساختار خاک گردیده و ظرفیت نگهداری آب را بالا می برند.
کشاورزان ارگانیک مواد ارگانیک خاک را با استفاده از گیاهان پوششی ،کمپوست ، اصلاح کننده های بیولوژیکی خاکو تولید گیاهان مقاوم به آفات و بیماریها بالا می برند. تاکید کشاورزی ارگانیک بر تغذیه خوب گیاهان برای جلوگیری از شیوع آفات وبیماریها است ، با استفاده از گیاهان پوششی و تناوب کشت میزان ارتباطات اکولوژیکی در گیاه بالا می رود. کنترل علفهای هرز با استفاده از گیاهان پوششی ، آیش ، و چیدن دستی علفهای هرز، استفاده از ابزاآلات مکانیکی و سوزاندن علفهای هرز انجام می گیرد.
کشاورزان ارگانیک بر استفاده از جمعیتهای حشرات مفید جهت مبارزه بیولوژیکی ، ارگانیسم های خاک و پرندگان جهت کنترل حشرات تکیه دارند.
ده علت برای رفتن به سمت کشاورزی ارگانیک
1-محصولات ارگانیک استانداردهای بیشتری دارند:
گواهی نامه های محصولات ارگانیک ، بعنوان بیمه هایی است که در تولید این محصولات از مواد شیمیایی و سمی استفاده نشده است.
2-طعم غذاهای ارگانیک بهتر است:
گیاهان تولید شده به روش ارگانیک سالم تر بوده و بعنوان غذاهای خوشمزه تر برای تغذیه انسان و حیوانات میتواند بکار رود.
3-محصولات ارگانیک خطر بیماریها را کم می کند:
خیلی از مراکز حفاظت محیط زیست دریافته اند که مواد شیمیایی موجود در آفت کش ها دارای اثرات سرطان زایی و بیماری زایی دارند. کشاورزی ارگانیک یکی از راههای کاهش مصرف سموم شیمیایی و کم کردن این مواد به منابع آب ، زمین و هوا است.
4-کشاورزی ارگانیک به منابع آبی احترام می گذارد:
برای حذف مواد شیمیایی آلوده کننده و دفع نیتروژن در آب باید به منابع آبی و خاکی احترام گذاشت و آنها را درست مصرف کرد.در کشاورزی ارگانیک این موارد به درستی رعایت می شود.
5-کشاورزی ارگانیک باعث ایجاد خاک سالم می گردد:
خاک یکی از منابع اصلی زنجیره غذایی است و یکی از اصول کشاورزی ارگانیک ایجاد خاک سالم است.
6-کشاورزی ارگانیک الگو برداری از طبیعت است:
کشاورزی ارگانیک برای اکوسیستم متعادل ارزش قایل است . طبیعت زنده نیز شامل تناوب کشت درمحصولات علوفه ای و استفاده از گیاهان پوششی و بقیه مناطق طبیعی است.
7-کشاورزان ارگانیک هدایت کننده تحقیقات تازه هستند:
تولید کنندگان ارگانیک بعنوان پیشرو در تحقیق عدم استفاده از آفت کش ها و اثرات مضر بر محیط زیست هستند.
8-تولیدکنندگان ارگانیک در جهت تنوع زیستی تلاش می کنند:
از دست دادن تعداد زیادی از گونه ها ( تنوع زیستی) یکی از نگرانی های دانشمندان محیط زیست است . به همین دلیل خیلی از کشاورزان ارگانیک در صدد هستند تا گونه های معمولی و بومی را حفظ کنند.
9-کشاورزی ارگانیک به حفظ سلامت جوامع روستایی کمک می کند:
کشاورزی ارگانیک به دلیل سطوح کم آن برای جوامع روستایی مفید است و به افزایش درآمد آنها منجر می گردد.
10-تنوع غذاهای ارگانیک
بهر حال بعضی از غذاهای ارگانیک بعنوان جایگزین قابل استفاده است و محصولات کشاورزی غیر غذایی ( صنعتی ) نیز در حال تبدیل شدن به تولید ارگانیک هستند مانند تولید پنبه ارگانیک و در نهایت تولید لباسهای ارگانیک

بررسی وضعیت کشاورزی ارگانیک در ایران*

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، کشاورزی ارگانیک در سطح جهان در سال‌های گذشته در اکثر مناطق جهان از جمله کشورهای درحال توسعه به سرعت در حال گسترش بوده و روش‌های اجرایی تولید، نظارت و صدور گواهی به‌طور دائم بهبود یافته و مردم در بسیاری از جوامع به‌ویژه در کشورهای توسعه یافته از مزایای غذای سالم‌تر و با کیفیت بالاتر برخوردار شده‌اند، گفتنی‌ست کشاورزان جوامع روستایی به‌خصوص در کشورهای درحال توسعه از سود مناسب و ارزش صادراتی این محصولات بهره‌مند شده‌اند.
طی نتایج بررسی‌ها و جستجوهای صورت گرفته از منابع اینترنتی اطلاعات دقیقی از تولید محصولات ارگانیک ایران وجود ندارد این درحالی‌ست که کشور ما دارای پتانسیل بسیار بالایی در این‌باره است.

 

*بررسی وضعیت توزیع سموم و کودهای شیمیایی*

عدم مصرف سموم و کودهای شیمیایی در تولید محصولات از بارزترین خصوصیات کشت ارگانیک است. بررسی میزان سموم شیمیایی توزیع شده طی دو دهه‌ی اخیر در کشور نشان می دهد که طی دوره‌ی 80-1362 سالانه به‌طور میانگین 28038 تن از انواع سموم شیمیایی توزیع شده‌است که بالاترین میزان سموم توزیع شده در این دوره در سال 1369 بوده است.
لازم به توضیح است توزیع سموم پس از این سال سیر نزولی داشته است و از سال 1373 تا پایان سال 1380 میزان سموم توزیع شده همواره پایین‌تر از میانگین سموم توزیع شده طی دوره مورد بررسی(80-1362) بوده است (نمودار 7 مقایسه میزان سموم شیمیایی توزیع شده طی سال‌های 1362تا 1380).
صرف نظر از میزان کل سموم توزیع شده، ترکیب سموم مصرفی نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ ترکیب سموم مصرفی در کشورهای توسعه یافته جهان شامل17 درصد حشره‌کش، 35 درصد قارچ‌کش و 48 درصد علف‌کش و از سوی دیگر در کشورهای درحال توسعه شامل 50 درصد حشره‌کش، 35 درصد قارچ کش و 15 درصد علف‌کش است. با توجه به آثار سوء سموم حشره‌کش بر سلامت و محیط زیست میزان مصرف سموم حشره‌کش در کشورهای توسعه یافته تفاوت بسیار چشمگیری با کشورهای در حال توسعه دارد، این کشورها با استفاده از سایر روش‌های مبارزه با آفات همانند مبارزه‌ی بیولوژیک و کشاورزی ارگانیک همراه با حفظ محصول، مصرف سموم علف‌کش را کاهش داده‌اند اما متاسفانه در کشورهای درحال توسعه چنین تحولی انجام نشده است.
در کشورما با اجرای سیاست مصرف بهینه کود و سم و جایگزینی آن با سایر روش‌های غیرشیمیایی، مصرف سموم کاهش محسوسی داشته است اما این موضوع بر ترکیب مصرف سموم تاثیر محسوسی نداشته به‌نحوی‌که در سال‌های 78-1376 ترکیب سموم شامل 9/48درصد حشره‌کش ، 1/18 درصد قارچ‌کش و 33 درصد علف‌کش بوده است (جدول10 مقایسه ترکیب مصرف سموم شیمیایی در ایران و جهان).
در طی سه سال اول برنامه سوم توسعه (81-1379 ) ترکیب مصرف سموم بصورت 7/43درصد حشره‌کش ، 6/28درصد قارچ‌کش و 7/27درصد علف‌کش پیش بینی شد اما عملکرد سال‌های 81-1379 نشان می‌دهد این نسبتها به 2/48درصد حشره‌کش 7/16 درصد قارچ‌کش و 1/35درصد علف‌کش تغییر یافته است و هم‌چنان نسبت مصرف حشره‌کش بالاست.
بررسی میزان کودهای شیمیایی توزیع شده طی سال‌های 81-1368 نشان می دهد که روند توزیع کودهای شیمیایی طی این دوره در حال افزایش بوده و به‌طور متوسط طی این دوره سالیانه 2292 هزارتن انواع کودشیمیایی در کشور توزیع شده است؛‌لازم به توضیح است درسال 1381 بالاترین میزان کود شیمیایی به میزان 3114 هزارتن بوده است(نمودار 8 مقایسه میزان کودهای شیمیایی).
بررسی میزان کودهای شیمیایی توزیع شده طی سال‌های 81-1368 نشان می دهد که روند توزیع کودهای شیمیایی طی این دوره در حال افزایش بوده و به‌طور متوسط طی این دوره سالیانه 2292 هزارتن انواع کودشیمیایی در کشور توزیع شده است؛‌لازم به توضیح است درسال 1381 بالاترین میزان کود شیمیایی به میزان 3114 هزارتن بوده است(نمودار 8 مقایسه میزان کودهای شیمیایی).
پرداخت یارانه به سموم و کودهای شیمیایی منجر به آن می‌شود که کشاورزان رغبت چندانی به استفاده از سایر روش‌های مبارزه با آفات, امراض و علف‌های هرز نداشته باشند.
براساس آمار موجود پرداخت یارانه سموم و کودهای شیمیایی درسال‌های 80- 1368 به‌طور متوسط سالیانه 378 میلیاردریال یارانه جهت کودهای شیمیایی، سموم و بذر به دستگاه‌های مباشر پرداخت شده است.
با این وجود عدم آگاهی و دانش تولیدکنندگان در زمینه‌ی چگونگی استفاده از سموم از نظر میزان و زمان مصرف (در نظر گرفتن دوره‌ی کارنس سموم) باعث شده‌است که مصرف کنندگان از طعم ناخوشایند برخی از میوه‌ها و سبزی‌جات که ناشی از مصرف بیش از حد سموم می باشد اظهار نگرانی کنند. باوجود آن‌که نگرانی بیشتر مصرف کنندگان به‌دلیل طعم نامطلوب محصولات کشاورزی است اما متاسفانه آگاهی عمومی از اثرات تجمعی سموم جذب شده در بدن و اثرات نامطلوب و زیان‌بار آن که منجر به بیماری‌های خطرناک می‌شود در سطح پایینی است.
درحالی‌که اشتیاق به مصرف محصولات ارگانیک به‌دلیل نگرانی‌های روز افزون از آلودگی‌های محصولات رایج و محیط زیست رو به افزایش بوده و بازار صادراتی چنین محصولاتی در میان جوامع با سطح رفاه بالا توسعه‌ی فراوانی یافته؛ اما در کشور ما حرکت ملموسی برای برنامه ریزی، هدایت و حمایت از این روش تولید به چشم نمی‌خورد و کشاورزان از این مزیت مناسب و کل جامعه از موقعیت بهبود تغذیه، بهداشت و محیط زندگی خود محروم مانده‌اند؛ این درحالی‌ست که در کشور ما به‌دلیل شرایط خشک محیطی و فراوانی نیروی کار، تولید محصولات ارگانیک اقتصادی‌تر و آسان‌تر از بسیاری از مناطق دیگر جهان به‌نظر می‌رسد.

 

سطح تحت کشت ارگانیک*
 

اگر چه اطلاعات مدون و دقیقی از وضعیت تولیدات ارگانیک در کشور وجود ندارد اما کمیته‌ی محصولات ارگانیک که در سال 1380 به‌دستور معاون زراعت در سازمان حفظ نباتات کشور تشکیل و در راستای پیگیری مصوبات این کمیته نسبت به تهیه‌ی پرسشنامه جهت جمع آوری اطلاعات و ارسال به استان‌ها اقدام شد که نتایج آن به شرح زیر است:
بر اساس این اطلاعات کل سطح کشت محصولاتی که در کشور بدون استفاده از سموم و کودهای شیمیایی تولید شده‌اند حدود 239462 هکتار شامل 125802 هکتار محصولات باغی و 113659 هکتار محصولات زراعی است و تمام سطح کشت محصولاتی که بدون استفاده از سموم شیمیایی تولید شده‌اند حدود 808612 هکتار شامل 254134 هکتار محصولات باغی و 554478 هکتار محصولات زراعی است. میزان سطوح کشت محصولات زراعی و باغی که تولید آنها بدون استفاده کود و سم انجام می‌شود به ترتیب 1 و 2/7 درصد از کل سطوح کشت محصولات زراعی و باغی کشور را تشکیل می دهد (نمودار 9 ).
لازم به توضیح است که این نوع محصولات با این سطح تولید تنها توسط کشاورزان و به‌صورت کاملا" خودجوش و سنتی و بدون آگاهی داشتن از این‌که محصول ارگانیک چیست تولید شده است که همین امر نشان‌دهنده‌ی، پتانسیل بسیار بالای کشور در جهت تولید چنین محصولاتی است، البته در این ارتباط تشکل‌هایی نیز در کشور وجود دارند که به‌طور عملی اقدام به تولید محصولات ارگانیک می کنند که می توان به تولید سیب زمینی در بیدستان خرم بید استان فارس اشاره کرد و یا حرکت‌های جدیدی که در سال‌های اخیر در این رابطه آغاز شده است.
با توجه به موارد اشاره شده ارکان اساسی پایه‌گذاری سیستم کشاورزی ارگانیک در کشور شامل تولیدکنندگان، مصرف کنندگان (داخلی و خارجی)، موسسات دولتی برنامه‌ریز و هدایت کننده و NGO های محلی و خارجی و سازمان‌های بین المللی تسهیل کننده هستند. حرکت‌های جهانی کشت ارکانیک نشان داده که در اکثر موارد تشکیل یک هسته‌ی مرکزی و سپس تعمیم و گسترش برنامه به سایر مناطق و ارگان‌ها ونهادهای گوناگون باعث گسترش این جنبش شده است.
نقش تشکیل دهنده‌ی هسته مرکزی در این حرکت به‌عهده وزارت جهادکشاورزی است تا با برنامه ریزی، سیاست‌گذاری، ایجاد هماهنگی و حمایت‌های لازم در زمینه‌های تحقیقی، ترویجی، نظارتی و بازاریابی محصولات تولیدی جنبش تولید محصولات ارگانیک را توسعه بخشد؛ به این منظور تشکیل "کمیته‌ی ملی کشاورزی ارگانیک" با هدف تعیین سیاست، برنامه ریزی در زمینه‌های تعیین ضوابط و استانداردها، نظارت بر تولید و حمایت جهت برطرف کردن مشکلات و تنگناهای پیش روی ضروری به‌نظر می‌رسد.
بدیهی‌ست که این کمیته باید نمایندگان واحدهای ذیربط دولتی (وزارت جهادکشاورزی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت کشور، وزارت صنایع و ....)، کشاورزان علاقه‌مند به تولید محصولات ارگانیک، کارشناسان، محققین و موسسات غیردولتی فعال یا علاقه‌مند مشارکت فعال داشته باشند.
تشکیل گروه‌های کاری متشکل از نمایندگان معاونت‌های تولیدی، تحقیقات، ترویج، برنامه‌ریزی و بخش غیردولتی در سطح وزارت جهادکشاورزی برای انجام اقدامات اولیه در زمینه‌ی شناخت ظرفیت‌های موجود، جمع آوری اطلاعات و انجام بررسی‌ها و تحقیقات کاربردی و تدوین برنامه‌های اجرایی نیز از برنامه‌های پیشنهادی جهت پایه‌گذاری سیستم کشاورزی ارگانیک در کشور هستند.

چگونه می توان میزان مواد ارگانیک را در خاک افزایش داد؟
مواد ارگانیک خاک بطور وسیعی در فرایند تجزیه قرار می گیرند به منظور حفظ و یا افزایش مواد ارگانیک خاک، این مواد را باید به خاک اضافه کرد . سرعت تجزیه به شرایط اقلیمی ، چگونگی مواد سبز نسبت کربن به نیتروژن(C/N ) بستگی دارد.(مواد ارگانیک در شرایط گرم و مرطوب نسبت به شرایط خشک خیلی سریعتر تجزیه می گردند)
فعالیت‌هایی که باعث افزایش مواد ارگانیک خاک می گردند:
گذاشتن بقایای محصولات بر روی زمین بجای سوزاندن یا جمع آوری آنها. زیرا آنها منابع اصلی بیوماس هستند.
استفاده از کمپوست : و این امر بعنوان بخشی از مواد ارگانیک در کمپوست خیلی موثر خواهد بود. چون نسبت به مواد گیاهی تازه مدت زمان طولانی تری را در خاک باقی خواهند ماند.
استفاده از کودهای ارگانیک : که حاوی مواد ارگانیک هستند و به افزایش مواد ارگانیک خاک کمک خواهند کرد. این مواد در هر زمانی می توانند تجزیه را سرعت بخشند که این امر تولید مواد غنی از نیتروژن و همچنین تحریک ارگانیسم های خاک را بدنبال خواهد داشت.
مالچ پاشی با مواد گیاهی یا ضایعات کشاورزی: ‌مخصوصاً کاربرد مواد سخت (که از نظر چوب و فیبرغنی هستند) که باعث افزایش محتویات مواد ارگانیک می گردد. همچنین برای مدت زمان طولانی تری در خاک خواهند ماند و از فرسایش خاک نیز جلوگیری خواهند کرد.
استفاده از کود سبز یا پوشش گیاهی: کود سبز در خود مزرعه رشد کرده و باعث تولید بیوماس از برگ‌ها و ریشه ها می گردد. اگر این مواد را درجای دیگری بکاریم فقط از برگ آنها می توان بعنوان کود سبز استفاده کرد و گیاهان جوان‌تر سریع‌تر تجزیه خواهند شد . این مواد باعث آزادسازی سریع‌تر مواد غذایی و افزودن مواد ارگانیک کمتری به خاک خواهد شد.
تناوب مناسب محصولات: شامل محصولاتی می شوند که با تناوب کشت باعث تولید مواد ارگانیک در خاک می گردد و مخصوصاً گیاهان چند ساله و محصولاتی با سیستم ریشه ای متراکم خیلی مفید هستند.
کاهش شخم زنی خاک: هر بار شخم زدن، باعث افزایش سرعت تجزیه مواد ارگانیک می گردد و این امر باعث تهویه خاک و تحریک میکروارگانیسم های خاک می گردد.
جلوگیری از فرسایش خاک: تمام روش‌های بالا اگر جزء به جزء در خاک انجام گیرد باعث جلوگیری از فرسایش خاک خواهدشد.
اگر تمام قسمت‌های خاک شامل هوموس باشند باروری خاک بیشتر خواهد شد.
عمدتاً‌ میزان مواد ارگانیک خاک به میزان بیوماس اضافه شده به شکل ضایعات گیاهی محصولات، گیاهان پوششی و علف های هرز در صورت امکان و همچنین کود حیوانی تعیین می گردد. به نظر می رسد کیفیت بیوماس از کمیت آن بااهمیت‌تر باشد که در نهایت به افزایش سطوح مواد ارگانیک خاک منجر می شود.
مواد ارگانیک سبز، که به راحتی توسط ارگانیسم های خاک تجزیه می شوند باعث تشویق ارگانیسم ها به افزایش جمعیت خود می شود که در نهایت دسترسی به مواد غذایی خاک را برای گیاهان افزایش می د هد و همچنین باعث تجمع مواد ارگانیک با ثبات می گردد.
زمان کوتاه مواد قابل تجزیه
کشاورزی ارگانیک قسمت کوچکی از مواد ارگانیک است که نمی توان اطلاعات کافی از این داده های باارزش بدست آورد. تولید بیوماس که در خاک مورد استفاده قرار می گیرد بعضی اوقات با محصولات تولیدی که بعنوان غذا یا برای فروش استفاده می شوند، رقابت می کنند. بنابراین یافتن راهی برای تلفیق این دو موضوع یعنی بیوماس و محصولات خیلی مهم است. استفاده ازمحصولات پوششی یا کود سبز ، تناوب محصولات با کود سبز در فصل آیش یا رشد بوته ها در جاهای غیر تولیدی می توانند گزینه های مناسبی باشند و این امر در بازیافت محصولات و مراحل بازیافت خیلی مهم است

پوشش گیاهی در کشاورزی ارگانیک و نقش آن در جلوگیری از فرسایش خاک

چندین لایه از پوشش گیاهی متراکم باعث کاهش سرعت قطرات بارانی که روی زمین می افتند ، می شود. قطرات بزرگ که روی برگ‌های بالایی درخت افتاده می شود توسط پوشش گیاهی (کانوپی) بوته ها و گیاهان روی زمین دریافت می شود. قطره آبی که به زمین می رسد با سرعت کمتری فرود آمده و همچنین حداقل اثر شکنندگی ذرات خاک را خواهد داشت. زمین مستقیماً با گیاهان زنده ای مانند سرخس ها، خزه ها، جوانه هاو مواد فاسد (برگ ، پوسته درخت، سرشاخه ها ، شاخه ها) پوشیده شده است. ریشه ها، جلبک‌ها و قارچ‌ها که غنی از هوموس هستند شدیداً‌ در سطح خاک نفوذ کرده . تعداد زیادی از ارگانیسم های خاک مانند کرم خاکی باعث شل نگداشتن خاک و ساختار پایدار خاک می شود و به همین دلیل آب باران به راحتی نفوذ می کند.
کاشت گیاهان بصورت متراکم باعث محافظت از خاک می گردد:
در کشت گیاهان چند ساله مثل درختان میوه، کاشت متراکم را می توان با کشت لگوم ها ، گراس ها و گیاهان خزنده بین درختان بدست آورد. در کاشت درختان جدید ، گراس های علوفه ای و محصولات قابل کشت (مانند آناناس ، لوبیاها و...) را نیز می توان تا زمانی که درختان سایه اندازی کنند کشت کرد. نه تنها محصولات بلکه حتی گراس ها و علف هرز می تواند از خاک محافظت کنند. در صورت امکان عملیات مبارزه با علف های هرز را به بعد از بارش باران‌های سنگین موکول کنید. زیرا علف های هرز به حفظ خاک کمک خواهند کرد . اگر ریشه کنی علف های هرز از این جهت که با محصولات به رقابت شدیدی می پردازند ضروریست باید علف های هرز را بصورت کپه‌ای بر روی زمین باقی گذاشت تا بعنوان مالچ عمل کنند.
مالچ بدین معنی است که سطح خاک را با مواد گیاهی چیده شده بپوشانند.
مالچ دارای عملکردهای بسیاری از جمله: اثر حفاظت شدیدی بر روی فرسایش خاک دارد. تا جایی که این برگ‌ها و یا ساقه قدرت فرسایش باران‌های ناگهانی را کاهش می دهند.
گیاهان پوششی
به هر گیاهی که سطح خاک را بپوشاند و باعث بهبود باروری خاک شود گیاهان پوششی می گویند.
که می توانند شامل گیاهان لگومینوز که دارای فواید دیگری نیز برای خاک است، علف های هرز با سرعت رشد بالا باشد. که هر دو دارای توان تولید بیوماس بالایی هستند . همواره مهم‌ترین خصوصیت گیاهان پوششی سرعت رشد بالای آنها و ظرفیت پوشاندن خاک می باشد.
خصوصیات زیر باعث ایجاد گیاهان پوششی ایده ال می گردد:
بذرشان ارزان، دسترسی به آنها آسان باشد، برداشت ،ذخیره کردن و رشد آنها به راحتی صورت گیرد.
دارای رشد سریع بوده و قادر باشند در مدت زمان کوتاهی سطح خاک را بپوشانند.
در برابر آفات و بیماری‌ها مقاوم باشند.
قابلیت تولید مقدار زیادی مواد ارگانیک و مواد خشک را داشته باشند.
نیتروژن را در خاک تثبیت کرده و آنرا قابل استفاده برای گیاه کند.
دارای سیستم ریشه ای خرد کننده ی خاک متراکم باشند و همچنین باعث تولید خاک تجزیه شده گردد.
کاشت و مدیریت آن بصورت تک محصولی آسان باشد یا اینکه با دیگر محصولات رشد کند.
بتواند بعنوان علوفه یا دانه مثل دانه خوراکی عمل کند.
لوبیای گاوی بعنوان یک گیاه پوششی
لوبیای گاوی (Vinga unguicalata‌) یکی از مهم‌ترین لگومهاست که در محدوده مناطق گرم و نیمه گرم رشد می کند. این گیاه دارای خصوصیاتی است که آن را بعنوان گیاه پوششی ایده ال مطرح کرده اند:
این گیاه به خشکی مقاوم بوده و می تواند با آب خیلی کمی رشد کند.
این گیاه قادر به تثبیت نیتروژن در خاکهای فقیر است.
این گیاه به سایه مقاوم است بنابراین در کشت مخلوط قابل استفاده می باشد.
دانه های آن خوراکی است و می توان بعنوان یک منبع غذایی غنی از پروتئین برای دام ها استفاده کرد. این گیاه کاملاٌ‌به حمله آفات مقاوم بوده.
کشاورزان که در نواحی زیر صحرای آفریقا زندگی می کنند لوبیای گاوی را با ذرت ، سورگوم، ارزن و کاساوا کشت می کنند.
طراحی سیستم های کاشت
سیستم های کاشت باید طوری طراحی گردند که سطح خاک همواره با کانوپی گیاهان پوشیده شده باشد. در نواحی قابل کشت زمان دقیق بذرپاشی و کاشت می تواند مانع از شستشوی خاک غیر پوشش دار طی فصول بارانی سال گردد.
بعد از برداشت محصولات اصلی ، محصولات کود سبز باید کاشته شوند. در سراشیبی ها محصولات باید در خطوطی متقاطع با شیب ها نسبت به حالت عمودی کاشته شوند (روی خطوط تراز) که این امر می تواند باعث کاهش سرعت زیاد آب سطحی گردد.
انواع مناسب گیاهان پوششی
در محصولاتی که اکثر اوقات برای حفاظت کانوپی استفاده می شوند باید گونه هایی با سرعت رشد بالا مثل لوبیا یا شبدر باشد که به حفاظت خاک در طی مراحل رشد محصول اصلی کمک خواهد کرد.
روش‌های قابل اجرا برای دست یابی به پوشش گیاهی دائمی می تواند شامل این نکات باشد:
زمان شخم خاک
زمان جوانه یا نشاء آنها
کشت مخلوط
کشت داخل محصولی
گیاهان پوششی
مالچ پاشی
زمان مبارزه با علف های هرز
کاشت کود سبز در فصولی که زمین خالی است
همچنین به این نکات باید توجه شود:
عملکرد مورد انتظار
قابلیت دسترسی به گونه های مناسب
قیمت بذر
قابلیت دسترسی به آب
قابلیت صرفه جویی
استفاده مضاعف از گیاهان جانبی
کاهش خطر
امنیت غذایی

دریافت فایل به صورت ppt در ادامه مطلب


ادامه مطلب

[ پنجشنبه هفدهم فروردین 1391 ] [ 2:9 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

واژگان عمومی گیاه‌پزشکی
اتولوژی گیاهی: (Plant Pathology )
پاتولوژی گیاهی به علم مطالعه‌ی بیماری‌های گیاهی گفته می‌شود، این علم عوامل بیماری‌زا، چگونگی ایجاد بیماری، چگونگی فعل و انفعلات، ارتباط میان گیاه میزبان و عوامل تولیدکننده‌ی بیماری آن و درنهایت روش‌های مبارزه با آن‌ها را مورد بررسی قرارمی‌دهد.
● بیماری‌شناسی گیاهی: (phytopathology )
علم مطالعه‌ی بیماری‌های گیاهان، شناسایی، ‌مطالعه و مبارزه با عوامل زیان‌آور به گیاه و فرآورده‌های گیاهی و آثار ناشی از این عوامل.
● بیماری فیزیولوژیکی: (physiological disease) هرگونه اختلال در فیزیولوژی گیاه که عامل آن موجود زنده نباشد مانند اختلال ناشی از کمبود مواد غذایی، سرمازدگی و آلودگی هوا. بدیهی است همه بیماری‌ها جنبه فیزیولوژیکی دارند ولی اصطلاح دربیماری فیزیولوژیکی اغلب به معنایی است که دربالا آورده شده
● بیمارگر: (Pathogen)
پاتوژن‌ها به دو گروه زنده Animate و غیرزنده Inanimate تقسیم‌بندی می‌شوند که عامل تولید بیماری هستند.
● پارازیتیسم: (Parasitism)
رابطه‌ی میان انگل و میزبان که دراکثر مواقع به ضرر میزبان تمام می‌شود.
● پارازیت: (Parasit)
یا انگل به موجودی گفته می‌شود که حداقل یک قسمت از چرخه‌ی زندگی خود را داخل یا روی موجود زنده‌ی دیگر که به آن میزبان یا host گفته می‌شود به سرمی‌برد و تمام یا قسمتی از موادغذایی موردنیاز خود را از آن موجود کسب کند.
● انگل‌های اجباری: (Obligate Parasite)
یعنی برخی از پاتوژن‌ها مانند ویروس‌ها، نماتدها و عده‌ای از قارچ‌ها برای تغذیه و تکمیل چرخه‌ی زندگی خود، وابستگی کامل به سلول زنده‌ی میزبان دارند و درمحیط غذایی غیرزنده قادر به رشد نمی‌باشند.
● ساپروفیت اجباری: (Obligate Saprophyte)
قادر به تغذیه از سلول زنده نمی‌باشند بلکه موادآلی موردنیاز خود را از منابع غیرزنده یا بقایای پوسیده تامین می‌کنند مانند باکتری‌ها، مایکوپلاسماها و بسیاری از قارچ‌ها که قادرند هم از سلول گیاهی و هم درمحیط غیرزنده رشد کنند.
● دوره‌ی بیماری:
فواصلی که درتوسعه‌ی یک بیماری رخ می‌دهند را دوره یا چرخه‌ی بیماری می‌نامند که شامل مراحل زیراست:
▪ تلقیح: (Inoculation)
عبارت از تماس عامل بیماری‌زا با گیاه است. عامل بیماری‌زا را مایه‌ی تلقیح می‌گویند.
▪ رخنه: (Penetration)
رخنه عبارت از ورود عامل بیماری‌زا مستقیم یا از منافذ طبیعی و زخم‌ها به داخل میزبان صورت می‌گیرد. قارچ‌ها، نماتدها و گیاهان گلدار انگل می‌توانند به داخل گیاه نفوذ کنند. محل تماس قارچ با سطح گیاه کمی متورم شده و آپرسوریوم (Appresorium) تشکیل می‌شود ازمحل آپرسوریوم یک هیف ظریفی به نام میخ رخنه خارج شده و به کمک آن وارد گیاه می‌شود. گیاهان انگل گلدار نیز آپرسوریوم و میخ رخنه تولید می‌کنند. تمام باکتری‌ها و بسیاری از قارچ‌ها توسط روزنه‌های هوایی، آبی، عدسک‌ها و زخم وارد گیاه می‌شوند ویروس‌ها و بعضی از باکتری‌ها و پاتوژن‌های دیگر می‌توانند توسط نیش حشرات به داخل بافت میزبان رخنه کنند.
▪ عفونت: (Infection)
عفونت مرحله‌ای است که پاتوژن ‌درداخل میزبان با سلول‌های حساس ارتباط برقرارکرده، غذای خود را ازآن‌ها جذب می‌کند. گیاه دراین مرحله مکانیسم دفاعی مختلفی ازخود آشکار می‌سازد.
▪ دوره‌ی نهفتگی بیماری:(Latent Period)
مدت زمان بین تلقیح تاظهور علایم بیماری را دوره‌ی نهفتگی یا کمون می‌گویند.
▪ تهاجم: (Invasion)
دراین مرحله عوامل بیماری‌زا به‌صورت‌های گوناگون و به درجات متفاوت در بافت میزبان خود پخش می‌شوند.
▪ تولیدمثل: (Reproduction)
نحوه‌ی تولیدمثل درانگل متفاوت است. باکتری‌ها به‌صورت تقسیم دوتایی سلول و به‌ندرت ازطریق جنسی تکثیر می‌شوند. قارچ‌ها ازطریق تولید اسپورهای جنسی و غیرجنسی و میکوپلاسماها، پروتزوآها با تقسیم ساده تکثیر می‌شوند ویروس‌ها و ویروئیدها ازطریق همانندسازی (replication) با استفاده از تقسیم سلول، نماتدها با تخمگذاری و گیاهان گلدار انگل با تولید بذر تولیدمثل می‌کنند.
▪ انتشار پاتوژن: (Transmission)
انتشار انگل‌ها مانند زئوسپورهای قارچ، باکتری‌، نماتد می‌توانند مسافت کوتاهی را طی کنند اما دراکثر مواقع انگل‌ها به صورت غیرفعال توسط باد، باران، حشرات، آب آبیاری، ‌بذر، ‌غده و نشاءهای آلوده، جانوران و ادوات کشاورزی و باغبانی انتشار پیدا می‌کنند.
▪ زمستان گذرانی: (Over wintering)
انگل‌های گیاهان چندساله زمستان را در گیاهان می‌گذرانند. قارچ‌هایی که انگل گیاهان یکساله هستند ممکن است زمستان را به شکل اسپور، میسلیوم درحالت خواب، اسکلرت (سختینه) درروی بقایای گیاهی و یا دربذر و غده سپری کنند، باکتری‌ها نیز درداخل بذر، غده، گیاهان آلوده و خاک زمستان را می‌گذرانند. نماتدها در بیشتر مواقع به‌صورت تخم درخاک و یا به‌ندرت به‌شکل لارو در بذر زمستان گذرانی می‌کنند. ویروس‌ها در حشرات ناقل، گیاهان میزبان، بذر و غده زمستان را می‌گذرانند...
● بی‌رنگی: (etiolation)
ازبین رفتن رنگ سبز گیاه به علت رشد درتاریکی یا دراثر مواد تولید شده در میکروارگانیزم‌ها
● سبزردی یا کلروز: (chlorosis)
به از بین رفتن جزئی یا کلی رنگ سبز اندام‌های گیاهی دراثر کمبود موادغذایی یا حمله‌ی پاتوژن‌ها با وجود نور کافی گفته می‌شود. کلروز با برطرف شدن عامل آن محو شده و گیاه رنگ طبیعی خود را به دست می‌آورد.
● ملانوز: (melanose)
به قهوه‌ای یا سیاه شدن غده و اندام‌های گوشتی می‌گویند، این بیماری دراثر کمبود اکسیژن پدید می‌آید.
● موزائیک: (mosaic)
ایجاد لکه‌های زرد در پیکره‌ی سبز پهنک را موزائیک می‌نامند که از بیماری‌های ویروسی است.
● پلاسیدگی: (wilting)
درگیاهانی دیده می‌شود که ریشه یا آوندهای‌شان مورد حمله قرارگرفته باشند.
● لکه‌دارشدن برگ و میوه:
بسیاری از انگل‌ها تولید لکه دربرگ و میوه می‌کنند. اندازه، شکل، رنگ، لکه‌ها می‌تواند درتشخیص بیماری مهم باشد.
● ریزش اندام‌های گیاهی:
ریزش برگ، گل، جوانه، میوه در صورتی که غیرطبیعی و ناشی ازبیماری است که بی‌اندازه باشد.
● نانیسم: (nanisme)
نانیسم یا کوتولگی اندام‌های گیاهی دراثر کاهش تعدادی از سلول‌های گیاهی هیپوپلازی (hypoplasia) و یا کوچک شدن اندازه‌ی سلول‌ها هیپوتروفی (hypotrophy) پدید می‌آید.
● ژیگانتیسم: (gigantism)
عبارت از رشد بی‌اندازه‌ی اندام‌های گیاهی دراثر افزایش تعداد سلول‌ها هیپرپلازی (hyperplasia) و یا رشد بی‌اندازه‌ی سلول هیپرتروفی (hypertrophy) می‌باشد. ژیگانتیسم در اثر افزایش ازت خاک، عوامل نامساعد محیط، بیماری‌های باکتریایی و... بوجود می‌آید.
● عدم تقارن دربرگ:
با ازبین رفتن تقارن بین دوقسمت پهنک بوجود می‌آید.
● جارویی شدن:
شاخه‌ها از فواصل نزدیک بهم رشد کرده، شکل جارو به خود می‌گیرند.
● روزت: (rosette)
فاصله‌ی میان گره هاکم شده و برگ‌ها به‌صورت کپه‌ای مانند گلبرگ‌های گل سرخ شده.
● تاولی شدن:
بافت میان رگبرگ‌ها رشد فوق العاده‌ای پیدا کرده و در روی پهنک به شکل تاول ظاهر می‌شود.
● غده یا گال (سرطان):
دراثر تحریک سلول‌ها وعمل هیپروتروفی یا هیپرپلازی بوجود می‌آید.
● تغییراستحکام بافت گیاهی:
دراثر بیماری ممکن است بافت گیاهی استحکام خود را ازدست داده، پوسیده شود.
● نکروز: (necrosis)
نکروز دراثر مرگ سلول‌های گیاه بوجود می‌آید که به‌صورت بافت مرده یا لکه‌ی قهوه‌ای خشک ظاهر می‌شود.
● بلایت یا بادزدگی: (blight)
مرگ سریع برگ، جوانه، شاخه و اندام گیاهی می‌گویند.
● شانکر: (canker)
به ناحیه‌ی مرده نکروتیک فرورفته با حاشیه‌ی مشخص در پوست ریشه، تنه یا شاخه می‌گویند.
● مرگ سرشاخه: (dieback)
مرگ سریع سرشاخه‌ها از انتها به پائین گسترش می‌یابد.
● آنتراکنوز: (anthracnose)
به لکه‌های زخم مانند نکروتیک روی برگ، ساقه، میوه یا گل می‌گویند.
● جرب:‌(scab)
لکه‌های موضعی روی برگ، میوه، غده و یا سایرقسمت‌های گیاه که به‌طور عمده کمی برجسته یا فرورفته بوده و ترک خورده نیز می‌باشند.
● وارت: (wart)
زگیل
● زنگ: (rust)
تاول‌های شبیه به زنگ آهن درروی برگ و یا سایر اندام‌های هوایی گفته می‌شود.
● سفیدک: (mildew)
لکه‌های زرد یا نکروتیک (خشک) روی برگ، ساقه و میوه اند که به‌طورمعمول با ریسه یا اندام‌های بارده قارچ همراه هستند.
● لکه: (blotch)
قسمت‌های نسبتاً وسیع ونامنظم تغییر رنگ یافته یا مرده روی اندام‌های گیاه
● مومیایی: (mummy)
میوه‌ای که براثر حمله‌ی قارچ پوسیده و سپس چروکیده و خشک شده باشد.
● سیاهک: (smut)
بیماری ناشی از قارچ‌های راسته‌ی Ustilaginales
● پژمردگی: (wilt)
پلاسیدگی یا ازبین رفتن شادابی گیاه براثر کمبود یا ازدست دادن آب، پژمردگی ممکن است براثر اختلال درانتقال یا جذب آب.
● زردی: (yellows)
اصطلاحی برای توصیف بیماری‌های گیاهی که نشانه‌ی عمده و شهود آن‌ها زردی است.
● هوازی: (aerobe)
موجود ‌زنده‌ای که برای فعالیت ‌و رشد نیاز به اکسیژن دارد.
● بی‌هوازی: (anaerobe)
موجود زنده‌ای که درنبود اکسیژن (O۲) آزاد، فعالیت و رشد می‌کند.
● غیرزنده: (a biotic)
واژه‌ای برای توصیف بیماری‌هایی که براثر عوامل غیرزنده بوجود می‌آید.
● آفلاتوکسین:(Aflatoxin)
زهرابه‌ای که قارچ Aspergillus و برخی دیگر از قارچ‌ها تولید می‌کنند و برای انسان و حیوان زیان‌آور است.
● باکتری: (bacterium)
موجود زنده‌ی پروکاریوت و معمولاً تک سلولی با دیواره‌ی مشخص که تکثیرآن به روش تقسیم دوتایی انجام می‌شود.
● بیماری باکتریایی: (bacteriosis)
هرنوع عفونت یا بیماری که عامل آن باکتری باشد.
● تشخیص: (diagnosis)
شناسایی بیماری، اختلال یا عارضه و نیز شناسایی عامل آن‌ها.
● خفتگی: (dormancy)
حالت غیرفعال موجودات زنده براثر شرایط
● دوز: (dose)
۱) میزان آفت‌کش درواحد سطح حجم یا وزن
۲) مقدار بیمارگر که برای مایه‌زنی به کار می‌رود.
● گیاه تله: (decoy crop)
گیاهی زراعی که به منظور جلب بیمارگر و کاهش جمعیت آن کشت می‌شود کاهش جمعیت بیمارگر از طریق حذف گیاه تله انجام می‌شود.
● گردپاشی: ‌(dusting)
پاشیدن آفت‌کش‌ها به صورت گرد.
● اپی فیت: (epiphyte)
موجود زنده‌ای که بدون داشتن رابطه‌ای انگلی روی سطح گیاه به سرمی‌برد.
● قارچ: (fungus)
موجود زنده‌ای با هسته‌ی حقیقی که اندام رویشی آن معمولاً به شکل ریسه است و موادغذایی خود را ازطریق جذب گرفته و تولیدمثل آن با تشکیل هاگ‌های جنسی، غیرجنسی یا هردو است.
● زیستگاه: (habitat )
محل طبیعی زندگی موجود زنده
● دامنه‌ی میزبانی: (host range)
مجموعه‌ی میزبانان یک بیمارگر که به طورطبیعی شناخته شده و یا به طورآزمایشی تعیین شده باشد.
● ریسه: (hypha )
رشته‌ای لوله‌ای شکل که واحد ساختمانی اغلب قارچ‌ها است.
● میسلیوم: (mycelium )
توده ریسه (hyphae) قارچ‌ها
● قارچ‌شناسی: (mycology)
علم مطالعه قارچ‌ها
● میکوپلاسمایی: (mycoplasma)
موجودات شبیه باکتری ولی بدون دیواره یاخته
● نماتد: (nematode)
جانورکرمی شکل یا نخ مانند از شاخه‌ی Nematoda که ممکن است انگل گیاه یا حیوان باشد و به‌طور آزاد درآب یا خاک زندگی می‌کند.
● نماتدشناسی: (nematology)
علم مطالعه‌ی نماتدها
● پاتووار: (pathovar)
زیرگونه‌ای از باکتری که ازلحاظ دامنه‌ی میزبانی متمایز باشد.
● پاتوتیپ: (pathotype)
زیرگونه‌ای از بیمارگر که ازلحاظ بیماریزایی (به‌ویژه دامنه‌ی میزبانی) متمایز باشد.
● سختینه: (sclerotium)
اندامی سخت، فشرده و مقاوم دربرابر شرایط نامساعد محیط که می‌تواند زمانی طولانی به حالت غیرفعال باقی بماند و پس از مساعد شدن شرایط جوانه زند.
● تنش: (stress)
اثر نامساعد محیط خارج روی گیاه وبیماری
● استایلت: (stylet)
قطعات دهان دراز، باریک و توخالی برخی حشرات و نماتدها برای سوراخ کردن بافت میزبان و کشیدن مواد غذایی ازآن.
● همزیستی: (symbiosis)
زندگی دوموجود زنده غیرمشابه باهم به نحوی که این نوع زندگی برای هر دومفید باشد.
● تحمل: (tolerance)
نوعی واکنش درمقابل بیمارگر که درآن گیاه آلوده می‌شود ولی خسارت چندانی نمی‌بیند یا نشانه‌های شدیدی درآن به وجود نمی‌آید. که درواقع تحمل نوعی پذیرندگی است.
● ویروس‌شناسی:‌(virology)
علم مطالعه‌ی ویروس‌ها
● پرآزاری: (virulence)
شدت بیماریزایی بیمارگر
● زهرابه: (toxin)
۱) ترکیباتی که به‌وسیله‌ی بیمارگر تولید و موجب بروز تمام و یا قسمتی از نشانه‌های بیماری درگیاه می‌شود.
۲) هرگونه ترکیبی که ازموجودی تولید می‌شود و برای برخی موجودات دیگر زیان‌آور است.

[ پنجشنبه هفدهم فروردین 1391 ] [ 2:0 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

انبه
انبه
درخت انبه با میوه‌هایی کاملاً رسیده.
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
دسته: گیاهان گلدار
رده: دولپه‌ای‌ها
راسته: راسته افراها
تیره: پسته‌سانان
سرده: انبه‌ها (Mangifera)
لینه
گونه‌ها

بیش از ۵۰ گونه

انبه (نام علمی:Mangifera) میوه‌ای گرمسیری و گیاه آن از سرده‌های تیرهٔ پسته‌سانان است. خاستگاه انبه شبه‌جزیرهٔ هند، پاکستان، بنگلادش و آسیای جنوب‌شرقی است. این درخت امروزه در بسیاری از کشورهای گرمسیری پرورش داده شده و در سراسر دنیا صادر می‌شود. میوهٔ انبه علاوه بر مصرف خوراکی، آشپزی و آب‌میوه‌گیری، به عنوان طعم‌دهنده، رنگ‌دهنده و عطر کاربرد دارد. برگ‌های درخت انبه نیز مورد استفاده‌های زینتی قرار می‌گیرد.


مشخصات

شکوفه‌های انبه.

درخت انبه قد بلندی دارد و ممکن است به ۳۵ تا ۴۰ متر برسد. قطر قسمت شاخ و برگ‌دار آن نیز می‌تواند به ۱۰ متر برسد. عمر این درخت طولانی است و برخی از درخت‌های انبه با وجود ۳۰۰ سال سن هنوز میوه می‌دهند.

رنگ برگ‌های درخت انبه در ابتدا و پس از جوانه زدن نارنجی مایل به صورتی است، که با گذشت زمان به رنگ قرمز تیره، و سپس سبز تیره در می‌آید. شکوفه‌های انبه کوچک و سفیدرنگ به صورت خوشه‌های ۱۰ تا ۴۰ سانتی‌متری هستند. هر شکوفه ۵ گلبرگ، ۵ کاسبرگ و ۵ پرچم دارد، و رایحه‌ای همچون موگهٔ بهار دارد.

رسیدن میوه‌ها حدود ۳ تا ۶ ماه طول می‌کشد. وزن انبه‌ها می‌تواند بین ۵۰۰ گرم تا ۲٫۵ کیلوگرم باشد. رنگ و اندازهٔ انبه‌های رسیده با توجه به محیط و نور متغیر است. میوهٔ رسیده می‌تواند زرد، نارنجی، قرمز یا سبز باشد. به هنگام رسیدن میوه‌ها بوی شیرهٔ ملایمی می‌دهند و با فشار ملایمی فرو می‌روند. در وسط میوه هستهٔ درشتی است که با توجه به نوع درخت می‌تواند صاف یا دارای رشته و فیبرهایی در گوشت میوه باشد. گوشت میوه به رنگ زرد تیره و شیرین است. طعم انبه‌ها با توجه به گونه‌شان بسیار متفاوت است. به علاوه، با توجه به نوع میوه یا این که بیش از حد رسیده باشد، گوشت آن می‌تواند صاف یا رشته‌رشته‌ای باشد.

میوهٔ انبه.

پرورش 

Mangga gedong gincu mangoes.JPG
چیدن انبه در جزیرهٔ رئونیون

درخت انبه از هزاران سال پیش در شبه‌جزیرهٔ هند پرورش داده می‌شد و بین قرن پنجم و چهارم پیش از میلاد به آسیای شرقی رسید. از سدهٔ دهم میلادی، انبه توسط اعراب به شرق آفریقا، و سپس به برزیل، کارائیب و مکزیک برده شد.

امروزه یک‌دوم کل محصولات انبه به کشور هند تعلق دارد. علاوه بر این کشور، انبه در آمریکای شمالی، مرکزی، جنوبی، کارائیب، جنوب و مرکز آفریقا، استرالیا، چین، پاکستان و آسیای جنوب‌شرقی پرورش داده می‌شود. این گیاه به آسانی پرورش داده می‌شود.

با وجود این که هند بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ انبه در جهان است، کمتر از یک‌درصد از صادرات جهانی را به خود اختصاص می‌دهد. در سال ۲۰۰۴، تولید جهانی انبه ۲۶٫۳ میلیون تن بود، و به این ترتیب رتبهٔ ششم را در تولیدات جهانی میوه به خود اختصاص داد (پس از موز، انگور، پرتقال، سیب و موز سبز). ۸۹ کشور تولیدکنندهٔ انبه هستند.

کشور میزان تولید (تن)
هند ۱۰٬۸۰۰٬۰۰
چین ۳٬۶۲۲٬۰۰۰
تایلند ۱٬۷۵۰٬۰۰۰
مکزیک ۱٬۵۰۳٬۰۱۰
پاکستان ۱٫۰۷۲٬۰۰۰
فیلیپین ۸۹۰٬۰۰۰
برزیل ۸۴۵٬۰۰۰
اندونزی ۸۰۰٬۰۰۰
نیجریه ۷۳۰٬۰۰۰
انبه در تهیهٔ دسر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مصرف [ویرایش]

مصارف خوراکی [ویرایش]

انبه در سراسر جهان مورد استفادهٔ خوراکی قرار می‌گیرد. برای مصرف میوه پوست آن جدا می‌گردد، چرا که حاوی موادی تحریک‌کننده برای معده است. انبه در انواع سالادها، نوشیدنی‌ها، آب میوه‌ها، شربت‌ها و بستنی‌ها استفاده می‌شود. از آن برای درست کردن مربا، انواع شیرینی، تارت، کیک و پورهٔ میوه نیز استفاده می‌شود.

در برخی از کشورها از انبه برای پخت غذاهای اصلی نیز استفاده می‌شود. در جزایر موریس و رئونیون از انبه [سس]ی تهیه می‌گردد که در کنار غذاهای گوشتی مصرف می‌شود. در بسیاری از غذاهای محلی و چاشنی‌های هندی از انبهٔ رسیده استفاده می‌شود. در نیز مکزیک از انبه برای تهیهٔ بعضی از انواع سس چیلی استفاده می‌گردد.

ارزش غذایی و خواص انبه [ویرایش]

انبه میوه‌ای سرشار از فیبر، ویتامین ث، ویتامین آ و آنتی‌اکسیدان است. این میوه موجب تقویت دستگاه گوارش و کلیه نیز می‌شود، و به علت آهن فراوانی که دارد از آنمی جلوگیری می‌کند.

انبه
(ارزش غذایی برای ۱۰۰ گرم)

آب : ۸۲٪ تا ۸۳٫۵٪ فیبر : ۱ تا ۲٫۳ گرم ارزش غذایی : ۵۶ تا ۷۰ کیلوکالری
پروتئین: ۰٫۵ تا ۰٫۶ گرم لیپید: ۰٫۱ تا ۰٫۳ گرم کربوهیدرات: ۱۳٫۴ تا ۱۷ گرم کربوهیدرات ساده (قند) : ۱۴٫۸ گرم
مواد معدنی
پتاسیم : ۱ تا ۱۵۰ میلی‌گرم فسفر : ۲۲ تا ۲۵ میلی‌گرم کلسیم : ۲۰ تا ۲۲ میلی‌گرم منیزیم : ۸ تا ۹ میلی‌گرم
سدیم : میلی‌گرم آهن : ۰٫۱۳ میلی‌گرم روی : ۰٫۰۴ میلی‌گرم منگنز : ۰٫۱۶ میلی‌گرم
ویتامین
ویتامین ث : ۲۲ تا ۱۰۰ میلی‌گرم ویتامین ب۱ : ۰٫۱ تا ۰٫۳۲ میلی‌گرم ویتامین ب۲ : ۰٫۱ تا ۰٫۴ میلی‌گرم ویتامین ب۳ : ۰٫۴ تا ۰٫۶ میلی‌گرم
ویتامین ب۵ : ۰٫۱۳ تا ۰٫۱۶ میلی‌گرم ویتامین ب۶ : ۰٫۰۵ تا ۰٫۱۳ میلی‌گرم ویتامین ب۹ : ۰٫۰۴ تا ۰٫۰۵ میلی‌گرم ویتامین ب۱۲ : میلی‌گرم
ویتامین آ : ۳ تا ۴٫۱۳ میلی‌گرم کاروتن : ۰٫۴۴ میلی‌گرم ویتامین ای : ۱٫۸ میلی‌گرم ویتامین کا : میلی‌گرم

[ شنبه دوازدهم فروردین 1391 ] [ 0:46 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

پادزهر

پادزهر نوعی دارو است برای کاهش اثر زهر.در واقع آن ها پادتن ها یا آنتی بادی های گرفته شده از خون انسان یا حیوانی است که قبلا به بیماری مبتلا بوده است.

معرفی 

پادزهرها برای مقابله با مصرف بیش از حد داروها و مواد سمی به کار می‌رود .هدف پادزهرها کاهش عوارض سیستمیک داروها و سموم بوده تا حمایت کافی از عملکردهای حیاتی به عمل اید .

روش کار پادزهرها 

بعضی پادزهرها با هدف ممانعت از جذب سیستمیک داروها یا سموم صدمه رسان و افزایش دفع آنها (مانند ذغال فعال شده) به کار می‌روند. داروها میزانشان بستگی به مقدار زهر خورده شده دارند تا اثر کافی نمایند


سم پادزهر
استامینوفن استیل سیستئین
بنزودیازوپین‌ها فلومازنیل
هپارین پروتامین سولفات
آهن دکسفروکسامین
سرب سوکسیمر
هروئین ٬مسکن های مخدر نالوکسان
وارفارین ویتامین کا

پادزهر. [ زَ ] (اِ مرکب ) ۞ (از: پات پهلوی ، ضد. مقابل + زهر، سم ّ)مقاوم سم . (بحر الجواهر). فادزهر. پازهر. تریاق . تریاک . مَسوس . بادزهر. نوشدارو. زهردارو. شفادارو. اَنزرو. انذرو. مهره ٔ جاندار. تریاق پارسی . هرچه رفع اثر سم کند عموماً: سنگ پادزهر


- پادزهر حیوانی ۞ . فادزهر حیوانی . سنگی است که در شکنبه ٔ وعل یا در زیر چشم اَیّل پیدا آید. حجرالأَیّل . گاوزهره . گاوسنگ . جاوزهرج . اندرزا. حجرالبقر. رُوسن . حجرالتیس ۞ و در تحفه ٔ حکیم مؤمن آمده است : «مراد از مطلق او [ پادزهر حیوانی ] حجرالتیس است و آن سنگی است که در شیردان بز کوهی متکوّن میگردد و اکثر او طولانی مثل بلوط میباشد و بهترین او سبز مایل به سیاهی و براق و تو بر تو مثل پیاز و در جوفش چوب مخلصه میباشدو آنچه مدوّر مشاهده شود در جوفش تخم مخلصه یافت گردد و چون با سرکه بسایند مایل به سرخی باشد و نوع هندی او را سیاهی بسیار غالب بر سبزی و در جوفش پشم و سایر اخشاب یافت میشود و در خواص بسیار ضعیف تر از نوع شبانکاره ٔ شیرازیست و فرق میان عملی و غیرعملی آن است که چون سوزنی را گرم کرده در اصلی فروبرند سر سوزن زرد شود و دودی زرد مشاهده گردد و از عملی دود سیاه . در آخر دوم گرم و در اول سیم خشک و مقوی جمیع اعضاء و مبهی و تریاق سمومات و در خواص مثل معدنی است مگر آنکه در محرورالمزاج بغایت مضر است و محرق خون ومورث التهاب و اسهال دموی و محلل اورام بارده و با آب گشنیز جهة حاره ۞ نافع وطلای او با گلاب جهة طاعون و فتوق و بواسیر و با شراب و بتنهائی جهت گزیدن هوام مفید و با آب ریحان جهت گزیدن زنبور مجرب و قدر شربتش از یک قیراط تا دوازده قیراط است و نوعی از فادزهر حیوانی حجرالایل است که از گاو کوهی گیرند و ابن جمیع گوید که بهترین فادزهرهاست و موافق جمیع امزجه است بالخاصیه و چون سه روز هر روز نیم دانگ از آن بنوشند هیچ سمی در مدت حیوة دراو اثر نکند و در سایر افعال مثل فادزهر معدنیست و نوع دیگر حجرالحیّه است . (تحفه ٔ حکیم مؤمن ).
- پادزهر معدنی . فادزهر معدنی ۞ . حجرالسم . و در تحفه ٔحکیم مؤمن آمده است : پادزهر، اسم فارسی تریاقات است و بعربی حجرالسم نامند و مراد اطبا از او حجری است کانی و هر گاه پادزهر حیوانی استعمال نمایند مراد ازو حجرالتیس است و مؤلف اختیارات بدیعی انکار معدنی نموده و متوجه آن نشده و این معنی دلیل است بر عدم مطالعه ٔ کتب معتبره و ابن تلمیذ در مغنی گوید که معدن او برای ارسطو و غیره اقاصی هند و اوایل چین است و پنج قسم می باشد سفید و زرد و سبز و اغبر و منقط و رازی در طب ملوکی بیان فرموده که مابین زردی و سفیدی وبرنگ وسمه مشاهده نموده و در رفع ضررِ بیش ، تجربه کرده و ابن مندویه گوید که زرد مایل به سبزی و سفیدی است و در نخب مسطور است که معدن او کرمان در کوه زرند است و سه قسم میباشد سبز نیم رنگ و زرد مایل به سفیدی و مایل به سرخی و چیزی با او هست که در آتش نمی سوزد و آنرا مخاطالشیطان نامند و حقیر قسم سبز تیره و زرد مایل به سیاهی و زرد کاهی را مشاهده نموده است و گویند امتحان او آن است که زردچوبه را بر روی سنگی بسایند و بعد از آن پادزهر را هرگاه رنگ زردچوبه سرخ شود خوبست و الاّ فلا و گویند علامت خوبی او آن است که در آفتاب گرم عرق کند و چون سائیده بر موضع گزیده ٔ افعی و مانند آن بپاشند سم را بطریق رشح دفع نماید و چون قدر دو جو را با آب سائیده در گلوی افعی و مار کنند بکشد و یا بحیوانی بیش و امثال آن داده فادزهر را بدهند هرگاه از آن سم خلاص یابد خوبست و حقیر این امتحان را بهتر میداند. در حرارت معتدل و در آخر دوم خشک و تا دوازده جو آن مقاوم جمیع سموم حیوانی و نباتی و معدنی و مداومت آن هر روز بقدر قیراطی حافظ صحت و مانع ضرر هوای ِ وبائی و اختلاف میاه و اهویه و نگاه داشتن او مانع گزیدن هوام و موافق جمیع امزجه و مقوی دل و اعضاء رئیسه و حافظ حرارت و رطوبة غریزی و مانع تعفن اخلاط و زایل کننده ٔ سمیت آن و مبهی و مقوّی اعصاب و قوی و مفاصل و محلل و رادع اورام بارده و حاره و جهة خفقان بغایت مجرّب است و قدر شربتش در رفع سموم از سه نخود تا دو دانگ و در سایر خواص از یک قیراط تا یک دانگ است و گویند آشامیدن نیم دانگ از عرق او که از تابش آفتاب بهم رسد جهة ازاله ٔ خفقان فی الفور مجرب است . (تحفه ٔ حکیم مؤمن ).

[ شنبه دوازدهم فروردین 1391 ] [ 0:27 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

جونده کش
افزایش روزافزون مصرف عوامل جونده‏کش ضدانعقادی نسل دوم‏ موسوم به عوامل سوپروارفارینی بعلت عدم بروز مقاومت نسبت به این عوامل‏ در جوندگان،قدرت بیشتر و طولانی اثر بودن،نسبت به عوامل ضدانعقادی‏ نسل اول بعنوان یک مساله تهدید کننده بهداشت عمومی جامعه،در جهان و از جمله کشور ما،می‏تواند حائز اهمیت باشد.این امر لزوم آشنایی با این عوامل‏ جهت شناسایی و درمان مسمومیتهای ناشی از آنها را اجتناب‏ناپذیر می‏نماید. عوامل ضدانعقادی طولانی اثر یا نسل دوم مانند عوامل وارفارینی با مهار سنتز فاکتورهای انعقادی وابسته به ویتامین K ،سبب بروز اختلالات انعقادی و خونریزی می‏شوند.اگرچه در بسیاری از موارد مصرف مقادیر کم با علایم و نشانه‏های خفیف مسمومیت همراه است ولی در مصرف مقادیر بیش از حد، خونریزی و تشدید اختلالات انعقادی ممکن است تهدید کننده حیات فرد محسوب می‏گردند.درمان در اینگونه موارد بصورت اقدامات کلاسیک در سایر مسمومیتها بوده،شامل تثبیت بیمار،آلودگی‏زدایی،افزایش دفع سم از بدن، تجویز پادزهر و سایر اقدامات حمایتی و علامتی می‏باشد.جهت شناسایی و تعیین مقدار اینگونه سموم بویژه در موارد بالینی یا قانوی می‏توان از نمونه‏های‏ بیولوژیک بدست آمده از بیمار مانند سرم،پلاسما و ادرار یا نمونه‏های بافتی‏ (کبد،ریه،طحال)استفاده کرد.مهمتری روشهای آنالیز این سموم در نمونه‏های‏ زیستی عبارتند از HPTLC , HPLC , GC/MS که با در نظر گرفتن مزایا و معایب هر روش می‏توان نسبت به استفاده از آنها جهت آنالیز سموم اقدام کرد.

[ شنبه دوازدهم فروردین 1391 ] [ 0:14 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

افت کش

حشره کش ها سیپرمترین40% EC (امولسیون) 1 نام عمومی : سیپرمترین40% EC (امولسیون) نام تجاری : سیپرمترین40% غزال حشره کش غیرسیستمتیک - تماسی و گوارشی با اثر ابقائی ماده موثر : سایپرمترین فرمول : C22 H9 CL2 O3 وزن مولکولی : 3/416 گروه : پایرتروئیدها درجه سمیت : LD50 For Rats : 4150mg/kg    سیپرمترین40% EC (امولسیون) 2 نام عمومی : سیپرمترین40% EC (امولسیون) نام تجاری : سیپرمترین40% غزال حشره کش غیرسیستمتیک - تماسی و گوارشی با اثر ابقائی ماده موثر : سایپرمترین فرمول : C22 H9 CL2 O3 وزن مولکولی : 3/416 گروه : پایرتروئیدها درجه سمیت : LD50 For Rats : 4150mg/kg    دیکلرووس 50% EC (امولسیون) 3 نام عمومی : دیکلرووس 50% EC (امولسیون) نام تجاری : دیکلرووس غزال حشره کش تماسی - گوارشی - تدخینی و نفوذی فرمول : C4 H7 CL2 O4 P وزن مولکولی : 221 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 50 mg/kg توضیحات :     کلرپیریفوس8/40% EC (امولسیون) 4 نام عمومی : کلرپیریفوس8/40% EC (امولسیون) نام تجاری : کلرپیریفوس غزال حشره کش غیر سیستمیک - تماسی،گوارشی و کمی خاصیت تدخینی - کنه کش فرمول : C9 H11 CL3 NO3 PS وزن مولکولی : 6/350 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 135-163 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    دیازینون %60 EC (امولسیون) 5 نام عمومی : دیازینون %60 EC (امولسیون) نام تجاری : دیازینون غزال حشره کش غیر سیستمیک با اثر تماسی،گوارشی و تنفسی فرمول : C12 H21 N2O3 PS وزن مولکولی : 3/304 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 1250 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    فوزالن 35% EC (امولسیون) 6 نام عمومی : فوزالن 35% EC (امولسیون) نام تجاری : فوزالن غزال حشره کش و کنه کش غیر سیستمیک با اثر تماسی و گوارشی فرمول : C12 H15 CLNO4 PS2 وزن مولکولی : 8/367 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 120 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    اتیون47% EC (امولسیون) 7 نام عمومی : اتیون47% EC (امولسیون) نام تجاری : اتیون غزال حشره کش و کنه کش غیر سیستمیک با اثر تماسی و گوارشی فرمول : C9 H22 O4 P2 S4 وزن مولکولی : 5/384 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 208 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    فنیتروتیون 50% EC (امولسیون) 8 نام عمومی : فنیتروتیون 50% EC (امولسیون) نام تجاری : فنیتروتیون حشره کش غیر سیستمیک با اثر تماسی،گوارشی فرمول : C3 H12 NO5 PS وزن مولکولی : 2/277 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 1700 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    دیمیتوات 40% EC (امولسیون) 9 نام عمومی : دیمیتوات 40% EC (امولسیون) نام تجاری : دیمتوات غزال حشره کش سیستمتیک - تماسی و گوارشی فرمول : C5 H12 NO3 PS2 وزن مولکولی : 2/229 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 387 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    اکسی دیمتون متیل 25% EC (امولسیون) 10 نام عمومی : اکسی دیمتون متیل 25% EC (امولسیون) نام تجاری : اکسی دیمتون متیل غزال حشره کش سیستمتیک - تماسی با خاصیت کنه کشی فرمول : C6 H15 O4 PS2 وزن مولکولی : 3/246 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 65 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    پرمترین 25% EC (امولسیون) 11 نام عمومی : پرمترین 25% EC (امولسیون) نام تجاری : پرمترین غزال حشره کش تماسی با طیف وسیع فرمول : C21 H20 CL2 O3 وزن مولکولی : 3/391 گروه : Pyrethroid درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 430-6000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    دلتا مترین 5/2% EC (امولسیون) 12 نام عمومی : دلتا مترین 5/2% EC (امولسیون) نام تجاری : دلتامترین غزال حشره کش گوارشی و تماسی - غیر سیستمیک و بسیار سریع الاثر فرمول : C22 H19 BR2 NO3 وزن مولکولی : 2/505 گروه : Pyrothroid درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats :135 - 5000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    فن والریت 20% EC (امولسیون) 13 نام عمومی : فن والریت 20% EC (امولسیون) نام تجاری : فن والریت غزال حشره کش غیر سیستمیک - تماسی،گوارشی و کمی خاصیت کنه کشی فرمول : C25 H22 CLNO3 وزن مولکولی : 9/419 گروه : Pyrethroid درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 451 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    فن پروپاترین 10% EC (امولسیون) 14 نام عمومی : فن پروپاترین 10% EC (امولسیون) نام تجاری : فن پروپاترین غزال حشره کش وکنه کش از گروه پایروتیروئیدها فرمول : C22 H23 NO3 وزن مولکولی : 4/349 گروه : Pyrothroid درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 70/6 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    مالاتیون 57% EC (امولسیون) 15 نام عمومی : مالاتیون 57% EC (امولسیون) نام تجاری : مالاتیون غزال حشره کش غیر سیستمیک - تماس و گوارشی و کمی خاصیت تنفسی فرمول : C10 H19 O6 PS2 وزن مولکولی : 4/330 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 1375-5500 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    پیریمیفوس متیل 50% EC (امولسیون) 16 نام عمومی : پیریمیفوس متیل 50% EC (امولسیون) نام تجاری : پیریمفوس متیل غزال حشره کش با اثرسریع تماسی و تدخینی- دارای خاصیت کنه کشی فرمول : C11 H20 N2O3 PS وزن مولکولی : 3/305 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 1414 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    پروفنفوس 40% EC (امولسیون) 17 نام عمومی : پروفنفوس 40% EC (امولسیون) نام تجاری : پروفنفوس غزال حشره کش و کنه کش غیر سیستمیک - تماسی وگوارشی با طیف وسیع دارای اثر Translaminar فرمول : C11 H15 Br CL3 OPS وزن مولکولی : 6/373 گروه : Organophosphate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 358mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    تیو دیکارب 80% DF (گرانول قابل انتشار در آب) 18 نام عمومی : تیو دیکارب 80% DF (گرانول قابل انتشار در آب) نام تجاری : تیو دیکارب غزال حشره کش گوارشی و تماسی فرمول : C10 H18 N4 O4 S3 وزن مولکولی : 5/254 گروه : Oxime Carbamate درجه سمیت : Acute oral LD50 For Rats : 66 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    ایمیداکلوپراید 35% SC (سوسپانسیون کنسانتره) 19 نام عمومی : ایمیداکلوپراید 35% SC (سوسپانسیون کنسانتره) نام تجاری : ایمیداکلوپراید غزال حشره کش سیستمیک با ثار تماسی گوارشی فرمول : C9 H10 CL N5 O2 وزن مولکولی : 7/255 گروه : Neonicotinoid/Chloronicotinyl درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 450 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.   

[ شنبه دوازدهم فروردین 1391 ] [ 0:11 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

افت کش
سموم آفت کش
سموم مورد استفاده در امر مبارزه با‌آفات ممکن است منشأ شیمیائی یاگیاهی داشته، که به تنهایی یا همراه باسایر مواد برای از بین بردن آنها مورد استفاده قرار می گیرند مثل سموم حشره کش، کنه کش، نماتد کش، نرم تن کش، موش کش، و غیره . حشره کشها از نقطه نظر تاثیرشان بر روی حشرات به گروه های مختلف تماسی (مثل مالاتیون)، سموم گوارشی (ترکیبات آرسنیکی)، سموم نفوذی (دیازینون)، سیستمیک (متاسیستوکس) و سموم تنفسی (متیل بروماید) تقسیم بندی میشوند.
امروزه سموم حشره کش به اشکال متنوعی از جمله سم گردی (مثل گل گوگرد)، پودر قابل تعلیق (الوزال) سم دانه ای (دیازینون)، سم امولسیون یا روغنی (گزاتیون)، سم قابل حل (دیپترکس)، سموم تدخینی (گاز متیل بروماید و قرص های فسفید آلومینیوم) و طعمه مسموم (خمیر زلیو) قابل مصرف می باشند.

[ شنبه دوازدهم فروردین 1391 ] [ 0:9 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

باکتری کش
باکتری کش
درسیستمهای تزریق آب دریا ، میزان باکتریها معمولا با استفاده از یک ترکیب که در مرحله اول بــــا ماده کـلرو در مرحله دوم با مواد باکتری کش کاملا استریلیزه شده ،قابل کنترل می باشد. انواع باکتری کش ها عبارتند از:
  • گلوتر الدیید
  • ترکیبات حاوی فرمالدیید و امین
  • ترکیبات حاوی فسفر
باکتری کش های تولید شده در موارد زیر کاربرد دارند:
  • سیستمهای تزریق اب دریا
  • سیستمهای تولیدی یا سنتزی
  • ازمایشات هیدرو تست و حذف باکتری کشها
  • قابل تزریق در موتورهای دیزلی
  • عملیات جمع اوری فاضلاب
  • عملیات پاکسازی خطوط لوله
از انواع دیگر می توان موادی تولید کرد که از فاسد شدن باکتری کش ها جلوگیری کرده و در حقیقت باعث افزایش ماندگاری این محصول می شود.

از این ماده برای از بین بردن و پاکسازی باکتری های موجود در خطوط لوله به همراه باکتری کش ها استفاده می شود.

ماده باکتری کش

مواد شیمیایی باکتری کش قادر به از بین بردن انواع جلبک ها، باکتری ها و میکروب های موجود در جریانهای فرایندی می باشد. بعضی از باکتری ها از جمله SRB (باکتری کاهنده سولفور) باعث تشکیل جلبک در نفت خام می شوند که برای تجهیزات مضر می باشد. این باکتریها روی سطح تجهیزات می چسبند و میزان کارایی آنها را کاهش می دهند. لذا از مواد شیمیایی باکتری کش برای افزایش میزان کارایی تجهیزات استفاده می گردد.  

[ شنبه دوازدهم فروردین 1391 ] [ 0:8 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

کنه کش
طور کلی تمام کنه کش های اختصاصی از طریق تماس اثر می گذارند.مهمترین سموم کنه کش: 1- Dicofol نام تجارتی: Kelthane: دیکوفول اولین با در سال 1955 به وسیله کارخانه Rohm and haas امریکا له بازار عرضه گردید،امروزه به وسیله کارخانه های مختلفی از جمله Merck با نام تجاری Kelthane تهیه می شود.یک ترکیب کنه کش کلره است و فرمول ساختمانی آن شباهت زیادی به DDT دارد. 2- Chlorobenzilate نام تجارتی: Akar: کلروبنزیلات با نام تجاری Akar به فرمول C16H14CL2O3 اولین بار در سال 1952 به وسیله کارخانه Ciba-geigy سوئیس به بازار عرضه گردید.آکار روی تمام حالات تکاملی کنه های گیاهی به ویژه خانواده های Tetranychidae و Tenuipalpidae موثر است و اثر تخم کشی آن له ویژه روی تخم های تابستانه کافی است. 3- Bromopropylate نام تجارتی: Neoron: این ترکیب نخستین کنه کش بر اساس بروموبنزیلات است که در سال1966 توسط کارخانه GEIGY سوئیس به بازار عرضه گردید.بطور کلی مقدار مصرف این سم برای کنه کش های حساس خانواده Tetranychidae 250 تا 500 گرم ماده خالص در هکتار و برای کنه های مقاوم به سموم فسفره 500 تا 700 گرم ماده خالص در هر هکتار است. 4- Propargite نام تجارتی:Omite: این ترکیب در سال 1964 توسط کارخانه Rubber امریکا معرفی گردیده است.برای انسان و دام خطر نسبتا کمی دارد.در شهرهای شمالی ایران خصوصا گرگان و گنبد بر ضد کنه عمومی گیاهان زراعی روی پنبه و گیاهات روغنی،کنه قرمز اروپایی روی درختان سیب،کنه قرمز مرکبات وکنه نقره ای مرکبات،کنه پاکوتاه چای و سایر کنه ها توصیه شده و کاربرد دارد. 5- Tetradifon نام تجارتی: Tedion V18: جزء ترکیبات کلرو سولفونه محسوب می گردد و اولین بار در سال 1954 با نام تجاری تدیون به وسیله کارخانه Phillips roxane هلند به بازار عرضه گردید.سمیت آن برای پستانداران بسیار جزئی است.در برگهای گیاه نفوذ عمقی دارد.در بازار به صورت های مختلف امولسیون و پودر قابل تعلیق عرضه شده است. 6- Azocyclotin نام تجارتی:Propal: این ترکیب نسبتا برای پستانداران خطرناک است و باید در موقع مصرف دقت کرد چون در فضا پراکنده و از طریق تنفس نیز می تواند مسمومیت ایجاد کند. 7- Benzoximate نام تجارتی: Citrazon: برای پستانداران بسیار کم خطر است.مصرف عمده آن علیه کنه قرمز اروپایی،کنه تارعنکبوتی درختان میوه،کنه زرد شرقی مرکبات،وکنه قرمز مرکبات می باشد. 8- Chinomethionate نام تجارتی: Morestan: این ترکیب در سال 1962 بوسیله کارخانه Bayer آلمان معرفی گردید.علاوه بر خاصیت کنه کشی،خاصیت قارچ کشی(سفیدک سطحی درختان میوه)و حشره کشی نیز دارد.دوره کارنس آن روی درختان میوه 2 هفته و روی سبزیها یک هفته توصیته میگردد. 9- Clofentezine نام تجارتی: Appolo: جزء ترکیبات Tetrazine محسوب می شود.کنه کشی است بادوام زیاد.سمیت آن برای پستانداران بسیار کم است. 10- Fenbutatin oxide نام تجارتی: Torque: سمیت آن برای پستانداران کم است.مصرف عمده آن در ایران بر علیه کنه قرمز اروپایی به نسبت یک در هزار از فرمولاسیون تجارتی است. 11- Hexythioazox نام تجارتی: Nissorunکنه کش نسبتا جدیدی است که در سال 1373 ورود و مصرف آن در ایران مجاز شده است.سمیت آن برای پستانداران بسیار کم است.استفاده از آن علیه کنه قرمز مرکبات توصیه شده است.و مقدار مصرف آن 5-7 در هزار همراه با روغن به میزان یک در صد توصیه می گردد. 12- Fenpropathrin نام تجارتی: Danitolعلاوه بر اثر حشره کشی دارای اثر کنه کشی قابل توجهی است.البته علاوه بر کنه قرمز اروپایی روی سایر انواع کنه ها نیز موثر می باشد.مقدار مصرف آن از فرمولاسیون تجارتی به نسبت 2 در هزار توصیه می گردد. 13- Dinocap نام تجارتی: Karathaneاین ترکیب با نام تجارتی کارتان در سال 1946معرفی گردید.دوره کارنس (PHI) کاراتان در مورد درختان میوه حدود 21 روز و روی گیاهان جالیزی و سبزیجات حدود یک هفته توصه می گردد. 14- Binapacril نام تجارتی: Morocidدر بازار با نام های تجارتی مختلفی عرضه می گردد که مشهورترین آنMorocid است.این ترکیب حدود 17-16 سال است از لیست سموم حذف شده است. 15- Chloropropylate نام تجارتی: Rospinخصوصیات کنه کشی آن شبیه Akar است.اما برخلاف آکار روی گیاهان سوختگی ایجاد نمیکند. 16- Cyhexatin نام تجارتی: Plictran پلیکتران دارای طیف وسیع کنه کشی است و حتی روی کنه های حیوانی هم مصرف می شود.(کنه قرمز اروپایی روی درختان میوه و همچنین علیه کنه ها در گلخانه ها در گذشته کابرد داشت).
ادامه مطلب

[ جمعه یازدهم فروردین 1391 ] [ 23:54 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

علفکش ها

علفکش ها گلایفوزیت 41% SL (مایع محلول درآب) 1 نام عمومی : گلایفوزیت 41% SL (مایع محلول درآب) نام تجاری : گلایفوزیت غزال غیر انتخابی - سیستمیک فرمول : C6 H17 N2 O5 P وزن مولکولی : 2/228 گروه : Glycine derivative درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 5000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    پاراکوات 20% SL (مایع محلول درآب) 2 نام عمومی : پاراکوات 20% SL (مایع محلول درآب) نام تجاری : پاراکوات غزال علف کش غیر انتخابی تماسی فرمول : C12 H14 N2 CL2 وزن مولکولی : 2/257 گروه : Bipyridylium درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 129 - 157 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    بوتاکلر 60% EC (امولسیون) 3 نام عمومی : بوتاکلر 60% EC (امولسیون) نام تجاری : بوتاکلر غزال علفکش انتخابی سیستمیک مزارع برنج فرمول : C17 H26 CL NO2 وزن مولکولی : 9/311 گروه : Chloroacet amide درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 2000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    تریفلورالین 48% EC (امولسیون) 4 نام عمومی : تریفلورالین 48% EC (امولسیون) نام تجاری : تریفلورالین غزال علفکش انتخابی پیش رویشی و بازدارنده رشد ریشه فرمول : C13 H16 F3 N3 O4 وزن مولکولی : 3/335 گروه : Dinitroaniline درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 5000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    اتال فلورالین 3/33% EC (امولسیون) 5 نام عمومی : اتال فلورالین 3/33% EC (امولسیون) نام تجاری : اتال فلورالین غزال علف کش قبل از کشت مزارع پنبه،سویا،آفتاب گردان فرمول : C13 H14 F3 N3 O4 وزن مولکولی : 3/33 گروه : Dinitroaniline درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 5000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    اگزادیازون 12% SL (مایع قابل حل درآب) 6 نام عمومی : اگزادیازون 12% SL (مایع قابل حل درآب) نام تجاری : اگزادیازون غزال علف کش انتخابی و تماس بازدارنده عمل فتوسنتز علف های هرز مزارع برنج فرمول : C15 H18 CL2 N2 O3 وزن مولکولی : 2/345 گروه : Oxadiazole درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 5000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    ای پی تی سی 82% EC امولسیون 7 نام عمومی : ای پی تی سی 82% EC امولسیون نام تجاری : ای پی تی سی غزال علفکش انتخابی - سیستمیک بازدارنده رشد مزارع ذرت و یونجه و شبدر فرمول : C9 H19 NOS وزن مولکولی : 3/189 گروه : Thiocarbamate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 2000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    ایوکسینیل 5/22% EC (امولسیون) 8 نام عمومی : ایوکسینیل 5/22% EC (امولسیون) نام تجاری : ایوکسینیل غزال علفکش انتخابی مبارزه با علفهای هرز پهن برگ مزارع سیر و پیاز فرمول : C7 HI7 NO2 وزن مولکولی : 1/497 گروه : Hydroxybenzonitrile درجه سمیت : Acute oral LD50 For Rats: 165 - 332 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    بروموکسینیل + ام ث پ آ 40% EC (امولسیون) 9 نام عمومی : بروموکسینیل + ام ث پ آ 40% EC (امولسیون) نام تجاری : بروموکسینیل + ام ث پ آ غزال علفکش انتخابی و کمی سیستمیک مزارع گندم فرمول : C17 H25 CLO3 + C15 H17 BR2 NO2 وزن مولکولی : 9/402 + 8/312 گروه : Phenoxy Carboxylicacid + Hydroxybenzonitrile درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 892 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    بنتازون 48% SL (مایع محلول در آب) 10 نام عمومی : بنتازون 48% SL (مایع محلول در آب) نام تجاری : بنتازون غزال علفکش انتخابی مزارع سویا ولوبیا فرمول : C10 H12 N2O3 S وزن مولکولی : 3/240 گروه : Benzothiadiazinone درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 1000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    دس مدیفام 7/15% EC (امولسیون) 11 نام عمومی : دس مدیفام 7/15% EC (امولسیون) نام تجاری : دس مدیفام غزال علف کش انتخابی علف های هرز پهن برگ مزارع چغندرقند فرمول : C16 H16 N2O4 وزن مولکولی : 3/300 گروه : بیس Phenyl Carbamate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 10250 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    فن مدیفام 7/15% EC (امولسیون) 12 نام عمومی : فن مدیفام 7/15% EC (امولسیون) نام تجاری : فن مدیفام غزال علفکش علف های هرز پهن برگ مزارع چغندر قند فرمول : C16 H16 N2O4 وزن مولکولی : 3/300 گروه : Phenyl Carbamate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 8000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    فن مدیفام + دس مدیفام + اتوفومازیت 18%EC (امولسیون) 13 نام عمومی : فن مدیفام + دس مدیفام + اتوفومازیت 18%EC (امولسیون) نام تجاری : فن مدیفام غزال علف کش انتخابی علف های هرز پهن برگ و تعداد معدودی از کشیده برگ های مزارع چغندر قند فرمول : C16HN2O4+C16H16N2O4+C13H18O5 وزن مولکولی : - گروه : Phenylcarbamate + Phenylcarbamate + Benofura درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 3255 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    دیکلوفوپ متیل36% EC (امولسیون) 14 نام عمومی : دیکلوفوپ متیل36% EC (امولسیون) نام تجاری : دیکلوفوپ متیل غزال علفکش انتخابی سیستماتیک و تماسی فرمول : C16 H14 CL2 O4 وزن مولکولی : 341/2 گروه : Aryloxyphenoxy propionate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 481- 693 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    سیکلوات 7/72% EC (امولسیون) 15 نام عمومی : سیکلوات 7/72% EC (امولسیون) نام تجاری : سیکلوات غزال علفکش مزارع چغندرقند فرمول : C11 H21 NOS وزن مولکولی : 4/215 گروه : Thiocarbamate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 2000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    فلم پروپ ام ایزوپروپیل 20% EC (امولسیون) 16 نام عمومی : فلم پروپ ام ایزوپروپیل 20% EC (امولسیون) نام تجاری : فلم پروپ ام ایزوپروپیل غزال علف کش انتخابی و سیستمتیک برای کنترل یولاف وحشی در مزارع گندم و جو فرمول : C19 H19 CLFNO3 وزن مولکولی : 363/8 گروه : Arylaminoprpionic acid درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 4000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    فلوآزیفوپ پی بوتیل 5/12% EC (امولسیون) 17 نام عمومی : فلوآزیفوپ پی بوتیل 5/12% EC (امولسیون) نام تجاری : فلوآزیفوپ پی بوتیل غزال علفکش برای علف های هرز نازک برگ مزارع چغندرقند فرمول : C19 H20 F3 NO4 وزن مولکولی : 383/4 گروه : Aryloxyphenoxy propionate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 3680 (male) - 2451(female) m توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    کلودینافوپ پروپارژیل 80% EC (امولسیون) 18 نام عمومی : کلودینافوپ پروپارژیل 80% EC (امولسیون) نام تجاری : کلودینافوپ پروپارژیل غزال علف کش برای علف های هرز کشیده برگ مزارع گندم فرمول : C17 H13 CLF NO4 وزن مولکولی : 349/8 گروه : Aryloxyphenoxy propionate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 1392 (male) - 2271 (female) توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    گلوفوزینیت آمونیم 20 % SL (مایع محلول درآب) 19 نام عمومی : گلوفوزینیت آمونیم 20 % SL (مایع محلول درآب) نام تجاری : گلوفوزینیت آمونیم غزال علف کش غیر انتخابی باغات،درختان میوه (پیش رویشی) فرمول : C15 H15 N2O4 P وزن مولکولی : 198/2 گروه : Phosphinic acid درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 2000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    کلو پیرالید 30% SL (مایع محلول در آب) 20 نام عمومی : کلو پیرالید 30% SL (مایع محلول در آب) نام تجاری : کلو پیرالید غزال علف کش سیستمیک و انتخابی پس رویشی برای علف های هرز پهن برگ مزارع کلزا فرمول : C6 H3 CL2 NO2 وزن مولکولی : 192 گروه : Pyridinecarboxilic acid درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 3738 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    پرتی لاکلر 50% EC (امولسیون) 21 نام عمومی : پرتی لاکلر 50% EC (امولسیون) نام تجاری : پرتی لاکلر غزال علف کش انتخابی علف های هرز پهن برگ (سوروف و جگن ) مزارع برنج فرمول : C17 H26 CLNO2 وزن مولکولی : 9/310 گروه : Chloroacetamide درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 6099 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    اکسی فلورفن25% (امولسیون) 22 نام عمومی : اکسی فلورفن25% (امولسیون) نام تجاری : اکسی فلورفن غزال علف کش تماسی انتخابی مبارزه با علف های هرز پهن برگ و کشیده برگ مزارع پیاز فرمول : C15 H11 Cl F3 No4 وزن مولکولی : 7/361 گروه : Diphenyllether درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 5000 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    پیریدات 60% EC (امولسیون) 23 نام عمومی : پیریدات 60% EC (امولسیون) نام تجاری : پیریدات علفکش انتخابی مبارزه با علف های هرز مزارع نخود دیم فرمول : C19 H23 CLN2 O2 S وزن مولکولی : 9/378 گروه : Phenyl Pyridazine درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 2000cc mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    کوئیزالوفوپ پی اتیل EC %5 امولسیون 24 نام عمومی : کوئیزالوفوپ پی اتیل EC %5 امولسیون نام تجاری : کوئیزالوفوپ پی اتیل غزال علف کش سیستمیک مبارزه با علف های هرز کشیده برگ چغندرقند فرمول : C16H16N2A4 وزن مولکولی : 8/372 گروه : Oryloxy phenoxy propionate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats :1020 mg/kg توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.    هالوکسی فوپ آرمیتل 8/10% EC (امولسیون) 25 نام عمومی : هالوکسی فوپ آرمیتل 8/10% EC (امولسیون) نام تجاری : هالوکسی فوپ آرمیتل غزال علف کش انتخابیعلف های هرز کشیده برگ مزارع چغندرقند و پیاز فرمول : C16 H13 F3 CLNO4 وزن مولکولی : 7/357 گروه : Aryloxyphenoxy propionate درجه سمیت : Acute Oral LD50 For Rats : 300(male) - 633(female) mg/k توضیحات : برای اطلاعات بیشتر لطفا از قسمت دریافت فایل,فایل مورد نظر خود را دانلود نمایید.     

[ جمعه یازدهم فروردین 1391 ] [ 23:52 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

علف کش

مقدمه

علفهای هرز از تاثیرات زندگی اجتماعی بشر است. انسان معاصر مفهوم علف هرز را به صورت یک گیاه ناخواسته در یک مکان توصیف نموده است. چند میلیون انسانهای اولیه می‌توانستند به سادگی بر روی زمین زندگی کنند اما امروز نزدیک 6 میلیارد انسان ، غذا و پوشاک و تفریح و فضای کافی برای زیستن می‌خواهند و ما اگر بخواهیم برای کلیه انسانهای زنده غذای کافی تهیه بکنیم، تقریبا تمامی اراضی قابل کشت مورد نیاز خواهد بود.

با ازدیاد جمعیت و کمی میزان عرضه غذا ، هر جریب از اراضی حاصلخیز باید مورد توجه خاص قرار گیرد و تلفات محصول توسط علفهای هرز قابل تحمل نخواهد بود. انقلاب مکانیکی روشهای کشاورزی را بطور کامل تغییر داد و اکنون انقلاب شیمیایی آن را به سوی قله‌های جدید کارایی به پیش می‌برد. بخش اصلی انقلاب شیمیایی استفاده از علف کشها جهت کنترل گیاهان نامطلوب است.



تصویر

تقسیم بندی علف کشها

بسیاری از مواد شیمیایی با خواص مختلف به حوزه کنترل شیمیایی علفهای هرز راه یافته‌اند. تلاش فراوان جهت یافتن ترکیبات مسموم کننده گیاهان در طی 25 سال گذشته منجر به افزایش زیادی در تعداد علف کشهای موجود شده است. علف کشها را می‌توان به چند روش تقسیم بندی کرد.

طبقه بندی شیمیایی علف کشها

  • علف کشهای معدنی: از این علف کشها می‌توان به این موارد اشاره کرد: سولفات مس ، هگزا فلورات ، اسید سولفوریک ، اتیلن دی آمین مس ، بورات و ...

  • علف کشهای آلی: آلیفاتیکها ، آمیدها ، بنزوئیکها ، دی نیتروآنیلینها ، دی فنیل اترها ، نیتریل‌ها ، فنوکسی‌ها و ... از این دسته هستند.

طبقه بندی بر اساس نحوه مصرف

  • مصرف بر روی برگها: نیتروفن ، پاراکوت ، پروپانیول ، آسولام ، دالایون و باربان

  • مصرف بر روی خاک: آلاکر ، بوتام و متازول ، ورنولیت و ...



تصویر

عکس‌العمل گیاهان نسبت به علف کشها

علف کشها ، تغییرات متعددی را در رشد و ساختمان گیاه موجب می‌گردند. حدود این تغییرات از بازدارندگی محض رشد ، تا ناهنجاریهای فاحش مورفولوژی می‌باشد. این مواد ممکن است بر گل گیاه تاثیر گذاشته، یا اینکه فقط اندامهای خاصی را تغییر دهند. اثرات علف کشها ممکن است از یک گونه گیاهی به گونه دیگر متفاوت باشد. ولی اختلافات بین گندمیان و گیاهان پهن برگ متداول است.

باید به خاطر داشت که تغییرات بیوشیمیایی بر تغییرات قابل رویت در رشد و ساختمان گیاه مقدم می‌باشند. علف کشها باعث تغییر در تقسیم سلولی ، طویل شدن سلول و تمایز بافتها و همچنین باعث فساد سلولی و بافتی می‌شوند. این تغییرات موجب ممانعت از رشد ، آویختگی برگها ، اثرات ظاهری ، زردی برگها ، سفید برگی و بافت‌مردگی شده و تشکیل کوتیکول را کاهش می‌دهد و نیز باعث تغییر شکل اندامها و غشای پلاسمایی می‌گردند.

جذب علف کشها توسط اندامهای گیاهی

جذب و انتقال علف کشها از جمله مهمترین مسائل مورد توجه متخصصین علفهای هرز است. زیرا هر ترکیب شیمیایی برای اینکه بتواند به عنوان یک علف‌کش موثر واقع شود باید وارد گیاه شده و به محل عمل خود انتقال یابد. محل مصرف علف کش نقش مهمی در جذب و انتقال آن دارد.

جذب برگی

علف کشهایی که بر روی برگ مصرف می‌شوند قبل از اینکه به فضای بین سلولی برسند باید از بین ترکیبات مختلف با ساختمانهای گوناگون عبور کنند. این مسیر شامل لایه کوتیکولی ، دیواره سلولی و غشای سلولی می‌باشد. لایه کوتیکولی مهمترین مانع در مسیر جذب است.

جذب بوسیله اندامهای زیر زمینی

تعداد زیادی از علف کشها به سهولت توسط ریشه ، ساقه‌های در حال خروج از خاک و سایر اندامهای زیر زمینی گیاهان جذب می‌شوند. ریشه‌های جوان نیز نظیر برگها موانع مشابهی را که شامل کوتیکول ، دیواره سلولی و غشای سلولی می‌باشند، در مقابل علف کشها قرار می‌دهند. البته بر اساس سرعت جذب و مقدار ماده جذب شده به نظر می‌رسد که کوتیکول ریشه نسبت به کوتیکول برگ به مراتب نفوذ پذیری بیشتری در مقابل علف کشها داشته باشد. محل اصلی ورود علف کشها بین 5 تا 50 میلیمتری بالاتر از نوک ریشه است.



تصویر

انتقال علف کشها

بعد از اینکه فرایند جذب کامل شد، انتقال علف کشها به محل عمل آن مهمترین پدیده فیزیولوژیکی از نقطه نظر نحوه عمل علف کشها می‌باشد. علف کشها در درون گیاه از طریق سیستمهای سیم‌پلاستی و آپوپلاستی انتقال می‌یابند. سیستم آپوپلاست مجموعه بهم پیوسته فضاهای بین سلولی ، دیواره‌های سلولی و آوندهای چوبی تکامل یافته است و نوعی محیط غیر زنده محسوب می‌شود. سیستم سیم پلاست مجموعه بهم پیوسته پروتوپلاسم درون گیاه را دربرمی‌گیرد که شامل سیتوپلاسم هر یک از سلولها ، شبکه ارتباطی داخلی این سلولها یعنی پلاسمودسماتا و آوندهای آبکش می‌باشد. این سیستم محیط زنده در نظر گرفته می‌شود.

سرنوشت مولکولی علف کشها در گیاهان عالی

گیاهان عالی آرایش مولکولی علف کشها را توسط طیف متنوعی از واکنشهای شیمیایی تغییر می‌دهند، گر چه در اغلب موارد این واکنشها بوسیله آنزیمهای خاص کاتالیز می‌شوند ولی به نظر می‌رسد که بعضی از آنها غیر آنزیمی باشند. در اکثر موارد آنزیم یا آنزیمهای خاصی که در این امر دخالت دارند، هنوز استخراج و خصوصیت‌یابی نشده‌اند. معلوم شده است که انواع واکنشهای زیر با ترکیباتی که بطور طبیعی در گیاهان ایجاد می‌شوند در تجزیه علف کشها در گیاهان عالی دخالت دارند: اکسیداسیون ، احیا ، هیدرولیز ، هیدروکسیلاسیون ، دهالوژناسیون ، دآمیناسیون ، دکربوکسیلاسیون.

[ جمعه یازدهم فروردین 1391 ] [ 23:50 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

علف کش

مقدمه

علفهای هرز از تاثیرات زندگی اجتماعی بشر است. انسان معاصر مفهوم علف هرز را به صورت یک گیاه ناخواسته در یک مکان توصیف نموده است. چند میلیون انسانهای اولیه می‌توانستند به سادگی بر روی زمین زندگی کنند اما امروز نزدیک 6 میلیارد انسان ، غذا و پوشاک و تفریح و فضای کافی برای زیستن می‌خواهند و ما اگر بخواهیم برای کلیه انسانهای زنده غذای کافی تهیه بکنیم، تقریبا تمامی اراضی قابل کشت مورد نیاز خواهد بود.

با ازدیاد جمعیت و کمی میزان عرضه غذا ، هر جریب از اراضی حاصلخیز باید مورد توجه خاص قرار گیرد و تلفات محصول توسط علفهای هرز قابل تحمل نخواهد بود. انقلاب مکانیکی روشهای کشاورزی را بطور کامل تغییر داد و اکنون انقلاب شیمیایی آن را به سوی قله‌های جدید کارایی به پیش می‌برد. بخش اصلی انقلاب شیمیایی استفاده از علف کشها جهت کنترل گیاهان نامطلوب است.



تصویر

تقسیم بندی علف کشها

بسیاری از مواد شیمیایی با خواص مختلف به حوزه کنترل شیمیایی علفهای هرز راه یافته‌اند. تلاش فراوان جهت یافتن ترکیبات مسموم کننده گیاهان در طی 25 سال گذشته منجر به افزایش زیادی در تعداد علف کشهای موجود شده است. علف کشها را می‌توان به چند روش تقسیم بندی کرد.

طبقه بندی شیمیایی علف کشها

  • علف کشهای معدنی: از این علف کشها می‌توان به این موارد اشاره کرد: سولفات مس ، هگزا فلورات ، اسید سولفوریک ، اتیلن دی آمین مس ، بورات و ...

  • علف کشهای آلی: آلیفاتیکها ، آمیدها ، بنزوئیکها ، دی نیتروآنیلینها ، دی فنیل اترها ، نیتریل‌ها ، فنوکسی‌ها و ... از این دسته هستند.

طبقه بندی بر اساس نحوه مصرف

  • مصرف بر روی برگها: نیتروفن ، پاراکوت ، پروپانیول ، آسولام ، دالایون و باربان

  • مصرف بر روی خاک: آلاکر ، بوتام و متازول ، ورنولیت و ...



تصویر

عکس‌العمل گیاهان نسبت به علف کشها

علف کشها ، تغییرات متعددی را در رشد و ساختمان گیاه موجب می‌گردند. حدود این تغییرات از بازدارندگی محض رشد ، تا ناهنجاریهای فاحش مورفولوژی می‌باشد. این مواد ممکن است بر گل گیاه تاثیر گذاشته، یا اینکه فقط اندامهای خاصی را تغییر دهند. اثرات علف کشها ممکن است از یک گونه گیاهی به گونه دیگر متفاوت باشد. ولی اختلافات بین گندمیان و گیاهان پهن برگ متداول است.

باید به خاطر داشت که تغییرات بیوشیمیایی بر تغییرات قابل رویت در رشد و ساختمان گیاه مقدم می‌باشند. علف کشها باعث تغییر در تقسیم سلولی ، طویل شدن سلول و تمایز بافتها و همچنین باعث فساد سلولی و بافتی می‌شوند. این تغییرات موجب ممانعت از رشد ، آویختگی برگها ، اثرات ظاهری ، زردی برگها ، سفید برگی و بافت‌مردگی شده و تشکیل کوتیکول را کاهش می‌دهد و نیز باعث تغییر شکل اندامها و غشای پلاسمایی می‌گردند.

جذب علف کشها توسط اندامهای گیاهی

جذب و انتقال علف کشها از جمله مهمترین مسائل مورد توجه متخصصین علفهای هرز است. زیرا هر ترکیب شیمیایی برای اینکه بتواند به عنوان یک علف‌کش موثر واقع شود باید وارد گیاه شده و به محل عمل خود انتقال یابد. محل مصرف علف کش نقش مهمی در جذب و انتقال آن دارد.

جذب برگی

علف کشهایی که بر روی برگ مصرف می‌شوند قبل از اینکه به فضای بین سلولی برسند باید از بین ترکیبات مختلف با ساختمانهای گوناگون عبور کنند. این مسیر شامل لایه کوتیکولی ، دیواره سلولی و غشای سلولی می‌باشد. لایه کوتیکولی مهمترین مانع در مسیر جذب است.

جذب بوسیله اندامهای زیر زمینی

تعداد زیادی از علف کشها به سهولت توسط ریشه ، ساقه‌های در حال خروج از خاک و سایر اندامهای زیر زمینی گیاهان جذب می‌شوند. ریشه‌های جوان نیز نظیر برگها موانع مشابهی را که شامل کوتیکول ، دیواره سلولی و غشای سلولی می‌باشند، در مقابل علف کشها قرار می‌دهند. البته بر اساس سرعت جذب و مقدار ماده جذب شده به نظر می‌رسد که کوتیکول ریشه نسبت به کوتیکول برگ به مراتب نفوذ پذیری بیشتری در مقابل علف کشها داشته باشد. محل اصلی ورود علف کشها بین 5 تا 50 میلیمتری بالاتر از نوک ریشه است.



تصویر

انتقال علف کشها

بعد از اینکه فرایند جذب کامل شد، انتقال علف کشها به محل عمل آن مهمترین پدیده فیزیولوژیکی از نقطه نظر نحوه عمل علف کشها می‌باشد. علف کشها در درون گیاه از طریق سیستمهای سیم‌پلاستی و آپوپلاستی انتقال می‌یابند. سیستم آپوپلاست مجموعه بهم پیوسته فضاهای بین سلولی ، دیواره‌های سلولی و آوندهای چوبی تکامل یافته است و نوعی محیط غیر زنده محسوب می‌شود. سیستم سیم پلاست مجموعه بهم پیوسته پروتوپلاسم درون گیاه را دربرمی‌گیرد که شامل سیتوپلاسم هر یک از سلولها ، شبکه ارتباطی داخلی این سلولها یعنی پلاسمودسماتا و آوندهای آبکش می‌باشد. این سیستم محیط زنده در نظر گرفته می‌شود.

سرنوشت مولکولی علف کشها در گیاهان عالی

گیاهان عالی آرایش مولکولی علف کشها را توسط طیف متنوعی از واکنشهای شیمیایی تغییر می‌دهند، گر چه در اغلب موارد این واکنشها بوسیله آنزیمهای خاص کاتالیز می‌شوند ولی به نظر می‌رسد که بعضی از آنها غیر آنزیمی باشند. در اکثر موارد آنزیم یا آنزیمهای خاصی که در این امر دخالت دارند، هنوز استخراج و خصوصیت‌یابی نشده‌اند. معلوم شده است که انواع واکنشهای زیر با ترکیباتی که بطور طبیعی در گیاهان ایجاد می‌شوند در تجزیه علف کشها در گیاهان عالی دخالت دارند: اکسیداسیون ، احیا ، هیدرولیز ، هیدروکسیلاسیون ، دهالوژناسیون ، دآمیناسیون ، دکربوکسیلاسیون.

[ جمعه یازدهم فروردین 1391 ] [ 23:41 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

ددت
img/daneshnameh_up/6/6b/ddt.jpg

نگاه کلی

تا قبل از سال‌های 1970 که استفاده از ددت در اکثر کشورهای پیشرفته ممنوع اعلام شد، ددت یک حشره‌کش ایده‌آل بنظر می‌رسید. برای انسان سمی نبود، اما برای حشرات بسیار سمی و کشنده بود. پیش از ددت اکثر حشره‌کش‌ها از ترکیبات آرسنیک بودند که بسیار سمی و پردوام و برای انسان خطرناک بودند.

در جنگ جهانی اول ، بیش از 5 میلیون نفر بعلت تیفوس جان سپردند که برای جلوگیری از چنین مصیبتی نیروهای متمدن که از اهمیت ددت برای نابود کردن حشرات ناقل امراض در هوای گرم آگاه بودند، با سمپاشی اردوگاه‌های نظامی و اردوگاه اسیران بوسیله ددت ، از شیوع تیفوس و مالاریا و سایر امراض که بوسیله حشرات انتقال می‌یابد، جلوگیری کردند.

تاریخچه

ددت بعنوان حشره‌کش در سال 1939 توسط پاول مولر ، شیمیدانی که در زمینه توسعه مواد شیمیایی برای مبارزه با حشرات کشاورزی فعالیت می‌کرد، کشف شد. مولر در سال 1948، جایزه نوبل در طب و فیزیولوژی را بخاطر اینکه جان بسیاری از انسانها را پس از جنگ بوسیله ددت نجات داد، دریافت کرد. پس از پایان جنگ جهانی دوم ، از ددت برای استفاده‌های بهداشتی در مناطقی با آب و هوای گرم استفاده شد.

همچنین بطور گسترده در کشورهای پیشرفته بعنوان حشره‌کش در باغها ، مزارع پنبه و سبزیجات استفاده شد. تا اینکه بدلیل مقاوم شدن برخی حشرات در مقابل ددت و استفاده بی‌رویه کشاورزان در مزارع برای افزایش تاثیر آن و پیدا شدن ترکیبات سمی ددت در بافت چربی پرندگان و ماهی‌ها نگرانیهای وسیعی میان مردم و دولتها در مورد استفاده از ددت پدید آمد تا سرانجام در سال 1973، سازمان حفاظت از محیط زیست تمام کاربردهای ددت را بجز مصارف ضروری برای بهداشت عمومی ممنوع کرد.

img/daneshnameh_up/f/fd/yyddt.jpg
ساختمان ددت

ساختار ددت

ددت یا پارا - دی‌کلرو ‌دی‌فنیل ‌تری‌کلرواتان ، از نظر ساختاری یک اتان استخلافی است. در یکی از اتمهای کربن ، هر سه اتم هیدروژن بوسیله اتم‌های کلر جانشین شده‌اند در حالیکه در اتم دیگر کربن ، دو اتم از سه اتم هیدروژن بوسیله حلقه فنیل (بنزن) استخلاف یافته‌اند و در هر حلقه ، یک اتم کلر در موقعیت پارا یعنی درست در مقابل اتم کربن حلقه که واحد اتان متصل است، قرار دارد.

خواص شیمیایی ددت

ددت جزء حشره‌کش‌های آلی کلردار است. این آفت‌کش‌های کلردار دارای چندین خاصیت مشترک هستند.

فشار بخار ددت پایین و در نتیجه ، سرعت تبخیر آن کم است. در برابر نور و مواد شیمیایی در محیط زیست واکنش‌پذیری کمی دارد و انحلال‌پذیری آن در آب بسیار کم است. در حلالهای آلی بخوبی حل می‌شود. ددت در فرایند سوخت و ساز بسیاری از گونه‌های حیوانی با حذف شدن HCl شرکت می‌کند و مشتقی از اتن به نام دی کلرو دی‌فنیل دی‌کلرو اتن (DDE) را بوجود می‌آورد که بسیار مقاوم و از لحاظ زیستی تخریب ناپذیر است.

مکانیسم اثر ددت

مکانیسم اثر ددت بیشتر ناشی از شکل مولکولی آن است تا بعلت برهمکنش شیمیایی با گونه‌ای خاص ، ددت و سایر هم رده‌های آن به شکل سه‌بعدی در تونل عصبی حشره ، مانند گره قرار می‌گیرند. این تونل بر حسب ضرورت ، تحریکها را از طریق یون‌های سدیم منتقل می‌کند اما وقتی مولکول ددت این تونل را باز نگه می‌دارد، یک ردیف پیوسته از تحریکهای عصبی که آغازگر آنها است باعث انقباض عضلات حشره و تشنج و مرگ آن می‌شود.

جایگزین‌های ددت

به علت آلودگی محیط زیست و تجمع ددت در بافتهای حیوانی و مقاوم شدن حشرات در برابر ددت (با تبدیل ددت به DDE و غیر فعالسازی آن) ، مصرف آن بجز برای مصارف بهداشتی ضروری ممنوع شده است. اما دانشمندان ترکیباتی ساخته‌اند که اندازه و شکل آنها مشابه ددت است و همان خواص حشره‌کشی را دارد، با این تفاوت که در حد قابل قبولی از لحاظ زیستی تخریب‌پذیرند و در موجودات زنده هم بجای تجمع ، دفع می‌شوند. بهترین نمونه این ترکیبات متوکسی کلر است که بطور گسترده در مصارف خانگی و کشاورزی برای مهار پشه و مگس بکار می‌رود

[ جمعه یازدهم فروردین 1391 ] [ 23:16 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

سموم


تصویر

نگاه کلی

سم (poison) ماده‌ای است که براثر مواد شیمیایی٬ حتی در دُزکم٬ بر بدن انسان و حیوانات آسیب رسانیده٬ سلامتی را از بین برده و حتی موجبات مرگ را فراهم می‌نماید. اثر سم می‌تواند موضعی باشد و یا پس از عبور از پوست و وارد شدن آن در خون انجام پذیرد. برحسب مقدار یا دُز وارد شده به بدن٬ سم می‌تواند مهلک باشد(دُز مهلک) و یا صدمات جدی به بدن برساند (دُز درمانی) و یا اصولا″ بدون اثر باقی بماند (دُز بی اثر).دُزهای نامبرده٬ حتی در مورد سم‌هایی با مواد شیمیایی یکسان٬ اعتبار مطلق نداشته٬ بلکه علاوه بر نحوه مصرف به نوع٬ سن٬ جنس و حساسیت موجود زنده بستگی دارند. برخی مواد اساسا″ جزو سم‌ها محسوب نمی شوند ولی پس از ورود به بدن موجود زنده طی واکنش‌های پیچیده به ماده سمی تبدیل می‌شوند٬ مانند هگزامتیلن تترامین غیر سمی٬ که در بدن انسان به فورمالدهید سمی تبدیل می‌گردد.


تقسیم‌بندی بر اساس ماهیت شیمیایی

  • سموم معدنی: شامل سم‌های معدنی طبیعی مانند هیدروژن سولفید٬ کربن مونوکسید و سم‌های معدنی مصنوعی مانند جیوه(II)کلرید و همچنین نمکهای تالیم و سرب می باشند.
  • سموم آلی: شامل سم‌های آلی گیاهی مثل آکونیتین و سم‌های حیوانی مانند سم مار می‌باشد. سم‌های آلی مصنوعی در طبیعت وجود نداشته ولی به طور مصنوعی یا سنتز تهیه می شوند. مثل سلاح های کارزار شیمیایی گاز خردل٬ گاز اعصاب و یا انواع آفت‌کش ها و قارچ‌کش ها و...

تقسم‌بندی بر مبنای محل کاربرد و نوع آسیب سموم

  • سم‌های چشم: این سم‌ها تحریکات مختلفی را در اعضای چشم به وجود می‌آورند٬ مانند ترکیب‌های برم٬ آمونیاک٬ کلر٬ دی متیل سولفات٬ فورمالدهید٬ آتروپین٬ کوکائین٬ دی‌نیتروفنل٬ نفتول و تتراهیدرونفتالین.
  • سم‌های خون: این سم‌ها موجب همولیز گلبولهای قرمز خون می شوند٬ مثل آرسین٬ گلیکولها٬ فسوژن و سم مارو یا باعث مت هموگلوبین می‌شوند٬ مانند آنیلین٬ کلراتها٬ نیتریتها٬ سولفیتها. سم‌های خون گاهی نیز در مسیر خونسازی اختلالاتی به وجود می‌آورند مثل مشتقات آنیلین٬ بنزول٬ دی نیتروفنل٬سولفونامیدها و مواد پرتوزا.
  • سم‌های آنزیمها: این سم‌ها انواع مختلف دارند٬ برخی از آنها موجبات ته‌نشینی پروتئین‌ها را فراهم می‌نمایند مثل نمک فلزهای سنگین٬ ولی برخی دیگر خاصیت بازدارندگی ویژه از خود بروز می دهند٬ مانند استیل آمینو- تیادی‌آزول‌سولفونامید٬ که روی آنزیم کربوآنیداز اثر می‌کند.
  • سم‌های پوست: سم‌های مزبور انواع مختلف دارند و برخی باعث از بین رفتن رنگدانه پوست می‌شوند مثل ترکیب‌های آرسنیک و نقره. بعضی دیگر شرایط ریزش مو را فراهم می‌کنند مثل آرسنیک تریوکسید و کلروپرن. سم‌های پوست را گاهی به عنوان سلاح کارزار به کار می‌برند٬ مانند: دی کلردی‌اتیل‌سولفید (ایپریت) و کلروینیل‌آرسین‌دی‌کلرید (لوزیت).
  • سم‌های دستگاه گردش خون: این سم‌ها انواع متعدد دارند٬ برخی موجبات اختلال در ضربان قلب را فراهم می نمایند٬ مثل بنزول٬ کلروفرم. بعضی دیگر به طور مستقیم ویا غیر مستقیم از راه گردش خون روی عضله قلب تاثیرات ناهنجار به جا می‌گذارند٬ مانند آکونیتین٬ آرسنیک٬ نمکهای باریم٬ بنزین٬ بنزول٬ کینین٬ کلروفرم و متانول. از سوی دیگر برخی سم‌ها صدمات جبران‌ناپذیری به رگها وارد می‌کنند٬ برای مثال می توان از آرسنیک تریوکسید و روغن خردل نام برد. سم‌های قلب گاهی تنگی بیش از حد رگها را به دنبال دارند مثل نیکوتین٬ آدرنالین و همچنین نمکهای سرب و باریم. سرانجام نیتریتها٬ گلیسیرین نیترات٬ سم‌های مار و قارچ‌ها موجب گشادی رگهای قلب می شوند.
  • سم‌های کبد: این سم ها در کبد انباشته و عملکرد درست سلول‌های کبدی را با اشکال مواجه می‌سازند٬ که در نتیجه در سوخت و ساز عمومی بدن تاثیر گذاشته و بیماریهایی از قبیل یرقان٬ ورم کبدی و... را باعث می شوند٬ برای مثال می توان از بنزین٬ کلر٬ بنزول٬ کلروفرم٬ دی نیتروفنل٬ فسفر و سم قارچ نام برد.سمهای دستگاه تنفس: این سم ها آسیب جبران‌ناپذیر به بافتهای ریه می‌رسانند و ممکن است به صورت ترکیب‌های مختلف شیمیایی٬ مانند آمونیاک٬ کلر٬ برم٬ فلوئور و غیره وارد ریه‌ها شوند. نیکوتین٬ دوده و آزبست نیز جزو سم‌های ریه محسوب می‌شوند.
  • سم‌های دستگاه اعصاب: این سم‌ها از راه پوست٬ تنفس و یا گردش خون وارد دستگاه اعصاب شده و اختلالاتی مانند فلج کردن مراکز مغز٬ سرگیجه و بیهوشی مفرط به وجود می آورند. سم‌های اعصاب معمولا″ به حالت گاز می‌با شند٬ مانند اتر٬ کلروفرم٬ انواع الکلها و غیره . برخی سم‌های دستگاه اعصاب به عنوان سلاح کارزار٬ اهمیت نظامی دارند٬ عمده ترین آنها استرهای فسفریک اسید می باشند.

تقسیم‌بندی سموم برمبنای کاربرد آنها

  • ضد سم‌ها (آنیتدوت‌ها): موادی که به هنگام مسمومیت٬ برای جلوگیری٬ تضعیف و یا خنثی کردن اثر سم‌ها به کار می‌روند و نقش متفاوتی را در مورد بیماران به عهده دارند٬ به طوری که برخی از آنها بیمار را به استفراغ وادار می نمایندمثل آپومورفین و محلول مس سولفات. برخی دیگر به عنوان مسهل عمل کرده و تعدادی نیز از طریق جذب عمل می‌کنند٬ مانند زغال حیوانی که به هنگام مسمومیت با آلکالوئیدها٬ اغذیه و فلزهای سنگین مصرف می‌شود. همچنین برخی آنیتدوت‌ها بر مبنای یک واکنش شیمیایی با پروتئن ها عمل می‌نمایند مثل تخم مرغ و شیر٬ که به هنگام مسمومیت با اسیدها و فلزهای سنگین مصرف می شوند. دسته‌ای از ضد سم‌ها بر مبنای واکنش شیمیایی ویژه عمل کرده٬ به طوری که سم را به حالت‌های غیر محلول و یا غیر سمی تبدیل می‌کنند. محلول سدیم سولفات ترکیب‌های محلول و سمی باریم و سرب را به ترکیبهای غیر محلول و غیر سمی باریم و سرب سولفات تبدیل می‌نماید. آنیتدوت‌هایی وجود دارند که عملکردشان روی تاثیرات فارماکولوژیکی و میکروبیولوژیکی استواراست.

تصویر

  • سلاح های کارزار: این سلاحها برخلاف کلیه موازین انسانی و حقوق بین المللی٬ از سوی برخی کشورها در میدان‌های کارزار به کار برده می شوند. سلاحهای مزبور علاوه بر سست کردن روحیه نبرد طرف مقابل٬ آسیب‌های جبران‌ناپذیری بر محیط زیست انسان‌ها وارد می‌نمایند٬ به طوری که توام با محو گیاهان و جانوران٬ زمینهای کشاورزی را نیز نابود می سازند. سلاحهای کارزار می‌توانند از نوع شیمیایی٬ مانند گاز خردل و گاز اعصاب٬ بیولوژیکی مانند باکتریها٬ ویروسها و میکروبها و یا حتی رادیولوژیکی مانند فضولات واکنش‌های هسته‌ای باشند.
  • سم شکار: اکثر این سم‌ها منشا گیاهی دارند و عملکرد آنها بیشتر روی زخمی کردن پوست استوار می‌باشد به محض وارد شدن در بدن شکار٬ آن را مسموم و شرایط مرگش را فورا″ فراهم می‌کنند٬ مانند سم پیکان و سم ماهی مثل استروفانتین و استریکنین.
  • انواع داروها: مانند آرسنیک تریوکسید٬ که در دندانپزشکی و جیوه (II) کلرید که برای کشتن باکتریها به کار می رود. این داروها٬ در صورت عدم مراعات موازین طبی٬ اثرات بسیار مهلک از خود به جا می‌گذارند.
  • سم‌های مخدر: از قبیل کوکائین٬ مورفین و ...
  • سم‌های خرابکاری: مثل سم‌های گیاهی
  • سم‌هایی که به عنوان آفت‌کش و حشره‌کش مصرف می‌شوند.

[ جمعه یازدهم فروردین 1391 ] [ 23:9 ] [ فردین محمدی ]

[ ]

سموم گیاهی
مقدمه:                                                            

گیاهان بیش از 400 میلیون سال قدمت دارند و در طی این مدت برای حفاظت از خود دربرابرآفات  مکانیزم های دفاعی از خود نشان میدهند. در بعضی از گیاهان مکانیزم دور کننده حشرات و در بعضی هم مکانیزم حشره کشی وجود داشته در گذشته به دلیل عدم وجود سموم شیمیایی انسانها به فکر استفاده و استخرج سموم گیاهی با توجه به خاصیت مکانیزم دفاعی گیاهان پرداختند. از نظر تاریخی قدمت استفاده از سموم گیاهی از سایر سموم به جز گوگرد که اولین سم بوده بیشتر است. 

                                                       

ویژگی های سموم گیاهی نسبت به سموم دیگر

 

1-طبیعی بودن و سازگاری آنها با محیط                               

2- اثر سوءکمتر بر محیط                                                  

3- احتمال کمتر بروز مقاومت حشرات به سموم گیاهی             

4-دوام و پایداری کم این سموم                                            

امروزه به دلیل عوامل اقتصادی تهیه سموم گیاهی کاهش یافته و ترکیبات مصنوعی این سموم ساخته میشود.

                          

حشره کش گیاهی روتنون                                  

Rotenon

این حشره کش با نام های تجاری زیر به فروش می رسد                Timio,,Derris,,Barbasco

سم گیاهی روتنون در سال 1895معرفی شد  روتنون را عموما از ریشه گیاهان تیره بقولات و بخصوص لوبیا استخراج میکنند .  

در قدیم برای کشتن ماهی ها از این سم استفاده می کردند .اواخر قرن 19خاصیت حشره کشی این سم کشف شد. اولین بار در سال 1892از ریشه گیاه ماده موثر آن توسط (    geoffray )استخراج شد . در سال 1932ساختار شیمیاییروتنون توسط (        BUTENANDT)مشخص شد که فرمول آن                 C22H22O6میباشد.در جهان بیش از 60گونه از خانواده بقولات وجود دارد که در شرق هندوستان و آمریکای جنوبی بیشتر یافت میشود .در ریشه این گیاهان 4 تا 5 در صد روتنون خالص وجود دارد.                                                                   

ویژگی های روتنون                  

روتنون خالص به شکل بلورهای سفید رنگ بوده که در آب نا محلول است و در مجاورت هوا-نور و گرما به سرعت قدرت کشندگی خود را از دست می دهد .                               

روتنون و مبارزه با آفات             

روتنون حشره کش تماسی و گوارشی است که برای از بین بردن آفاتی چون حشرات جونده- حشرات مکنده- کنه ها و حلزون ها استفاده میشود . روتنون برای انسان و جانوران خونگرم سمیت دارد .در مورد کشندگی ماهی ها روتنون به این صورت عمل میکند که از نظر تنفسی ماهی ها را دچار مشکل کرده وبه تراکئو برانشی انها آسیب رسانده و ماهی ها میمیرند .                                      

سم روتنون علاوه بر سمیت بر روی اعصاب افات تاثیر سوءمی گذارد.

نحوه اثر روتنون                      

روتنون به صورت واکنشی بسیار کند بر روی موجودات تاثیر میگذارد .ابتدا  باعث  فلج شدن قطعات دهانی و اندام های حرکتی می شود .سپس باعث بیهوشی و مرگ تدریجی موجودات می گردد.

[ جمعه یازدهم فروردین 1391 ] [ 23:5 ] [ فردین محمدی ]

[ ]



مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ، اس ام اس های عاشقانه